Yeni Nesil Sorularla Ücretsiz Online Test Çöz!
Online Test Çöz

Genetik Mühendisliği ve Biyoteknoloji - Test 4

12. Sınıf Biyoloji dersi Genden Proteine ünitesindeki Genetik Mühendisliği ve Biyoteknoloji konusuna yönelik bu dördüncü test; MEB 12.1.2.2 ve 12.1.2.3 kazanımları doğrultusunda genetik mühendisliği ile biyoteknoloji uygulamalarını karşılaştırma, gen aktarımı, gen klonlama, canlı klonlama, kök hücre, DNA parmak izi, gen terapisi, model organizmalar ve tarımsal-sağlık biyoteknolojisi örneklerini senaryo, öncül ve neden-sonuç ilişkisi üzerinden değerlendirme becerilerini ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Orta düzeyin ilk testi olan bu çalışma, öğrencinin yalnız kavramı tanımasını değil; verilen uygulamanın amacını, yöntemini ve olası sonucunu birlikte yorumlamasını hedefler.

Soru
20
Süre
25 dk
Sınıf
12. Sınıf
Soru 1
Bir araştırma ekibi, aynı genetik hastalık için iki yöntem karşılaştırıyor:

I. Hastalığın belirtilerini azaltan bir ilaç kullanılması
II. Hastalığa yol açan bozuk genin işlevinin düzeltilmeye çalışılması

Bu iki yöntem arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
A
İki yöntemin tamamen aynı olması
B
II. yöntemin hastalığın genetik temelini hedeflemesi
C
II. yöntemde DNA kullanılmaması
D
I. yöntemde hiçbir tedavi amacı olmaması
E
I. yöntemin mutlaka genetik mühendisliği olması
Soru 2
Bir biyoteknolojik ürünün laboratuvar koşullarında başarılı sonuç vermesi, doğrudan geniş ölçekte kullanılabileceği anlamına gelmez.

Bu yargının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Laboratuvar sonuçlarının hiçbir zaman geçerli olmaması
B
Genetik mühendisliğinin hiçbir fayda sağlamaması
C
Biyoteknolojik ürünlerin daima zararlı olması
D
Bilimsel araştırmaların yalnız laboratuvarda yapılabilmesi
E
Güvenlik, etkinlik, çevresel ve etik etkilerin ayrıca değerlendirilmesi gerekmesi
Soru 3
Bir canlı klonlama çalışmasında elde edilen bireyin genetik olarak çekirdek vericisine çok benzemesine rağmen bazı özelliklerinde küçük farklılıklar görülmüştür.

Bu durumun en uygun açıklaması hangisidir?
A
DNA'nın fenotipi hiç etkilememesi
B
Klonların hiçbir genetik benzerlik göstermemesi
C
Çevresel koşulların fenotip üzerinde etkili olabilmesi
D
Klonlamada çekirdek kullanılmaması
E
Bütün özelliklerin yalnız taşıyıcı birey tarafından belirlenmesi
Soru 4
Bir araştırma merkezinde aynı hastalık üzerinde üç farklı çalışma yürütülmektedir:

I. Hastalıkla ilişkili gen bölgesinin DNA üzerindeki yerinin belirlenmesi
II. Sağlıklı gen kopyasının hastanın hedef hücrelerine aktarılması
III. Hastalıkla ilişkili proteinin gen aktarılmış bakterilerde üretilmesi

Bu çalışmaların sırasıyla genetik mühendisliği ve biyoteknoloji açısından değerlendirilmesiyle ilgili hangisi doğrudur?
A
Üç çalışma da yalnız doğal seçilimle açıklanır
B
Yalnız III genetik mühendisliğiyle ilişkilidir
C
I genetik mühendisliğiyle, II ve III ise genetik mühendisliği tekniklerinden yararlanan biyoteknolojik uygulamalarla ilişkilidir
D
I ve II klasik biyoteknoloji örneğidir
E
Hiçbirinde genetik bilgi kullanılmaz
Soru 5
Bir mısır çeşidinde zararlı böceklere direnç kazandıran gen bulunması sayesinde daha az böcek ilacı kullanılabildiği belirtilmiştir.

Bu durum biyoteknolojik uygulamaların hangi olası yararına örnektir?
A
Bitkinin fotosentez yapmamasına
B
Genetik çeşitliliğin zorunlu olarak artmasına
C
Bütün çevresel risklerin ortadan kalkmasına
D
Tarımsal üretimde kimyasal kullanımının azaltılabilmesine
E
Tüm zararlı türlerin tamamen yok edilmesine
Soru 6
Bir bilimsel çalışmada aşağıdaki işlemler yapılmıştır:

I. Belirli genin DNA üzerindeki dizisinin belirlenmesi
II. Bu genin başka bir canlıya aktarılması
III. Aktarılan gen sayesinde üretilen proteinin ilaç olarak kullanılması

Bu sıralama için en uygun değerlendirme hangisidir?
A
Yalnız klasik biyoteknoloji örneğidir
B
Genetik bilginin incelenmesinden biyoteknolojik ürüne uzanan bir süreçtir
C
Yalnız III genetik mühendisliğidir
D
Hiçbir aşamada DNA kullanılmamıştır
E
Tüm aşamalar doğal seçilimdir
Soru 7
Bir biyoteknoloji firması, insanlarda kullanılan bir enzimi üretmek amacıyla mikroorganizmalara ilgili insan genini aktarmıştır. Daha sonra bu mikroorganizmalar büyük tanklarda çoğaltılarak enzim elde edilmiştir.

Bu süreçte aşağıdakilerden hangisi biyoteknolojik üretim aşamasına örnektir?
A
Genetik bilginin yapısının incelenmesi
B
Genin laboratuvarda izole edilmesi
C
Gen aktarılmış mikroorganizmaların çoğaltılarak ürün elde edilmesi
D
DNA dizisinin analiz edilmesi
E
İlgili genin DNA üzerindeki yerinin belirlenmesi
Soru 8
Bir araştırmada insanlardaki kalıtsal bir hastalığın mekanizmasını anlamak için genetik yapısı iyi bilinen, kısa sürede çoğalan ve laboratuvarda kolay yetiştirilen bir canlı türü kullanılıyor.

Bu canlının tercih edilme nedenleri arasında;

I. deneylerin kısa sürede tekrarlanabilmesi,
II. genetik sonuçların daha kolay yorumlanabilmesi,
III. çok sayıda birey üzerinde çalışma yapılabilmesi

özelliklerinden hangileri sayılabilir?
A
Yalnız III
B
I, II ve III
C
Yalnız I
D
II ve III
E
I ve II
Soru 9
DNA parmak izi yöntemiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

I. Bireyler arasındaki bazı DNA farklılıklarından yararlanılır.
II. Adli kimliklendirmede kullanılabilir.
III. Akrabalık analizlerine katkı sağlayabilir.
IV. Bir bireyin bütün genlerinin işlevini belirler.
A
I, II, III ve IV
B
II ve IV
C
I ve IV
D
I, II ve III
E
Yalnız IV
Soru 10
Bir biyoteknoloji uygulamasının toplumda kullanılmaya başlanmasından önce;

I. insan sağlığı üzerindeki olası etkileri,
II. çevresel sonuçları,
III. etik ve toplumsal boyutları

özelliklerinden hangilerinin değerlendirilmesi gerekir?
A
II ve III
B
Yalnız I
C
I, II ve III
D
Yalnız III
E
I ve II
Soru 11
Bir bitki ıslah programında iki farklı yöntem uygulanıyor:

I. Yüksek verimli bireylerin seçilip birbirleriyle çaprazlanması
II. Hastalık direnci sağlayan belirli bir genin laboratuvarda bitkiye aktarılması

Bu iki uygulamanın temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?
A
I. yöntem genetik mühendisliğidir, II. yöntem değildir
B
II. yöntemde belirli bir DNA parçasına doğrudan müdahale edilirken I. yöntemde bireyler çaprazlanır
C
I. yöntemde genetik bilgi aktarılmaz
D
II. yöntem yalnız doğal seçilimdir
E
Her iki yöntemde mutlaka aynı genler aktarılır
Soru 12
Bir gen terapisi çalışmasında sağlıklı gen hedef hücrelere başarıyla aktarılmış ancak tedavi edici proteinin üretilmediği belirlenmiştir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi en uygun açıklamadır?
A
Gen terapisi yalnız bakterilerde uygulanabilir
B
Hücrelerde DNA bulunmuyor olabilir
C
Gen aktarımı gerçekleştiğine göre protein kesinlikle üretilmelidir
D
Ribozomlar genetik bilgiyle ilişkili değildir
E
Aktarılan gen hedef hücrelerde uygun biçimde ifade edilmemiş olabilir
Soru 13
Bir üretim tesisinde gen aktarılmış bakterilerden ilaç etkin maddesi elde edilmektedir. Aynı bakteriler doğal hâlleriyle bu maddeyi üretmemektedir.

Bu bilgiye göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A
Bakteriler protein sentezi yapamaz
B
Üretim için genetik bilgi gerekli değildir
C
Bakterinin türü kesinlikle insana dönüşmüştür
D
Yeni üretim özelliği bakteriye aktarılan genetik bilgiyle kazandırılmış olabilir
E
Gen aktarımı yalnız çevresel bir değişikliktir
Soru 14
Bir araştırmada kök hücrelerin belirli kimyasal sinyaller verildiğinde kas hücresine benzer hücrelere dönüştüğü gözlenmiştir.

Bu bulgu kök hücrelerin hangi özelliğini destekler?
A
DNA içermediklerini
B
Genetik bilgilerinin bulunmadığını
C
Uygun koşullarda farklılaşabilmelerini
D
Yalnız tek tip hücre oluşturabildiklerini
E
Bölünme yeteneğine sahip olmadıklarını
Soru 15
Bir bilim insanı, belirli bir genin görevini araştırmak amacıyla laboratuvarda bu genin işlevini geçici olarak durduruyor ve canlıda oluşan değişiklikleri gözlüyor.

Bu deneyin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Yeni bir tür oluşturmak
B
Kromozom sayısını değiştirmek
C
Canlının tüm DNA'sını ortadan kaldırmak
D
Genin hangi özellik veya süreçle ilişkili olduğunu belirlemek
E
Canlının bütün proteinlerini yok etmek
Soru 16
Bir bitkiye tuzluluğa dayanıklılık sağlayan bir gen aktarılmış, daha sonra bitki yüksek tuzlu topraklarda yetiştirilmiştir. Deney sonunda gen aktarılmış bitkilerin kontrol grubuna göre daha iyi geliştiği görülmüştür.

Bu sonuçtan aşağıdakilerden hangisine öncelikle ulaşılır?
A
Bitkinin kromozom sayısı kesinlikle artmıştır
B
Bitkinin bütün genleri değişmiştir
C
Kontrol grubunun DNA'sı yoktur
D
Aktarılan gen uygun koşullarda bitkide işlev göstermiştir
E
Gen aktarımı yalnız çevresel değişiklik oluşturmuştur
Soru 17
Bir GDO çalışmasında hedef bitkiye yalnızca bir gen aktarılmıştır. Bu bitkiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A
Uygulama modern biyoteknolojiyle ilişkilidir
B
Genetik mühendisliği yöntemlerinden yararlanılmıştır
C
Bitkinin DNA'sına doğrudan müdahale edilmiştir
D
Bitkinin bütün kalıtsal özellikleri başka türe ait hâle gelmiştir
E
Aktarılan gen yeni bir özellik kazandırabilir
Soru 18
Bir adli laboratuvarda aynı olayla ilgili iki farklı biyolojik örneğin DNA profilleri karşılaştırılmış ve incelenen bölgelerde tam eşleşme görülmüştür.

Bu bulgu aşağıdaki sonuçlardan hangisini destekler?
A
DNA profillerinin kimlik belirlemede kullanılamayacağını
B
Bütün insanların DNA'sının tamamen aynı olduğunu
C
İki bireyin kesinlikle aynı kromozom sayısına sahip olmadığını
D
Örneklerin farklı türlere ait olduğunu
E
Örneklerin aynı bireye ait olabileceğini
Soru 19
Bir araştırmacı aynı proteini kodlayan genin farklı canlı türlerindeki dizilerini karşılaştırıyor. Bazı bölgelerin büyük ölçüde benzer olduğunu belirliyor.

Bu çalışmadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılması daha uygundur?
A
Farklı türlerin aynı birey olduğuna
B
DNA'nın yalnız bir canlı türünde bulunduğuna
C
Bütün canlıların genetik yapısının tamamen aynı olduğuna
D
Canlılar arasında bazı genetik benzerliklerin bulunabileceğine
E
Protein sentezinin genetik bilgiyle ilişkili olmadığına
Soru 20
Bir klonlama deneyinde X bireyinden alınan vücut hücresi çekirdeği, Y bireyinden alınan çekirdeksiz yumurta hücresine aktarılmış ve embriyo Z bireyinin rahmine yerleştirilmiştir.

Bu deney sonucunda oluşan yavrunun özellikleri değerlendirilirken aşağıdakilerden hangisi en doğru ifadedir?
A
Çekirdek DNA'sı bakımından X bireyine en fazla benzerlik göstermesi beklenir
B
X, Y ve Z bireyleriyle çekirdek DNA'sı bakımından eşit derecede aynıdır
C
Klonlama işleminde DNA kullanılmaz
D
Genetik yapısı yalnız Z bireyi tarafından belirlenir
E
Çekirdek DNA'sı bakımından Y bireyiyle tamamen aynıdır
20
soru