Yeni Nesil Sorularla Ücretsiz Online Test Çöz!
Online Test Çöz

Kemosentez - Test 7

12. Sınıf Biyoloji dersi Canlılarda Enerji Dönüşümleri ünitesindeki Kemosentez konusuna yönelik bu yedinci test; MEB 12.2.3.1 kazanımı doğrultusunda kemosentezin mekanizması, inorganik maddelerin oksidasyonu, oksidatif fosforilasyonla ATP üretimi, CO₂ özümlemesi, H₂S'nin fotosentez ve kemosentezde farklı görevleri, nitrifikasyon basamakları, hidrotermal baca ekosistemleri, madde döngüleri ve fotosentez-kemosentez karşılaştırmalarını çok adımlı çıkarım sorularıyla ölçer. Sorular resmî MEB ders kitabı ve beceri temelli etkinliklerdeki soru mantığına yakın fakat tamamen özgündür. Zor düzeyin başlangıcı olan bu test, öğrencinin birden fazla veriyi birlikte değerlendirerek sonuca ulaşmasını amaçlar.

Soru
20
Süre
30 dk
Sınıf
12. Sınıf
Soru 1
Klorofilli mor kükürt bakterisi ile kemosentetik kükürt bakterisi H₂S kullanmaktadır. Bu iki canlıda H₂S'nin görevi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A
Her ikisinde de doğrudan glikoza dönüşür
B
Her ikisinde de yalnız karbon kaynağıdır
C
Birinde ATP, diğerinde CO₂ görevi yapar
D
Her ikisinde de ışığın yerini alır
E
Fotosentetik canlıda hidrojen-elektron kaynağı, kemosentetik canlıda enerji kaynağı olabilir
Soru 2
Bir hidrotermal baca çevresindeki kemosentetik bakterilerin H₂S miktarı düştüğünde sayılarının azalması neyi doğrudan destekler?
A
H₂S'nin organik besin olduğunu
B
Bakterilerin klorofil taşıdığını
C
H₂S'nin enerji elde etmede önemli olabileceğini
D
Bakterilerin yalnız fotosentez yaptığını
E
H₂S'nin temel karbon kaynağı olduğunu
Soru 3
Kemosentez yapan bir bakteride aşağıdaki olaylardan hangileri aynı hücrede gerçekleşebilir?

I. İnorganik madde oksidasyonu
II. Oksidatif fosforilasyon
III. CO₂ özümleme
IV. Fotofosforilasyon
A
III ve IV
B
I ve IV
C
I, II ve III
D
I, II, III ve IV
E
II ve IV
Soru 4
Bir hidrotermal baca ekosisteminde kemosentetik bakteriler ortadan kaldırıldığında, bu bakterilerden doğrudan veya dolaylı yararlanan tüketicilerin sayısı da zamanla azalıyor.

Bu gözlem neyi gösterir?
A
Kemosentetik üretimin ışık olmayan bazı ekosistemlerde besin zincirinin temelini oluşturabildiğini
B
Kemosentetik bakterilerin heterotrof olduğunu
C
H₂S'nin organik bir besin olduğunu
D
Fotosentezin derin denizlerde zorunlu olduğunu
E
Tüketicilerin doğrudan H₂S ile beslendiğini
Soru 5
Bir ortamda amonyak, nitrit ve nitrat başlangıçta eşit miktardadır. Daha sonra amonyak azalıyor, nitrit önce artıp sonra azalıyor, nitrat ise sürekli artıyor.

Bu değişim dizisi neyi destekler?
A
Klorofil sentezinin arttığını
B
Nitrifikasyonun iki basamağının ardışık gerçekleştiğini
C
Fotosentezin giderek hızlandığını
D
Amonyağın doğrudan nitrata dönüştüğünü
E
Yalnız nitrat bakterilerinin çalıştığını
Soru 6
Bir kemosentetik bakterinin enerji üretim sistemi çalışırken CO₂ özümlemesini sağlayan enzim sistemi deneysel olarak durduruluyor.

Bir süre sonra aşağıdakilerden hangisinin görülmesi en olasıdır?
A
Işığa bağımlılığın başlaması
B
ATP üretiminin sürmesine rağmen organik madde sentezinin azalması
C
Fotofosforilasyonun hızlanması
D
Klorofil sentezinin zorunlu hâle gelmesi
E
İnorganik madde oksidasyonunun anında durması
Soru 7
Bir kemosentetik bakterinin yaşadığı ortamda enerji kaynağı olan inorganik madde, CO₂ ve uygun sıcaklık vardır. Buna rağmen organik madde sentezi gerçekleşmiyor.

En uygun açıklama hangisidir?
A
Ortamın karanlık olması
B
Fotofosforilasyonun gerçekleşmemesi
C
Işık şiddetinin düşük olması
D
Gerekli enzim sistemlerinden birinin işlevsiz olması
E
Klorofil bulunmaması
Soru 8
Bir araştırmacı, bir bakterinin kemosentetik olduğunu kanıtlamak istiyor. Aşağıdaki bulgulardan hangisinin birlikte gösterilmesi en güçlü kanıtı sağlar?
A
İnorganik madde oksidasyonu sırasında enerji elde edilmesi ve bu enerjiyle CO₂'den organik madde sentezlenmesi
B
Tek hücreli olması ve enzim kullanması
C
ATP üretmesi ve DNA taşıması
D
Bakterinin karanlıkta yaşayabilmesi ve hücre zarına sahip olması
E
O₂ tüketmesi ve ribozom bulundurması
Soru 9
Bir bakteri kültüründe karanlıkta CO₂ tüketimi sürerken amonyak azalıyor ve nitrit artıyor.

Bu üç gözlemi tek bir süreçle açıklayan seçenek hangisidir?
A
Fermantasyon
B
Kemosentez
C
Holozoik beslenme
D
Saprofit beslenme
E
Fotosentez
Soru 10
Kemosentez ile fotosentez karşılaştırılırken aşağıdaki özellikler veriliyor:

I. Ototrof beslenme
II. CO₂ özümleme
III. Fotofosforilasyon
IV. Oksidatif fosforilasyon
V. Işıktan bağımsız besin sentezi

Yalnız kemosenteze uygun olanlar hangileridir?
A
II ve III
B
I ve II
C
IV ve V
D
III, IV ve V
E
I, III ve V
Soru 11
Bir kemosentetik bakteride oksitlenebilir inorganik madde miktarı iki katına çıkarılıyor. ATP üretimi artıyor ancak CO₂ tüketimi ve organik madde sentezi değişmiyor.

Bu sonuç aşağıdakilerden hangisini en güçlü biçimde düşündürür?
A
İnorganik madde oksidasyonunun enerji sağlamadığını
B
Bakterinin fotosentez yaptığını
C
Kemosentezde ATP kullanılmadığını
D
Enerji dışındaki bir etkenin sınırlayıcı olduğunu
E
Klorofil miktarının yetersiz olduğunu
Soru 12
Bir kemosentetik bakteride ATP üretimi artmasına rağmen organik madde sentezi azalıyor.

Aşağıdakilerden hangisi bu iki bulguyu birlikte açıklayabilir?
A
Hem CO₂'nin hem enerji kaynağının artması
B
Fotofosforilasyonun hızlanması
C
Işık şiddetinin artması
D
CO₂ azalırken inorganik enerji kaynağının artması
E
Klorofil miktarının artması
Soru 13
Bir araştırmada X bakterisinin bulunduğu kapta H₂S azalırken sülfat miktarı artıyor; aynı anda CO₂ azalıyor ve organik madde miktarı yükseliyor. Kap tamamen karanlıktır.

Bu veriler birlikte değerlendirildiğinde aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılır?
A
H₂S organik maddenin temel karbon kaynağıdır
B
Sülfat doğrudan glikoza dönüşmektedir
C
X bakterisi H₂S oksidasyonundan elde ettiği enerjiyle CO₂'yi organik madde sentezinde kullanmaktadır
D
CO₂ enerji kaynağı olarak oksitlenmektedir
E
X bakterisi karanlıkta fotosentez yapmaktadır
Soru 14
İki bakteri kültüründen K'ya yalnız ışık, CO₂ ve su; L'ye ise CO₂, O₂ ve oksitlenebilir bir inorganik madde veriliyor. K'da organik madde sentezi görülmezken L'de görülüyor.

Bu sonuç neyi destekler?
A
K kültüründeki bakterilerin mutlaka kemosentetik olduğunu
B
İnorganik maddenin karbon kaynağı olduğunu
C
L kültüründeki bakterilerin kimyasal enerji kullanarak kemosentez yapabildiğini
D
CO₂'nin L kültüründe enerji kaynağı olduğunu
E
L kültüründeki bakterilerin ışığa bağımlı olduğunu
Soru 15
Nitrifikasyonun iki basamağını yürüten X ve Y bakteri grupları aynı ortamdadır. X amonyağı nitrite, Y nitriti nitrata dönüştürüyor. X grubunun etkinliği azaltılırsa aşağıdaki sonuçlardan hangisi beklenir?
A
Amonyak doğrudan nitrata dönüşür
B
Nitrit oluşumu azalacağı için nitrat üretimi de dolaylı olarak azalabilir
C
Nitrat üretimi kesinlikle artar
D
Klorofil miktarı artar
E
Y bakterileri fotosenteze başlar
Soru 16
Bir araştırmacı kemosentez hızını dolaylı olarak belirlemek istiyor.

I. Birim zamanda tüketilen CO₂
II. Birim zamanda oksitlenen inorganik madde
III. Birim zamanda sentezlenen organik madde
IV. Ortama ulaşan ışık miktarı

Hangileri kullanılabilir?
A
I, II, III ve IV
B
I, II ve III
C
I ve IV
D
II ve IV
E
III ve IV
Soru 17
Bir kemosentetik bakteri türü yalnız belirli bir inorganik maddeyi oksitleyebiliyor. Bu madde ortamdan kaldırılıyor fakat başka inorganik maddeler bol miktarda bulunuyor.

Ne beklenir?
A
Fotosenteze geçmesi
B
CO₂'yi enerji kaynağı olarak kullanması
C
Kloroplast geliştirmesi
D
Diğer bütün inorganik maddeleri otomatik olarak kullanması
E
Enerji elde etme ve buna bağlı organik madde sentezinin azalması
Soru 18
Bir bakteri kültüründe amonyak → nitrit dönüşümü hızlanırken nitrit → nitrat dönüşümü aynı kalıyor. Bir süre sonra nitrit miktarı belirgin biçimde artıyor.

Bu durum nasıl açıklanır?
A
Klorofil miktarının azalmasıyla
B
Nitrat bakterilerinin amonyak üretmesiyle
C
Nitritin organik karbon kaynağına dönüşmesiyle
D
Nitrit üretim hızının nitrit tüketim hızını aşmasıyla
E
Fotosentezin hızlanmasıyla
Soru 19
Bir kemosentetik bakteride I. deneyde yalnız CO₂, II. deneyde yalnız oksitlenebilir inorganik madde ortamdan uzaklaştırılıyor.

Aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi doğrudur?
A
I. deneyde enerji üretimi, II. deneyde yalnız klorofil sentezi durur
B
Her iki deneyde fotofosforilasyon hızlanır
C
Her iki deneyde yalnız ışık soğurulması durur
D
II. deneyde CO₂ karbon kaynağı olmaktan çıkar
E
I. deneyde ATP üretimi sürebilirken II. deneyde enerji kazanımı doğrudan aksar
Soru 20
Kemosentetik bir bakteride inorganik enerji kaynağı sabit tutulurken CO₂ miktarı artırılıyor. ATP üretimi değişmiyor, organik madde sentezi ise bir noktaya kadar artıyor.

Bu sonuç neyi gösterir?
A
Klorofil miktarının CO₂ ile arttığını
B
Kemosentezin ışığa bağımlı olduğunu
C
İnorganik maddenin önemsiz olduğunu
D
ATP üretiminin doğrudan CO₂ miktarına bağlı olmadığını, CO₂'nin organik madde sentezini sınırlayabildiğini
E
CO₂'nin ATP'nin enerji kaynağı olduğunu
20
soru