Yeni Nesil Sorularla Ücretsiz Online Test Çöz!
Online Test Çöz

Fotosentez - Test 5

12. Sınıf Biyoloji dersi Canlılarda Enerji Dönüşümleri ünitesindeki Fotosentez konusuna yönelik bu beşinci test; MEB 12.2.2.2 ve 12.2.2.3 kazanımları doğrultusunda fotosentezin ışığa bağımlı ve ışıktan bağımsız tepkimeleri, fotofosforilasyon, suyun fotolizi, ATP ve NADPH ilişkisi, kloroplast bölümleri, fotosentez hızının ölçülmesi, minimum kuralı, ışık şiddeti ve dalga boyu, sıcaklık, karbondioksit ve su gibi faktörlerin deneysel verilerle yorumlanmasını amaçlar. Sorular resmî MEB materyallerindeki öncül, deney, grafik ve çıkarım mantığına yakın fakat tamamen özgündür. Orta düzey serinin ikinci testi olarak birden fazla değişkeni birlikte değerlendirme becerisini ölçer.

Soru
20
Süre
25 dk
Sınıf
12. Sınıf
Soru 1
Bir bitki 25 °C'de ve yüksek ışık şiddetinde tutulurken CO₂ miktarı artırıldığında fotosentez hızı değişmiyor. Aynı bitkide sıcaklık 15 °C'den 25 °C'ye çıkarıldığında hız artıyor.

Bu durumda başlangıç koşullarında hangi faktör sınırlayıcıdır?
A
Işık şiddeti
B
Stoma sayısı kesin olarak
C
Klorofil miktarı kesin olarak
D
Sıcaklık
E
CO₂ miktarı
Soru 2
Bir bitkinin fotosentez hızını belirlemek için aşağıdaki ölçümler yapılıyor:

I. Birim zamanda tüketilen CO₂
II. Birim zamanda açığa çıkan O₂
III. Birim zamanda oluşan organik madde
IV. Yaprak hücrelerindeki kromozom sayısı

Hangileri doğrudan kullanılabilir?
A
I, II ve III
B
I ve IV
C
II ve IV
D
I, II, III ve IV
E
III ve IV
Soru 3
Bir bitkinin yapraklarında klorofil miktarı normal olmasına rağmen yardımcı pigmentlerden birinin miktarı belirgin biçimde azalmıştır.

Bu durum aşağıdakilerden hangisine neden olabilir?
A
Kullanılabilen ışık spektrumunun daralmasına
B
Kromozom sayısının azalmasına
C
Suyun kökten alınamamasına
D
CO₂'nin organik maddeye bağlanmasının doğrudan durmasına
E
Fotosentezin tamamen durmasına
Soru 4
Bir bitkinin fotosentez hızına ışık şiddetinin etkisi inceleniyor. Işık şiddeti 1 birimden 4 birime çıkarıldığında hız artıyor, 4 birimden 8 birime çıkarıldığında ise değişmiyor.

Bu verilere göre aşağıdaki yorumlardan hangisi en uygundur?
A
CO₂ miktarı ışık şiddeti arttıkça mutlaka artmıştır
B
Fotosentez 4 birimden sonra tamamen durmuştur
C
Işık fotosentezde gerekli değildir
D
Bitkinin klorofil miktarı kesinlikle sıfırlanmıştır
E
4 birimden sonra başka bir faktör sınırlayıcı hâle gelmiş olabilir
Soru 5
Bir bitkide stoma sayısı normal, ışık şiddeti yüksek ve sıcaklık optimumdur. Buna rağmen ortamda CO₂ miktarı çok düşüktür.

Bu durumda fotosentez hızını en fazla sınırlayan faktör aşağıdakilerden hangisidir?
A
Karbondioksit miktarı
B
Stoma sayısı
C
Kloroplast sayısı
D
Sıcaklık
E
Işık şiddeti
Soru 6
Bir kloroplastta ışığa bağımlı tepkimeler sonucunda oluşan moleküllerden hangileri stromadaki karbon tutma tepkimelerinde kullanılır?

I. ATP
II. NADPH
III. O₂
A
I, II ve III
B
II ve III
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I ve II
Soru 7
Fotosentez yapan bir hücreyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?
A
Mutlaka ökaryottur
B
Oksijen üretmek zorundadır
C
Mutlaka kloroplast taşır
D
Işık enerjisini kimyasal bağ enerjisine dönüştürebilir
E
Yalnız gündüz metabolik faaliyet gösterir
Soru 8
Bir bitkide ışığa bağımlı tepkimeler sırasında suyun fotolizi durdurulursa aşağıdakilerden hangisinin doğrudan azalması beklenir?
A
Yaprak yüzey alanının
B
CO₂'nin stomadan girişinin
C
O₂ oluşumunun
D
Stroma enzimlerinin miktarının
E
Kloroplast sayısının
Soru 9
Bir bitkide fotosentez hızını etkileyen faktörlerin birlikte değerlendirilmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A
Fotosentez hızı, uygun koşullarda en sınırlı faktör tarafından belirlenebilir
B
Kalıtsal özelliklerin fotosentez hızına etkisi yoktur
C
Her zaman yalnız ışık şiddeti belirleyicidir
D
Sıcaklık yükseldikçe hız her zaman artar
E
CO₂ arttıkça hız sınırsız artar
Soru 10
Bir bitkinin fotosentez hızına sıcaklığın etkisini araştırmak isteyen bir öğrenci aşağıdaki düzeneklerden hangisini kurmalıdır?
A
Bir grupta bitki yerine hayvan hücresi kullanmalıdır
B
Yalnız sıcaklığı değiştirip ışık şiddeti ve CO₂ miktarını sabit tutmalıdır
C
Her sıcaklıkta farklı bitki türü kullanmalıdır
D
Sıcaklıkla birlikte ışık şiddetini de değiştirmelidir
E
CO₂ miktarını sıcaklık yükseldikçe azaltmalıdır
Soru 11
Özdeş K, L ve M su bitkileri aynı sıcaklık ve CO₂ koşullarında sırasıyla kırmızı, yeşil ve mor-mavi ışıkla eşit şiddette aydınlatılıyor. Birim zamanda oluşan O₂ miktarları K ve M'de yüksek, L'de daha düşük ölçülüyor.

Bu sonuç aşağıdakilerden hangisini destekler?
A
CO₂ kullanımının ışık renginden tamamen bağımsız olduğunu
B
Yeşil ışıkta fotosentezin hiç gerçekleşmediğini
C
Fotosentetik pigmentlerin kırmızı ve mor-mavi ışığı yeşil ışıktan daha iyi soğurabildiğini
D
Klorofilin tüm dalga boylarını eşit soğurduğunu
E
Oksijenin yalnız kırmızı ışıkta oluştuğunu
Soru 12
Bir bitkinin kloroplastlarında ışığa bağımlı tepkimeler normal sürerken stromadaki ATP tüketimi belirgin biçimde azalmıştır.

Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?
A
Işığın klorofil tarafından daha fazla soğurulmasıyla
B
Suyun fotolizinin hızlanmasıyla
C
Tilakoit zarlarında elektron aktarımının artmasıyla
D
CO₂'nin azalması nedeniyle karbon tutma tepkimelerinin yavaşlamasıyla
E
O₂ oluşumunun artmasıyla
Soru 13
Bir öğrenci fotosentezin iki evresi için aşağıdaki karşılaştırmaları yapıyor:

I. Işığa bağımlı evre tilakoit zarlarında gerçekleşir.
II. Işıktan bağımsız evre stromada gerçekleşir.
III. Her iki evrede de ışık fotonu doğrudan kullanılır.
IV. Evreler ATP ve NADPH aracılığıyla birbirine bağlıdır.

Hangileri doğrudur?
A
I, II, III ve IV
B
I, II ve IV
C
I ve III
D
III ve IV
E
II ve III
Soru 14
Bir bitkiye verilen suyun oksijen atomları işaretlenmiş, ortam CO₂'si ise işaretlenmemiştir. Bir süre sonra atmosfere verilen O₂ moleküllerinde işaretli oksijen belirlenmiştir.

Bu deney aşağıdakilerden hangisine kanıt oluşturur?
A
Fotosentezde açığa çıkan O₂'nin kaynağının su olduğuna
B
Organik maddenin karbonunun sudan geldiğine
C
Oksijenin stromada CO₂'den üretildiğine
D
Suyun yalnız taşıma amacıyla kullanıldığına
E
CO₂'nin fotosentezde kullanılmadığına
Soru 15
Bir yaprak hücresinde tilakoit zarlarında elektron aktarımı engellenirse aşağıdakilerden hangisinin doğrudan azalması beklenir?
A
CO₂'nin stomalardan yaprağa girişinin
B
Kromozom sayısının
C
Hücre duvarının selüloz miktarının
D
ATP ve NADPH üretiminin
E
Stromadaki enzim miktarının
Soru 16
Bir yaprağın bir bölümü ışık geçirmeyen bir maddeyle kapatılıyor, diğer bölümü açık bırakılıyor. Bitki bir süre ışıkta tutulduktan sonra yaprakta nişasta testi yapılıyor ve yalnız açık bölüm renk değiştiriyor.

Bu deneyden aşağıdakilerden hangisine ulaşılır?
A
Karanlık bölümde solunumun durduğuna
B
Nişastanın yalnız dış ortamdan alındığına
C
Işığın organik madde üretimi için gerekli olduğuna
D
Işığın CO₂ oluşumunu sağladığına
E
Klorofilin yalnız açık bölümde bulunduğuna
Soru 17
Bir bitkide ışık şiddeti yükseltilmiş ve ışığa bağımlı tepkimelerin hızı artmıştır. Buna rağmen karbon tutma hızı değişmemiştir.

Bu durumda aşağıdakilerden hangisi sınırlayıcı olabilir?
A
Klorofilin ışık soğurması
B
Suyun fotolizinin gerçekleşmesi
C
Fotofosforilasyonun başlaması
D
Işık enerjisi
E
CO₂ miktarı
Soru 18
Bir kloroplastta gerçekleşen bazı olaylar aşağıda verilmiştir:

I. Suyun fotolizi
II. ATP sentezi
III. NADPH üretimi
IV. CO₂'nin organik moleküle bağlanması
V. ATP tüketimi

Bu olaylardan hangileri ışığa bağımlı tepkimelere aittir?
A
II, IV ve V
B
I, II, III, IV ve V
C
III, IV ve V
D
I, IV ve V
E
I, II ve III
Soru 19
Bir bitkinin fotosentez hızını artırmak amacıyla aynı anda ışık şiddeti, CO₂ miktarı ve sıcaklık artırılıyor. Ancak hızın yalnız çok az arttığı gözleniyor.

Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?
A
Sıcaklığın enzimleri hiç etkilememesiyle
B
Fotosentezin çevresel faktörlerden etkilenmemesiyle
C
Işığın fotosentezde görev almamasıyla
D
Su miktarı gibi başka bir faktörün sınırlayıcı olmasıyla
E
CO₂'nin organik madde sentezinde kullanılmamasıyla
Soru 20
Bir su bitkisinin bulunduğu kapta ışık şiddeti sabit tutulurken su sıcaklığı 10 °C'den 25 °C'ye yükseltiliyor ve O₂ kabarcığı sayısı artıyor. Sıcaklık 50 °C'ye çıkarıldığında kabarcık sayısı belirgin biçimde azalıyor.

Bu sonuç aşağıdakilerden hangisini destekler?
A
Fotosentezde görevli enzimlerin optimum sıcaklık aralığı bulunduğunu
B
CO₂'nin 10 °C'de hiç kullanılamadığını
C
Klorofilin 50 °C'de mutlaka tamamen yok olduğunu
D
O₂'nin yalnız 25 °C'de oluştuğunu
E
Fotosentezin sıcaklıktan bağımsız olduğunu
20
soru