Soru 1

Derin bir maden ocağında çalışan bir jeolog, sıcaklığın her 100 metrede yaklaşık 3 °C arttığını gözlemlemiştir. Jeoloğun ulaştığı bu sonuç aşağıdakilerden hangisini destekler?

A

Madenlerin sıcaklığı emdiğini

B

Güneş enerjisinin Yer'in içine kadar ulaştığını

C

Atmosferin Yer'i alttan ısıttığını

D

Yeraltı sularının soğutucu etkisinin kalmadığını

E

Yer'in iç enerjisinin dışarıya göre çok daha yüksek olduğunu

Soru 2

Kıtasal yer kabuğu (Sial) yüksek sıradağların altında oldukça kalınken, okyanus tabanlarında incelir. Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?

A

Mantonun sıcaklık farklarıyla

B

Rüzgar erozyonunun şiddetiyle

C

Okyanus sularının uyguladığı basınçla

D

Dünya'nın dönüş hızıyla

E

Yer kabuğunun dikey yöndeki izostatik dengesiyle

Soru 3

Üst Manto ile Alt Manto arasındaki geçiş bölgesinde görülen sismik hız değişimleri, aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

A

Mantonun tamamen sıvı olduğunun

B

Mantonun da kendi içinde farklı fiziksel özelliklere sahip olduğunun

C

Atmosferdeki gaz oranlarının değiştiğinin

D

Levha hareketlerinin durduğunun

E

Yer'in merkezinde hayat olduğunun

Soru 4

Litosfer (taş küre) ile Astenosfer arasındaki fark aşağıdakilerden hangisinde doğru özetlenmiştir?

A

Litosfer katı ve kırılgan, astenosfer akışkandır.

B

Litosfer sadece okyanuslarda, astenosfer karalardadır.

C

Arasındaki tek fark sıcaklık değerleridir.

D

Her ikisi de Dünya'nın merkezinde yer alır.

E

Litosfer sıvı, astenosfer katıdır.

Soru 5

Dünya'nın toplam kütlesinin yaklaşık üçte birini oluşturan katman hangisidir?

A

Litosfer

B

Çekirdek

C

Sial

D

Manto

E

Sima

Soru 6

Okyanusal kabuk (Sima) bazaltik kayaçlardan oluşurken, kıtasal kabuk (Sial) granitik kayaçlardan oluşur. Bu farklılık aşağıdakilerden hangisinin temel nedenidir?

A

Volkanizmanın sadece kıtalarda görülmesinin

B

Depremlerin sadece okyanuslarda olmasının

C

Kıta ve okyanus tabanlarının farklı yoğunluk ve kalınlıkta olmasının

D

Yer'in dönüş hızının artmasının

E

Okyanus sularının sıcak olmasının

Soru 7

Dünya oluşurken ağır elementlerin (Demir, Nikel) merkezde toplanması, hafif elementlerin (Silisyum, Alüminyum) ise dış yüzeyde kalması aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

A

Dünya'nın çok hızlı dönmesiyle

B

Atmosferdeki oksijen miktarının artmasıyla

C

Okyanusların oluşumuyla

D

Eriyik haldeki maddelerin yoğunluklarına göre dizilmesiyle

E

Güneş'in çekim kuvvetiyle

Soru 8

Manto katmanında derinlik arttıkça yoğunluğun da artması aşağıdakilerden hangisinin bir sonucudur?

A

Basınç artışı ve element bileşimi

B

Bitki örtüsü eksikliğinin

C

Dünya'nın yörünge hızının

D

Su miktarının artmasının

E

Yüzeyden gelen hava baskısının

Soru 9

Aşağıdaki ifadelerden hangisi 'Dış Çekirdek' katmanının en belirgin özelliğidir?

A

Sıvı/akışkan demir-nikel karışımı olması

B

Yer'in en soğuk katmanı olması

C

Sadece okyanusların altında bulunması

D

Kayaçlarının çok hafif olması

E

Tamamen gazlardan oluşması

Soru 10

Sismik dalgaların (deprem dalgaları) Yer'in iç katmanlarından geçerken hızlarının aniden değiştiği bölgeler 'süreksizlik yüzeyi' olarak tanımlanır. Bu bilgiye dayanarak, süreksizlik yüzeylerinin varlığı aşağıdakilerden hangisinin kesin bir kanıtıdır?

A

Yer kabuğunun her yerde aynı kalınlıkta olduğunun

B

Katmanların farklı yoğunluk ve fiziksel özelliklere sahip olduğunun

C

Yer'in merkezinde çok güçlü bir mıknatıs bulunduğunun

D

Magmanın yüzeye her an çıkabileceğinin

E

Okyanus tabanlarının karalardan daha yaşlı olduğunun

Soru 11

Yer'in manyetik alanının oluşumunda, dış çekirdeğin sıvı halde olması ve Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüşü temel etkendir. Eğer Yer'in tüm katmanları katı olsaydı aşağıdakilerden hangisinin oluşması beklenmezdi?

A

Yerçekimi kuvvetinin

B

Atmosferdeki basınç kuşaklarının

C

Gece ve gündüz süresinin

D

Manyetik alanın ve manyetizma etkisinin

E

Mevsimlerin oluşumunun

Soru 12

Mohorovicic süreksizliği Yer'in hangi iki katmanını birbirinden ayırır?

A

Sial ile Sima

B

Litosfer ile Astenosfer

C

Dış Çekirdek ile İç Çekirdek

D

Kabuk ile Manto

E

Manto ile Çekirdek

Soru 13

İnsan yapımı sondaj makineleriyle ulaşılan en derin mesafe yaklaşık 12 km (Kola Derin Sondajı) iken Dünya'nın yarıçapı 6371 km'dir. Bu durum aşağıdakilerden hangisini zorunlu kılar?

A

Deniz tabanı yayılmasının hızlanmasını

B

Yer'in iç yapısı hakkında dolaylı (indirekt) yöntemlerin kullanılmasını

C

Kıtaların hareketinin durdurulmasını

D

Uzay araştırmalarına son verilmesini

E

Yer altı kaynaklarının daha derinden çıkarılmasını

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Yer'in iç yapısındaki sıcaklığın temel kaynağıdır?

A

Ay'ın gelgit etkisi

B

Dünya'nın dönüşüyle oluşan dış sürtünme

C

Okyanus sularının sürtünmesi

D

Radyoaktif bozunma ve iç enerji

E

Atmosferik sera etkisi

Soru 15

Mantonun üst kısmında bulunan Astenosfer tabakasının yarı akışkan (plastik) yapıda olması, yer kabuğunda aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesine zemin hazırlar?

A

Levha hareketlerine ve kıtaların kaymasına

B

Atmosferdeki dikey hava hareketlerinin başlamasına

C

Mevsimlik sıcaklık farklarının azalmasına

D

Yer kabuğundaki kayaçların aşınmasına

E

Okyanus akıntılarının yön değiştirmesine

Soru 16

Yer'in merkezine ulaşılamadığı halde iç yapısı hakkında kesin bilgiler elde edilmesi, bilimin hangi yönteminden kaynaklanmaktadır?

A

Sismik dalgaların analiz edilmesi ve dolaylı gözlemler

B

Fosil analizleri

C

Tarihsel kaynakların incelenmesi

D

Uydudan yeraltı görüntüleme

E

Doğrudan sondaj çalışmaları

Soru 17

Dünya'nın iç yapısı incelendiğinde, en dıştan merkeze doğru gidildikçe sıcaklık ve basıncın arttığı görülür. İç çekirdeğin sıcaklığı yaklaşık 6000 °C olmasına rağmen katı halde kalabilmesinin temel sebebi nedir?

A

Güneş enerjisinden uzak olması

B

Yerçekiminin merkezde sıfır olması

C

Çevresindeki dış çekirdeğin sıvı olması

D

İçerdiği demir miktarının az olması

E

Üstteki katmanların uyguladığı aşırı basınç

Soru 18

Yer kabuğu, devasa bir Manto tabakası üzerinde 'yüzer' haldedir. Bu dengenin bozulması (izostasinin bozulması) aşağıdakilerden hangisiyle tetiklenmez?

A

Dağların dış kuvvetlerle aşınması

B

Geniş buzulların oluşması

C

Buzulların erimesi

D

Okyanus tabanlarında tortulanma birikmesi

E

Günlük sıcaklık farklarının artması

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Manto katmanındaki konveksiyonel akıntıların Yer kabuğu üzerindeki doğrudan bir etkisi değildir?

A

Okyanus yüzey akıntılarının oluşması

B

Volkanik faaliyetlerin yaşanması

C

Depremlerin meydana gelmesi

D

Sıra dağların (orojenez) oluşması

E

Kıtaların birbirinden uzaklaşması

Soru 20

Yer kabuğu, Mantonun üst kısmındaki akışkan Astenosfer üzerinde yüzer. Bu durum gemilerin su üzerindeki dengesine benzetilir. Bu dengeye coğrafyada ne ad verilir?

A

Orojenez

B

İzostatik Denge

C

Metamorfizma

D

Epirojenez

E

Tektonizma

Dünya’nın Yapısı ve Oluşum Süreci - Test 4

Hatalı Soru Bildirimi