Soru 1

Yer'in manyetik alanının oluşumunda, dış çekirdeğin sıvı halde olması ve Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüşü temel etkendir. Eğer Yer'in tüm katmanları katı olsaydı aşağıdakilerden hangisinin oluşması beklenmezdi?

A

Gece ve gündüz süresinin

B

Atmosferdeki basınç kuşaklarının

C

Mevsimlerin oluşumunun

D

Manyetik alanın ve manyetizma etkisinin

E

Yerçekimi kuvvetinin

Soru 2

Aşağıdaki ifadelerden hangisi 'Dış Çekirdek' katmanının en belirgin özelliğidir?

A

Tamamen gazlardan oluşması

B

Kayaçlarının çok hafif olması

C

Sadece okyanusların altında bulunması

D

Yer'in en soğuk katmanı olması

E

Sıvı/akışkan demir-nikel karışımı olması

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi Yer'in iç yapısındaki sıcaklığın temel kaynağıdır?

A

Ay'ın gelgit etkisi

B

Okyanus sularının sürtünmesi

C

Radyoaktif bozunma ve iç enerji

D

Atmosferik sera etkisi

E

Dünya'nın dönüşüyle oluşan dış sürtünme

Soru 4

Litosfer (taş küre) ile Astenosfer arasındaki fark aşağıdakilerden hangisinde doğru özetlenmiştir?

A

Arasındaki tek fark sıcaklık değerleridir.

B

Litosfer sadece okyanuslarda, astenosfer karalardadır.

C

Litosfer sıvı, astenosfer katıdır.

D

Litosfer katı ve kırılgan, astenosfer akışkandır.

E

Her ikisi de Dünya'nın merkezinde yer alır.

Soru 5

Dünya'nın toplam kütlesinin yaklaşık üçte birini oluşturan katman hangisidir?

A

Sial

B

Çekirdek

C

Manto

D

Litosfer

E

Sima

Soru 6

Yer'in merkezine ulaşılamadığı halde iç yapısı hakkında kesin bilgiler elde edilmesi, bilimin hangi yönteminden kaynaklanmaktadır?

A

Fosil analizleri

B

Tarihsel kaynakların incelenmesi

C

Sismik dalgaların analiz edilmesi ve dolaylı gözlemler

D

Uydudan yeraltı görüntüleme

E

Doğrudan sondaj çalışmaları

Soru 7

Yer kabuğu, devasa bir Manto tabakası üzerinde 'yüzer' haldedir. Bu dengenin bozulması (izostasinin bozulması) aşağıdakilerden hangisiyle tetiklenmez?

A

Dağların dış kuvvetlerle aşınması

B

Geniş buzulların oluşması

C

Okyanus tabanlarında tortulanma birikmesi

D

Buzulların erimesi

E

Günlük sıcaklık farklarının artması

Soru 8

Manto katmanında derinlik arttıkça yoğunluğun da artması aşağıdakilerden hangisinin bir sonucudur?

A

Basınç artışı ve element bileşimi

B

Su miktarının artmasının

C

Yüzeyden gelen hava baskısının

D

Dünya'nın yörünge hızının

E

Bitki örtüsü eksikliğinin

Soru 9

Derin bir maden ocağında çalışan bir jeolog, sıcaklığın her 100 metrede yaklaşık 3 °C arttığını gözlemlemiştir. Jeoloğun ulaştığı bu sonuç aşağıdakilerden hangisini destekler?

A

Güneş enerjisinin Yer'in içine kadar ulaştığını

B

Yeraltı sularının soğutucu etkisinin kalmadığını

C

Yer'in iç enerjisinin dışarıya göre çok daha yüksek olduğunu

D

Madenlerin sıcaklığı emdiğini

E

Atmosferin Yer'i alttan ısıttığını

Soru 10

Dünya'nın iç yapısı incelendiğinde, en dıştan merkeze doğru gidildikçe sıcaklık ve basıncın arttığı görülür. İç çekirdeğin sıcaklığı yaklaşık 6000 °C olmasına rağmen katı halde kalabilmesinin temel sebebi nedir?

A

Yerçekiminin merkezde sıfır olması

B

Güneş enerjisinden uzak olması

C

Çevresindeki dış çekirdeğin sıvı olması

D

Üstteki katmanların uyguladığı aşırı basınç

E

İçerdiği demir miktarının az olması

Soru 11

İnsan yapımı sondaj makineleriyle ulaşılan en derin mesafe yaklaşık 12 km (Kola Derin Sondajı) iken Dünya'nın yarıçapı 6371 km'dir. Bu durum aşağıdakilerden hangisini zorunlu kılar?

A

Yer altı kaynaklarının daha derinden çıkarılmasını

B

Deniz tabanı yayılmasının hızlanmasını

C

Uzay araştırmalarına son verilmesini

D

Kıtaların hareketinin durdurulmasını

E

Yer'in iç yapısı hakkında dolaylı (indirekt) yöntemlerin kullanılmasını

Soru 12

Kıtasal yer kabuğu (Sial) yüksek sıradağların altında oldukça kalınken, okyanus tabanlarında incelir. Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?

A

Dünya'nın dönüş hızıyla

B

Okyanus sularının uyguladığı basınçla

C

Yer kabuğunun dikey yöndeki izostatik dengesiyle

D

Mantonun sıcaklık farklarıyla

E

Rüzgar erozyonunun şiddetiyle

Soru 13

Dünya oluşurken ağır elementlerin (Demir, Nikel) merkezde toplanması, hafif elementlerin (Silisyum, Alüminyum) ise dış yüzeyde kalması aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

A

Dünya'nın çok hızlı dönmesiyle

B

Güneş'in çekim kuvvetiyle

C

Eriyik haldeki maddelerin yoğunluklarına göre dizilmesiyle

D

Okyanusların oluşumuyla

E

Atmosferdeki oksijen miktarının artmasıyla

Soru 14

Mohorovicic süreksizliği Yer'in hangi iki katmanını birbirinden ayırır?

A

Litosfer ile Astenosfer

B

Dış Çekirdek ile İç Çekirdek

C

Sial ile Sima

D

Manto ile Çekirdek

E

Kabuk ile Manto

Soru 15

Sismik dalgaların (deprem dalgaları) Yer'in iç katmanlarından geçerken hızlarının aniden değiştiği bölgeler 'süreksizlik yüzeyi' olarak tanımlanır. Bu bilgiye dayanarak, süreksizlik yüzeylerinin varlığı aşağıdakilerden hangisinin kesin bir kanıtıdır?

A

Okyanus tabanlarının karalardan daha yaşlı olduğunun

B

Katmanların farklı yoğunluk ve fiziksel özelliklere sahip olduğunun

C

Magmanın yüzeye her an çıkabileceğinin

D

Yer kabuğunun her yerde aynı kalınlıkta olduğunun

E

Yer'in merkezinde çok güçlü bir mıknatıs bulunduğunun

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi Manto katmanındaki konveksiyonel akıntıların Yer kabuğu üzerindeki doğrudan bir etkisi değildir?

A

Sıra dağların (orojenez) oluşması

B

Volkanik faaliyetlerin yaşanması

C

Depremlerin meydana gelmesi

D

Okyanus yüzey akıntılarının oluşması

E

Kıtaların birbirinden uzaklaşması

Soru 17

Yer kabuğu, Mantonun üst kısmındaki akışkan Astenosfer üzerinde yüzer. Bu durum gemilerin su üzerindeki dengesine benzetilir. Bu dengeye coğrafyada ne ad verilir?

A

Orojenez

B

Tektonizma

C

Epirojenez

D

İzostatik Denge

E

Metamorfizma

Soru 18

Üst Manto ile Alt Manto arasındaki geçiş bölgesinde görülen sismik hız değişimleri, aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

A

Mantonun tamamen sıvı olduğunun

B

Atmosferdeki gaz oranlarının değiştiğinin

C

Mantonun da kendi içinde farklı fiziksel özelliklere sahip olduğunun

D

Levha hareketlerinin durduğunun

E

Yer'in merkezinde hayat olduğunun

Soru 19

Okyanusal kabuk (Sima) bazaltik kayaçlardan oluşurken, kıtasal kabuk (Sial) granitik kayaçlardan oluşur. Bu farklılık aşağıdakilerden hangisinin temel nedenidir?

A

Depremlerin sadece okyanuslarda olmasının

B

Yer'in dönüş hızının artmasının

C

Volkanizmanın sadece kıtalarda görülmesinin

D

Kıta ve okyanus tabanlarının farklı yoğunluk ve kalınlıkta olmasının

E

Okyanus sularının sıcak olmasının

Soru 20

Mantonun üst kısmında bulunan Astenosfer tabakasının yarı akışkan (plastik) yapıda olması, yer kabuğunda aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesine zemin hazırlar?

A

Levha hareketlerine ve kıtaların kaymasına

B

Mevsimlik sıcaklık farklarının azalmasına

C

Yer kabuğundaki kayaçların aşınmasına

D

Okyanus akıntılarının yön değiştirmesine

E

Atmosferdeki dikey hava hareketlerinin başlamasına

Dünya’nın Yapısı ve Oluşum Süreci - Test 4

Hatalı Soru Bildirimi