Yeni Nesil Sorularla Ücretsiz Online Test Çöz!
Online Test Çöz

Genetik Mühendisliği ve Biyoteknoloji - Test 6

12. Sınıf Biyoloji dersi Genden Proteine ünitesindeki Genetik Mühendisliği ve Biyoteknoloji konusuna yönelik bu altıncı test; MEB 12.1.2.2 ve 12.1.2.3 kazanımları doğrultusunda rekombinant DNA teknolojisi, gen klonlama basamakları, plazmit ve vektör kullanımı, restriksiyon enzimi ile DNA ligazın görevleri, transgenik canlılar, canlı klonlama, kök hücre, gen terapisi, DNA parmak izi, çevresel biyoteknoloji, biyogüvenlik ve biyoteknolojik uygulamaların olası yarar-risk analizini MEB konu pekiştirme testlerindeki uzun soru kökü, öncül, süreç analizi ve çıkarım yaklaşımına yakın biçimde ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Orta düzey serinin son testi olarak öğrencinin birden fazla bilgiyi aynı soruda kullanmasını ve uygulamaların amaç, yöntem ve sonuçlarını karşılaştırmasını hedefler.

Soru
20
Süre
25 dk
Sınıf
12. Sınıf
Soru 1
Bir DNA parmak izi analizinde bir çocuğun incelenen DNA bölgelerindeki bazı bantların annesiyle, kalan bantların ise babasıyla eşleştiği görülmüştür.

Bu sonuç aşağıdakilerden hangisini destekler?
A
Çocuğun DNA'sının yalnız anneden geldiğini
B
DNA profillemenin akrabalık ilişkilerinin araştırılmasında kullanılabileceğini
C
Anne ve babanın bütün genlerinin aynı olduğunu
D
DNA parmak izinin yalnız suç araştırmalarında kullanılabildiğini
E
Kalıtsal bilginin proteinlerden aktarıldığını
Soru 2
Bir genetik mühendisliği çalışmasında DNA'daki belirli gen değiştirilmiş ve bu değişiklik sonucunda üretilen proteinin yapısı farklılaşmıştır.

Bu sonuç aşağıdaki yargılardan hangisini destekler?
A
Gen değişikliğinin yalnız hücre zarını etkilediğini
B
Proteinlerin genlerden bağımsız oluştuğunu
C
Tüm gen değişikliklerinin aynı sonucu verdiğini
D
DNA ile protein sentezi arasında ilişki olmadığını
E
Genetik bilgideki değişikliklerin protein yapısını etkileyebileceğini
Soru 3
Bir kök hücre araştırmasında aynı hücre grubunun farklı büyüme faktörleri kullanıldığında kemik, kas ve sinir hücrelerine benzer hücrelere dönüştüğü gözlenmiştir.

Bu sonuç aşağıdakilerden hangisini destekler?
A
Kök hücrelerin DNA taşımadığını
B
Farklılaşmanın gen ifadesiyle ilgisiz olduğunu
C
Kök hücrelerin yalnız tek dokuya dönüşebildiğini
D
Tüm hücrelerin aynı genleri aynı düzeyde kullandığını
E
Kök hücrelerin farklılaşma yönünün dış sinyallerden etkilenebildiğini
Soru 4
Bir araştırmacı, belirli bir proteini üreten geni bir bakteriye aktarmış ve aynı bakteriden çok sayıda kopya elde etmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu çalışmanın gen klonlama ve biyoteknolojik üretim açısından birlikte değerlendirilmesine örnektir?
A
Genin çoğaltılması gen klonlama, ürünün elde edilmesi biyoteknolojik üretimdir
B
Genin kopyalanması doğal seçilimdir
C
Bakterinin çoğalması canlı klonlamadır
D
Her iki işlem yalnız klasik fermantasyondur
E
Gen klonlama ile protein üretimi arasında ilişki yoktur
Soru 5
Bir gen klonlama çalışmasında hedef DNA parçası ve plazmit aynı restriksiyon enzimiyle kesiliyor. Bu işlemin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Bakterinin bütün DNA'sını parçalamak
B
Plazmitin protein sentezini durdurmak
C
Birbirine uyumlu DNA uçları oluşturarak hedef genin plazmite bağlanmasını kolaylaştırmak
D
Bakterinin kromozom sayısını artırmak
E
Hedef genin amino asit dizisini değiştirmek
Soru 6
Bir bilim insanı, genetik mühendisliğiyle geliştirilen bir ürünün çevreye salınmadan önce kontrollü deney alanlarında test edilmesini savunmaktadır.

Bu yaklaşımın temel amacı hangisidir?
A
Ürünün hiçbir yarar sağlamamasını garanti etmek
B
Olası çevresel etkileri önceden değerlendirmek
C
Biyoteknolojiyi yalnız laboratuvarla sınırlamak
D
Ürünün bütün canlılara aktarılmasını sağlamak
E
Genetik çeşitliliği tamamen ortadan kaldırmak
Soru 7
Bir transgenik canlının yeni kazandığı özelliğin yavrularına aktarılabildiği gözlenmiştir.

Bu durum en doğrudan hangi sonucu destekler?
A
Bütün genlerinin değiştiğini
B
Aktarılan genetik bilginin kalıtsal hâle gelebildiğini
C
DNA'nın kalıtımla ilgisi olmadığını
D
Canlının artık başka bir tür olduğunu
E
Yeni özelliğin yalnız çevreden kaynaklandığını
Soru 8
Bir araştırmada plazmite yerleştirilen hedef genin bakteriye aktarıldığı, ancak bakterinin bu gene ait proteini üretmediği görülmüştür.

Bu durumla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi en uygundur?
A
Plazmit taşıyan bakteriler protein sentezi yapamaz
B
Gen aktarımı DNA ile ilişkili değildir
C
Gen bakteriye aktarılmış olsa da uygun biçimde ifade edilmemiş olabilir
D
Gen bakteriye girdiyse protein kesinlikle üretilmelidir
E
Bakteride ribozom bulunmadığı için protein sentezi olmaz
Soru 9
Bir biyoteknolojik ürünün kullanılmaya başlanmasından önce aşağıdaki değerlendirmeler yapılıyor:

I. İnsan sağlığına etkileri
II. Çevreye olası etkileri
III. Ürünün beklenen işlevi yerine getirip getirmediği
IV. Etik ve toplumsal sonuçları

Bu değerlendirmelerden hangileri bilimsel ve toplumsal açıdan önemlidir?
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
I, II, III ve IV
E
II ve IV
Soru 10
Bir biyoteknolojik uygulamada bitkiye aktarılan genin zararlılara karşı direnç sağladığı, ancak aynı zamanda hedef dışı bazı böcek türlerini de etkileyebileceği düşünülmektedir.

Bu durumda bilimsel açıdan en uygun yaklaşım hangisidir?
A
Tek olası risk nedeniyle bütün biyoteknolojiyi reddetmek
B
Çevresel etkileri araştırmadan ürünü yaygınlaştırmak
C
Yarar ve olası çevresel etkileri birlikte değerlendirerek kontrollü çalışmalar yapmak
D
Yalnız ürün verimini dikkate almak
E
Gen aktarımının çevreyle hiçbir ilişkisi olmadığını kabul etmek
Soru 11
Somatik hücre çekirdek transferiyle oluşturulan bir klon birey için aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I. Çekirdek DNA'sının temel kaynağı çekirdek vericisidir.
II. Taşıyıcı birey gelişim ortamı sağlar.
III. Klon bireyin tüm fenotipik özellikleri çevreden bağımsızdır.
IV. Uygulama canlı klonlama örneğidir.
A
I, II ve IV
B
I ve III
C
I, II, III ve IV
D
Yalnız IV
E
II ve III
Soru 12
Rekombinant DNA teknolojisi kullanılarak bir bakteriye insan büyüme hormonu geni aktarılacaktır. Aşağıdaki işlemlerden hangisinin bu süreçte ilk olarak yapılması beklenir?
A
Bakterinin ürettiği hormonun saflaştırılması
B
Üretilen hormonun hastalarda kullanılması
C
Rekombinant bakterilerin büyük tanklarda çoğaltılması
D
İstenen genin uygun DNA bölgesinden belirlenip izole edilmesi
E
Bakterilerin doğal ortamına bırakılması
Soru 13
Bir transgenik bitkinin geliştirildiği çalışmada aşağıdaki basamaklar uygulanmıştır:

I. İstenen özelliğe ait genin belirlenmesi
II. Genin uygun vektöre yerleştirilmesi
III. Rekombinant DNA'nın bitki hücresine aktarılması
IV. Aktarılan genin bitkide ifade edilip edilmediğinin incelenmesi

Bu basamakların doğru sıralaması hangisidir?
A
I - III - II - IV
B
II - I - IV - III
C
III - II - I - IV
D
IV - I - II - III
E
I - II - III - IV
Soru 14
Bir biyoteknoloji şirketi, gen aktarılmış mikroorganizmalardan bir ilaç proteini üretmektedir. Üretim sürecinde mikroorganizmalar çoğaltılıyor, protein ayrıştırılıyor ve saflığı kontrol ediliyor.

Bu basamakların ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Üretilen proteini genetik materyale dönüştürmek
B
DNA'nın proteinle ilgisini kesmek
C
Mikroorganizmayı başka bir türe dönüştürmek
D
Genetik bilginin yararlı ve kullanılabilir bir ürüne dönüştürülmesini sağlamak
E
Mikroorganizmanın bütün genlerini ortadan kaldırmak
Soru 15
Bir araştırmada iki farklı bakteriye aynı insan geni aktarılıyor. Birinci bakteri ilgili proteini yüksek miktarda üretirken ikinci bakteri çok az üretiyor.

Bu sonuç aşağıdakilerden hangisini gösterir?
A
Gen aktarımının her hücrede aynı sonucu vermek zorunda olduğunu
B
Aynı genin farklı hücrelerde hiç çalışamayacağını
C
Protein sentezinin DNA'dan bağımsız olduğunu
D
Genin ifade düzeyinin hücresel koşullardan etkilenebileceğini
E
Bakterilerin genetik bilgi kullanamadığını
Soru 16
Bir tarım işletmesinde yüksek verimli iki bitki çeşidi çaprazlanarak yeni bir çeşit elde ediliyor. Başka bir çalışmada ise kuraklığa dayanıklılık geni doğrudan bitkiye aktarılıyor.

Bu iki yöntem arasındaki farkı en doğru açıklayan ifade hangisidir?
A
İkinci yöntemde hiçbir DNA işlemi yapılmaz
B
Her iki yöntem tamamen aynıdır
C
Birinci yöntem yalnız bakterilerde uygulanır
D
İkinci yöntemde belirli genetik bilgiye doğrudan müdahale edilirken birinci yöntemde bireyler çaprazlanır
E
Birinci yöntemde kalıtsal bilgi aktarılmaz
Soru 17
Bir gen klonlama deneyinde hedef gen plazmite başarıyla bağlanmış, ancak rekombinant plazmit bakteri hücresine aktarılamamıştır.

Bu durumda aşağıdakilerden hangisi doğrudan gerçekleşemez?
A
Plazmit üzerinde hedef genin bulunması
B
Bakterilerin çoğalmasıyla hedef genin çok sayıda kopyasının elde edilmesi
C
DNA ligazın görev yapması
D
Hedef genin plazmite bağlanması
E
Rekombinant DNA'nın oluşması
Soru 18
Bir protein ilacı üretmek amacıyla bakteriye insan geni aktarılmıştır. Bakterinin ilgili proteini sentezleyebilmesi aşağıdaki olaylardan hangilerine bağlıdır?

I. Aktarılan genin bakteride işlevsel olması
II. Genetik bilginin RNA'ya aktarılabilmesi
III. Ribozomlarda protein sentezinin gerçekleşebilmesi
A
I ve II
B
II ve III
C
Yalnız I
D
I, II ve III
E
Yalnız III
Soru 19
Bir araştırmada, genetik hastalığa neden olan gen bölgesi belirlenmiş ancak hangi hücrelere müdahale edilmesi gerektiği henüz bilinmemektedir.

Gen terapisi planlamasında bu bilginin önemli olmasının nedeni nedir?
A
Gen terapisi yalnız hücre dışı ortamda gerçekleştiği için
B
Protein sentezinin hücreyle ilişkisi olmadığı için
C
Hedef hücre belirlenmeden tüm genlerin silinmesi gerektiği için
D
Tedavinin doğru hedef hücrelere yönlendirilmesi gerektiği için
E
Bütün hücrelerde aynı genlerin bulunmadığı için DNA'nın olmadığı düşünülür
Soru 20
Bir çevre projesinde ağır metalleri bağlayabilen mikroorganizmalar kirlenmiş toprakta kullanılmış ve topraktaki ağır metal miktarının azaldığı belirlenmiştir.

Bu uygulamanın biyoteknolojik açıdan önemi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Biyoteknolojinin yalnız tarımda kullanıldığını göstermesi
B
Mikroorganizmaların yalnız hastalık oluşturduğunu göstermesi
C
Genetik bilginin çevresel süreçlerde rol oynamadığını göstermesi
D
Canlıların çevreyle etkileşmediğini göstermesi
E
Canlıların çevre kirliliğinin azaltılmasında kullanılabileceğini göstermesi
20
soru