Yeni Nesil Sorularla Ücretsiz Online Test Çöz!
Online Test Çöz

Şiirde Ritim ve Ahenk Unsurları - Test 2

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı dersinin en önemli konularından biri olan Şiirde Ritim ve Ahenk Unsurları - Test 2 ile bilginizi pekiştirin! Bu test; kafiye, redif, ölçü, aliterasyon ve asonans gibi şiirde ritmi sağlayan temel unsurları kapsamaktadır.

Müfredata tam uyumlu olarak hazırlanan bu MEB Kazanım / Okul Sınavı testi çöz seçeneği, yazılı sınav başarınızı artırmak için tasarlanmıştır. Şiir analizi yapma ve ahenk ögelerini ayırt etme becerilerinizi ölçen bu sorularla eksiklerinizi hızla kapatın. En güncel Türk Dili ve Edebiyatı testleri için şimdi kendini test et ve hemen çözmeye başla!

Soru
20
Süre
20 dk
Sınıf
10. Sınıf
Soru 1
Bir kelimenin, diğer kelimenin içinde aynen yer almasıyla oluşan kafiye türüne "tunç kafiye" denir. Tunç kafiye, zengin kafiyenin özel bir biçimidir. Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde tunç kafiye kullanılmıştır?
A
Garbın afakını sarmışsa çelik zırhlı duvar / Benim iman dolu göğsüm gibi serhaddim var
B
Bahçemizde açan kırmızı güller / Şarkı söyler dertli diller
C
Akşam yine akşam yine akşam / Göllerde bu dem bir kamış olsam
D
Gözlerin gözlerime değince / Felaketim olurdu ağlardım
E
Karşıda duran o yüce dağlar / İçten içe benim için ağlar
Soru 2
Bir şiirdeki dizelerin son seslerinin benzeşme durumuna göre gösterilmesine kafiye şeması (örgüsü) denir. Buna göre, kafiye örgüsü "a-a-a-b" veya "a-a-b-b" şeklinde olan kafiye şemasına ne ad verilir?
A
Düz kafiye
B
Mani tipi kafiye
C
Çapraz kafiye
D
Örüşük kafiye
E
Sarma kafiye
Soru 3
Hece ölçüsüyle yazılmış şiirlerde, ahengi artırmak amacıyla dizelerin belli bölümlere ayrılmasına ve okurken hafifçe duraklanan bu yerlere ne ad verilir?
A
Takti
B
Uyak
C
Ölçü
D
Redif
E
Durak
Soru 4
Türk şiirinin milli ölçüsü olan hece ölçüsü, dizelerdeki hece sayılarının eşitliğine dayanır. Hece sayısını bulmanın en kolay yolu dizelerdeki ünlü (sesli) harfleri saymaktır. Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisi 8'li hece ölçüsü ile yazılmıştır?
A
Ala gözlü benli dilber / Sana bahar geldi derler
B
Gözlerin birer derya / Hayat sanki bir rüya
C
Desem ki vakitlerden bir nisan akşamıdır / Rüzgârların en ferahlatıcısı senden esiyor
D
Akşam yine akşam yine akşam / Göllerde bu dem bir kamış olsam
E
Derinden derine ırmaklar ağlar / Uzaktan uzağa çoban çeşmesi
Soru 5
Herhangi bir hece sayısı veya hece uzunluğu-kısalığı kuralına bağlı kalmadan, tamamen şairin özgür iradesiyle yazılan, Cumhuriyet Dönemi'nde yaygınlaşan şiir ölçüsüne ne ad verilir?
A
Hece ölçüsü
B
Aruz ölçüsü
C
Serbest ölçü
D
Duraklı ölçü
E
Klasik ölçü
Soru 6
Genellikle tek dörtlükten oluşan manilerde görülen, birinci, ikinci ve dördüncü dizelerin kendi arasında kafiyeli, üçüncü dizenin ise serbest olduğu kafiye şeması (a-a-x-a) aşağıdakilerden hangisidir?
A
Örüşük kafiye
B
Düz kafiye
C
Çapraz kafiye
D
Sarma kafiye
E
Mani tipi kafiye
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi şiirde ahengi sağlayan unsurlardan biri değildir?
A
Hece ölçüsü
B
Kelime tekrarları
C
Bilimsel tanımlar
D
Kafiye ve redif
E
Aliterasyon
Soru 8
Şiirde ahengi sağlamak amacıyla aynı ünlü harflerin sıkça tekrarlanmasına "asonans" denir. Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde asonans sanatı belirgin bir şekilde görülmektedir?
A
Ne feryat edersin divane bülbül / Senin bu feryadın gülşene kalsın
B
Bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik / Bin atlı o gün dev gibi bir orduyu yendik
C
Desem ki vakitlerden bir nisan akşamıdır / Rüzgârların en ferahlatıcısı senden esiyor
D
Gözlerin gözlerime değince / Felaketim olurdu, ağlardım
E
Sokaktayım, kimsesiz bir sokak ortasında / Yürüyorum, arkama bakmadan yürüyorum
Soru 9
Yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları farklı olan kelimelerin dize sonlarında kullanılmasıyla oluşan kafiye türüne "cinaslı kafiye" denir. Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde cinaslı kafiye kullanılmıştır?
A
Yollarda kalan gözlerim her an seni arar / Bu ayrılık kalbimi derinden yaralar
B
Gözlerin birer derya gibi derin / İçinde kaybolur her an kederin
C
Niçin kondun a bülbül kapımdaki asmaya / Ben yarimden ayrılmam götürseler asmaya
D
Akşam oldu yine çöktü karanlık / Bu yalnızlık bana çok ağır artık
E
Bahar geldi çiçek açtı bahçeler / Şarkı söyler gece gündüz kuşlar
Soru 10
"Eylül ayında esen ılık rüzgârlar, ruhumu dinlendirir." cümlesindeki gibi şiirlerde de bazı sessiz harflerin sıkça tekrarlanmasıyla bir uyum yakalanır. Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde "s" ünsüzünün tekrarıyla sağlanan bir ahenk (aliterasyon) vardır?
A
Derinden derine ırmaklar ağlar / Uzaktan uzağa çoban çeşmesi
B
Ben giderim adım kalır / Dostlar beni hatırlasın
C
Karadutum, çatal karam, çingenem / Nar tanem, nur tanem, bir tanem
D
Akşam, yine akşam, yine akşam / Göllerde bu dem bir kamış olsam
E
Süzülüp mavi göklerden süzüm süzüm / Sessizce süzülür sular süzgün süzgün
Soru 11
Dize sonlarında aynı anlam ve görevde tekrarlanan kelimelere "kelime halinde redif" denir. Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde kelime halinde redif kullanılmıştır?
A
Karşıda duran o yüce dağlar / İçten içe benim için ağlar
B
Kalbim yine üzgün ve kırık / İçimde dinmeyen bir hıçkırık
C
Gözlerin gözlerime değince / Felaketim olurdu ağlardım
D
Bahçemizde açan kırmızı güller / Şarkı söyler dertli diller
E
Bizim elde bahar olur, yaz olur / Dökülür yapraklar, her taraf saz olur
Soru 12
Dize sonlarındaki yazılışları ve görevleri aynı olan eklerin veya kelimelerin dışındaki, tek ses benzerliğine dayanan kafiye türüne "yarım kafiye" denir. Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde yarım kafiye kullanılmıştır?
A
Gözlerin birer derya / Hayat sanki bir rüya
B
Yüce dağ başında yatan / Sılada yarini unutan
C
Kalbim yine üzgün ve kırık / İçimde dinmeyen bir hıçkırık
D
Bahar geldi gül açtı / Bülbül burdan uçtu
E
Yollarda kalan gözler / Her an yolunu gözler
Soru 13
Şiirde ölçü, kafiye, redif, aliterasyon ve asonans gibi unsurların kullanılmasının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Şiirde ritim, müzikalite ve ses uyumunu (ahengi) sağlamak
B
Şiirin konusunu toplumsal sorunlarla sınırlamak
C
Şiiri düz yazıya daha çok yaklaştırmak
D
Şiirdeki bilgi ve tarihi gerçeklik oranını artırmak
E
Şiirde yabancı kelimelerin kullanımını kolaylaştırmak
Soru 14
Dize sonlarındaki üç veya daha fazla ses benzerliğine dayanan kafiye türüne "zengin kafiye" denir. Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde zengin kafiye kullanılmıştır?
A
Akşam rüzgârı eser serince / Kalbim ürperir seni görünce
B
Gözlerimin önünden gitmez o çehre / Işık saçar sanki karanlık şehre
C
Gözlerime baka baka ağladı / Yüreğimi ataşlara dağladı
D
Bizim elde bahar olur, yaz olur / Dökülür yapraklar, her taraf saz olur
E
Derdimi söylesem derin derelere / Alıp götürür beni uzak yerlere
Soru 15
Dize sonlarındaki iki ses benzerliğine dayanan kafiye türüne "tam kafiye" denir. Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde tam kafiye kullanılmıştır?
A
Sen kaçan bir yavru ceylansın dağda / Ben peşine düşmüş bir avcıyım bağda
B
Ağacın dalı bükülür / Yaprağı yere dökülür
C
Kalem böyle yazılmıştır yazıma / Kimse bakmaz oldu benim sözüme
D
Başım dağ saçlarım kardır / Deli rüzgârlarım vardır
E
Karac'oğlan der ki kondum göçemedim / Helal süt emmişi seçemedim
Soru 16
Dize sonlarında kafiyeden sonra gelen, aynı görevdeki eklerin veya aynı anlamdaki kelimelerin tekrarlanmasına "redif" denir. Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde ek halinde redif kullanılmıştır?
A
Akşam yine akşam yine akşam / Göllerde bu dem bir kamış olsam
B
Gözlerin birer derya / Hayat sanki bir rüya
C
Çiçekler açar dağlarda / Kuşlar ötüşür bağlarda
D
Derdimi söylesem dertli rüzgâra / Alıp götürür beni uzak diyara
E
Dönülmez akşamın ufkundayız vakit çok geç / Bu dünyadan göçmek için kendine bir yol seç
Soru 17
Bir şiirde birinci dize ile üçüncü dizenin, ikinci dize ile de dördüncü dizenin kendi arasında kafiyeli olması durumuna (a-b-a-b) ne ad verilir?
A
Düz kafiye
B
Sarma kafiye
C
Mani tipi kafiye
D
Örüşük kafiye
E
Çapraz kafiye
Soru 18
Şiirlerde veya şarkılarda, her bendin ya da kıtanın sonunda aynen tekrarlanan dizelere ne ad verilir?
A
Aliterasyon
B
Kafiye
C
Durak
D
Asonans
E
Nakarat
Soru 19
Şiir okunurken bazı kelime veya hecelerin diğerlerine göre daha baskılı söylenmesine "vurgu", sesin duygulara göre alçaltılıp yükseltilmesine ise "tonlama" denir. Buna göre, şiirde vurgu ve tonlamanın doğru yapılması aşağıdakilerden hangisini doğrudan etkiler?
A
Şiirde kullanılan kafiye türünü
B
Şiirin hece ölçüsü kalıbını
C
Şiirin hissettirdiği duyguyu ve ahengini
D
Şiirin yazıldığı tarihi dönemi
E
Şiirdeki kelime sayısını
Soru 20
Bir şiirde birinci dize ile dördüncü dizenin, ikinci dize ile de üçüncü dizenin kendi arasında kafiyeli olması durumuna (a-b-b-a) ne ad verilir?
A
Mani tipi kafiye
B
Örüşük kafiye
C
Düz kafiye
D
Çapraz kafiye
E
Sarma kafiye
20
soru