Soru 1

II. Dünya Savaşı, askeri teknolojilerin gelişimi ve savaş taktikleri üzerinde köklü bir dönüşüm yaratmıştır. Radar, jet motorları, atom bombası gibi yeniliklerin savaşın gidişatı ve sonrası uluslararası güç dengeleri üzerindeki etkileri göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A

Jet motorlu uçaklar, daha hızlı ve etkin hava operasyonlarına olanak tanıyarak hava üstünlüğünün önemini artırmıştır.

B

Bu teknolojik gelişmeler, geleneksel piyade savaşlarının önemini artırmış ve denizaltı savaşlarını tamamen devre dışı bırakmıştır.

C

Radar teknolojisi, hava savunma sistemlerinin etkinliğini artırarak hava muharebelerinde önemli bir avantaj sağlamıştır.

D

Tank ve zırhlı birlikler, 'Blitzkrieg' (Yıldırım Savaşı) taktiklerinin temelini oluşturarak cephe savaşlarının durağanlığını sona erdirmiştir.

E

Atom bombasının kullanılması, savaşın hızla sona ermesinde belirleyici olmuş ve nükleer silah çağını başlatmıştır.

Soru 2

II. Dünya Savaşı'nın en karanlık olaylarından biri olan Holokost (Yahudi Soykırımı), Nazi Almanyası'nın ırkçı ideolojisinin ve sistematik devlet politikalarının bir sonucuydu. Holokost'un insanlık tarihi ve uluslararası hukuk üzerindeki etkileri düşünüldüğünde, aşağıdaki çıkarımlardan hangisi en doğrudur?

A

Bu olay, modern savaşların kaçınılmaz bir sonucu olarak kabul edilmiş ve sonrasında benzer olayların önüne geçmek için herhangi bir hukuki düzenleme yapılmamıştır.

B

Holokost, insanlık suçu ve soykırım kavramlarının uluslararası hukukta yerini almasına, uluslararası ceza mahkemelerinin kurulmasına ve insan hakları evrensel bildirgesinin kabul edilmesine öncülük ederek, evrensel insan hakları bilincinin gelişiminde kritik bir dönüm noktası olmuştur.

C

Holokost, sadece Yahudileri hedef almış, diğer etnik veya toplumsal grupları etkilememiştir.

D

Holokost, sadece Almanya'nın iç politikasıyla ilgili bir sorun olup, uluslararası toplumun müdahale alanı dışında kalmıştır.

E

Soykırımın yaşanmasında, mağdur edilen toplulukların kendi eylemleri belirleyici olmuştur.

Soru 3

II. Dünya Savaşı'nın seyrini değiştiren en kritik dönüm noktalarından biri olarak kabul edilen Stalingrad Muharebesi'nin sonuçları, sadece Doğu Cephesi'nin değil, tüm savaşın gidişatı açısından nasıl bir stratejik öneme sahiptir?

A

Japonya'nın Pasifik'teki ilerleyişini durdurarak ABD'nin savaşa girmesine neden olmuştur.

B

Almanya'nın Doğu Cephesi'ndeki yenilmezlik efsanesini sona erdirmiş, Sovyetler Birliği'nin karşı saldırı pozisyonuna geçmesini sağlamış ve Mihver Devletleri'nin genel stratejisini ciddi şekilde sekteye uğratmıştır.

C

Müttefik Devletleri'nin Normandiya Çıkarması'nı ertelemek zorunda kalmasına yol açmıştır.

D

Almanya'nın Batı Avrupa'daki işgalini hızlandırarak İngiltere'nin teslim olmasına yol açmıştır.

E

Mihver Devletleri'nin Afrika'daki petrol kaynaklarına ulaşımını kolaylaştırarak yakıt sıkıntısını gidermiştir.

Soru 4

II. Dünya Savaşı sonrasında Türkiye'nin iç siyasetinde yaşanan en önemli gelişmelerden biri, tek parti döneminden çok partili hayata geçiş sürecidir. Bu geçişin temel nedenleri ve uluslararası konjonktür ile ilişkisi düşünüldüğünde, aşağıdaki yargılardan hangisi en kapsamlıdır?

A

Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren çok partili hayata geçişin kademeli olarak planlanmış olması ve savaşın bu planı hızlandırması.

B

Sadece muhalefet partilerinin yoğun baskısı sonucu tek parti yönetiminin kendi isteği dışında sona ermesi.

C

Türkiye'nin ekonomik olarak büyük bir refaha ulaşması ve yeni bir siyasi sisteme ihtiyaç duyması.

D

Sovyetler Birliği'nin yayılmacı tehditlerine karşı Batı Bloku'na yakınlaşma ve demokratikleşme yönündeki iç ve dış dinamiklerin birleşimi.

E

Türkiye'nin Mihver Devletleri'nin safında savaşa girerek totaliter rejimleri benimsemesi.

Soru 5

II. Dünya Savaşı'na giden süreçte Milletler Cemiyeti'nin (Cemiyet-i Akvam) etkisiz kalmasında ve küresel barışı koruma misyonunu yerine getirememesinde etkili olan temel faktörler bütüncül olarak değerlendirildiğinde, aşağıdaki çıkarımlardan hangisi en doğrudur?

A

Cemiyetin sadece Batı Avrupa ülkelerinin çıkarlarını temsil etmesi ve Asya ile Afrika ülkelerini dışlaması.

B

Cemiyetin küresel ticareti serbestleştirme konusundaki başarısızlığı ve ekonomik krizlerin önüne geçememesi.

C

Cemiyetin ABD liderliğinde kurulmuş olması ve İngiltere'nin tam desteğini alması, diğer büyük güçleri dışlaması.

D

Üye devletlerin gönüllü olarak katılması ve herhangi bir bağlayıcı kurala tabi olmaması.

E

Cemiyetin sadece ekonomik yaptırımlara odaklanması, askeri güç kullanma yetkisinin olmaması ve büyük güçlerin saldırgan eylemlerine karşı yeterli iradeyi gösterememesi.

Soru 6

II. Dünya Savaşı'nın ardından dünya ekonomisinde istikrarı sağlamak, küresel ticaret ve finans sistemini yeniden yapılandırmak amacıyla oluşturulan Bretton Woods Sistemi'nin temel hedefleri ve kurumsal yapıları (IMF, Dünya Bankası) göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A

Dünya ekonomisini istikrara kavuşturarak, 1929 Büyük Buhranı benzeri krizlerin önüne geçmeyi hedeflemek.

B

Bu sistemin temel amacı, uluslararası ticarette serbestleşmeyi tamamen engellemek ve her ülkenin kendi iç pazarına kapanmasını sağlamaktır.

C

Küresel para birimlerinin dolar karşısında sabitlenmesini öngören, ancak altın karşılığında dönüştürülebilen bir sistem kurmak.

D

Uluslararası Para Fonu (IMF) aracılığıyla kısa vadeli ödeme dengesi sorunları yaşayan ülkelere finansal destek sağlamak.

E

Dünya Bankası aracılığıyla savaş sonrası yeniden yapılanma ve gelişmekte olan ülkelere uzun vadeli kalkınma kredileri sağlamak.

Soru 7

II. Dünya Savaşı sırasında Türkiye'nin izlediği dış politika, dönemin uluslararası konjonktürü ve iç dinamikleri bağlamında nasıl bir stratejiye oturtulabilir?

A

Aktif saldırganlık ve toprak genişletme politikası.

B

Tam izolasyon ve dış dünyaya tamamen kapanma stratejisi.

C

Mihver Devletleri'ne koşulsuz destek vererek bölgesel güç olma çabası.

D

Denge politikasıyla tarafsızlığını koruma ve savaşın dışında kalma, ancak diplomatik manevralarla ulusal çıkarları koruma.

E

Müttefik Devletler'in yanında savaşa derhal girerek uluslararası prestijini artırma hedefi.

Soru 8

II. Dünya Savaşı'nın sona ermesiyle birlikte uluslararası ilişkilerde yaşanan en köklü değişimlerden biri, güç dengesinin ve ideolojik kutuplaşmanın yeni bir boyut kazanmasıdır. Bu bağlamda, savaş sonrası küresel siyasi yapıyı en doğru tanımlayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

A

Tek kutuplu bir dünyanın oluşarak ABD hegemonyasının başlaması.

B

Yeni sömürgecilik hareketlerinin hız kazanarak Batı Avrupa ülkelerinin Afrika ve Asya'daki egemenliklerini pekiştirmesi.

C

Doğu ve Batı blokları arasında ideolojik ve askeri bir kutuplaşmanın (Soğuk Savaş) başlamasıyla çift kutuplu bir dünya düzeninin kurulması.

D

Ulus-devletlerin tamamen ortadan kalktığı ve küresel bir yönetimin tesis edildiği bir dönem.

E

Milletler Cemiyeti'nin güçlenerek küresel barışı sağlaması.

Soru 9

II. Dünya Savaşı'nın temelinde yatan ideolojik çatışmalar, sadece toprak veya kaynak mücadelesinin ötesinde, farklı dünya görüşlerinin de bir çarpışmasıydı. Bu bağlamda, Mihver Devletleri'nin savunduğu totaliter ideolojilerin (Faşizm, Nazizm) temel özellikleri ve Müttefik Devletler'in savunduğu değerlerle olan çelişkileri açısından aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A

Bu ideolojik ayrım, savaş sonrası Soğuk Savaş'ın zeminini hazırlayan en önemli faktörlerden biridir.

B

Mihver Devletleri, uluslararası işbirliğini ve barışçıl çözümleri savunan, çok uluslu ve çok kültürlü bir dünya düzenini hedeflemişlerdir.

C

Mihver Devletleri, bireysel özgürlükleri ve demokratik ilkeleri reddeden, güçlü liderlik ve tek parti yönetimine dayalı, yayılmacı ve ırkçı politikalar benimsemişlerdir.

D

Müttefik Devletler (özellikle Batılılar), liberal demokrasi, insan hakları ve ulusların kendi kaderini tayin hakkı gibi ilkeleri savunmuşlardır.

E

Sovyetler Birliği, Müttefikler içinde yer almasına rağmen, totaliter komünist ideolojisiyle Batılı Müttefiklerin liberal demokratik değerleriyle derin çelişkiler içindeydi.

Soru 10

ABD'nin II. Dünya Savaşı'na resmen katılmasında belirleyici olan Pearl Harbor saldırısı, sadece bir askeri eylem olmanın ötesinde, Pasifik'teki Japon yayılmacılığının bir sonucuydu. Bu saldırının, ABD'nin izolasyonist dış politikasını terk ederek savaşa girmesine yol açan temel dinamikler ve uluslararası denge üzerindeki etkileri nasıl analiz edilebilir?

A

ABD, zaten Sovyetler Birliği ile gizli bir anlaşma yaparak Avrupa cephesine katılmayı planlıyordu.

B

Saldırı, sadece Uzak Doğu'daki çıkarları ilgilendirmiş, Avrupa'daki savaşın gidişatını etkilememiştir.

C

Pearl Harbor saldırısı, ABD'ye Avrupa'daki sömürgeci güçlere destek verme ve onların imparatorluklarını koruma fırsatı vermiştir.

D

ABD, saldırıya rağmen savaşa girmemeyi tercih etmiş, sadece ekonomik yardımlarını artırmıştır.

E

Japonya'nın bu saldırısı, ABD kamuoyundaki izolasyonist eğilimi kırarak, Pasifik ve Atlantik'te Mihver Devletleri'nin tehdidinin doğrudan ABD güvenliğine yönelik olduğunu göstermiş ve ülkenin savaşa doğrudan müdahalesini kaçınılmaz hale getirmiştir.

Soru 11

II. Dünya Savaşı süresince, Türkiye'nin coğrafi konumu özellikle hangi stratejik önemi nedeniyle hem Mihver hem de Müttefik Devletler tarafından yakından takip edilmiş ve diplomatik baskılara maruz kalmıştır?

A

Kuzey Afrika'daki kolonilere ulaşım için kilit bir nokta olması.

B

Büyük petrol rezervlerine sahip olması.

C

Pasifik Okyanusu'na erişim sağlayan limanlara sahip olması.

D

Orta Avrupa'ya giden ana ticaret yollarının üzerinde bulunması.

E

Asya ve Avrupa'yı birbirine bağlayan kara köprüsü olması ve özellikle İstanbul ve Çanakkale Boğazları'nın Karadeniz'e açılan tek deniz yolu olması.

Soru 12

II. Dünya Savaşı'nın sonunda kurulan Birleşmiş Milletler (BM), Milletler Cemiyeti'nin başarısızlıklarından ders çıkararak uluslararası barışı ve güvenliği sağlamak amacıyla daha güçlü bir yapıya kavuşturulmuştur. BM'nin Cemiyet'ten farklılaşan temel özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

A

Üye devletlerin egemen eşitliği ilkesini benimseyerek, büyük güçlerin uluslararası siyasetteki etkisini tamamen ortadan kaldırması.

B

Güvenlik Konseyi'nde veto yetkisi bulunan daimi üyelerin (ABD, İngiltere, Fransa, Çin, SSCB) olması.

C

Barışı koruma operasyonları düzenleme ve askeri güç kullanma yetkisinin bulunması.

D

Uluslararası Adalet Divanı'nın bir yargı organı olarak faaliyette bulunması.

E

Ekonomik ve Sosyal Konsey, UNESCO, UNICEF gibi uzmanlık kuruluşlarıyla çok boyutlu işbirliğini teşvik etmesi.

Soru 13

II. Dünya Savaşı yıllarında Türkiye'de, savaşın getirdiği belirsizlik ve yokluk ortamında toplumsal moralin yüksek tutulması ve milli birliğin korunması amacıyla kültürel ve sanatsal alanda da çeşitli faaliyetler yürütülmüştür. Bu bağlamda, tiyatro, sinema ve edebiyat gibi alanlardaki yaklaşımlar ve dönemin kültürel iklimi hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A

Halkevleri ve Köy Enstitüleri, savaş şartlarına rağmen kültürel faaliyetlerin sürdürülmesinde ve eğitimin yaygınlaşmasında önemli rol oynamıştır.

B

Milli Korunma Kanunu gibi yasalar, ekonomik olduğu kadar kültürel alanda da devletin denetimini artırmıştır.

C

Tiyatro oyunları ve sinema filmleri, milli dayanışmayı vurgulayan, vatanseverlik temasını işleyen ve moral yükseltici unsurlar barındırmıştır.

D

Radyo yayınları, savaş haberleri ve milli duyguları güçlendiren içeriklerle önemli bir propaganda aracı olarak kullanılmıştır.

E

Dönemin edebiyatı, genellikle köy gerçekçiliği ve bireyin iç dünyasına yönelen, savaşın toplumsal etkilerinden tamamen bağımsız, apolitik eserler üretmiştir.

Soru 14

II. Dünya Savaşı, sadece Avrupa'daki güç dengelerini değil, küresel ölçekte sömürgecilik ve dekolonizasyon süreçlerini de derinden etkilemiştir. Bu bağlamda, savaş sonrası Asya ve Afrika'da bağımsızlık hareketlerinin hız kazanması ve yeni devletlerin ortaya çıkışının uluslararası sistem üzerindeki çok boyutlu etkileri nasıl değerlendirilmelidir?

A

Asya ve Afrika'daki bağımsızlık hareketleri, sadece ekonomik reformlar talep etmiş, siyasi bağımsızlığı hedeflememiştir.

B

Yeni bağımsız devletler, uluslararası hukukun tamamen dışında kalarak kendi politikalarını belirlemiştir.

C

Dekolonizasyon süreci, Soğuk Savaş'ın ideolojik rekabetini bu yeni bağımsız devletler arasında yaymış, birçok bölgesel çatışmaya yol açmış ve 'Üçüncü Dünya' olarak adlandırılan yeni bir güç bloğunun oluşmasına zemin hazırlamıştır.

D

Bağımsızlık hareketleri, soğuk savaşın ideolojik kutuplaşmasından tamamen etkilenmemiş, kendi özgün yollarını izlemiştir.

E

Eski sömürgeci güçler (İngiltere, Fransa), savaş sonrası ekonomik ve askeri güçlerini artırarak sömürge imparatorluklarını daha da güçlendirmiştir.

Soru 15

II. Dünya Savaşı sonrasında Avrupa haritasında meydana gelen önemli coğrafi ve siyasi değişiklikler göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A

Birleşik Krallık ve Fransa, denizaşırı sömürgelerinde gücünü pekiştirerek küresel imparatorluklarını genişletmiştir.

B

Sovyetler Birliği, Doğu Avrupa'da nüfuzunu artırarak Baltık ülkelerini (Estonya, Letonya, Litvanya) ilhak etmiş ve Polonya'nın batı sınırlarını batıya doğru kaydırmıştır.

C

Almanya, Doğu ve Batı Almanya olarak ikiye bölünmüş ve Berlin de benzer şekilde bölünmüştür.

D

İtalya, Habeşistan'ı ve Arnavutluk'u kaybetmiş, faşist rejimi sona ermiştir.

E

Japonya, işgal ettiği tüm toprakları kaybetmiş ve ABD işgali altına girmiştir.

Soru 16

II. Dünya Savaşı'nın insanlık tarihinde bıraktığı derin izler ve yıkım göz önüne alındığında, savaş sonrası uluslararası toplumun 'Bir Daha Asla' prensibiyle hareket ederek gelecekteki küresel çatışmaları önlemek için aldığı dersler ve oluşturduğu mekanizmalar hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi en kapsamlıdır?

A

Sadece askeri gücün artırılması ve caydırıcılığın sağlanması yoluyla barışın korunabileceği anlayışı yaygınlaşmıştır.

B

Savaşın temel nedenleri göz ardı edilerek sadece askeri silahsızlanma hedeflenmiştir.

C

Birleşmiş Milletler'in kurulması, uluslararası hukukun geliştirilmesi, insan hakları kavramının evrenselleştirilmesi ve uluslararası işbirliğinin çeşitli alanlarda (ekonomi, sağlık, eğitim) teşvik edilmesiyle, kapsamlı bir barış ve güvenlik mimarisi oluşturulmaya çalışılmıştır.

D

Ulus-devletlerin egemenlik haklarına tam ve mutlak müdahalesizlik ilkesi benimsenerek iç işlerine karışmama prensibi güçlendirilmiştir.

E

Savaşların ana nedeni olarak görülen ekonomik farklılıklar tamamen ortadan kaldırılmış ve küresel refah eşitliği sağlanmıştır.

Soru 17

II. Dünya Savaşı'nın Türkiye üzerindeki toplumsal ve ekonomik etkileri değerlendirildiğinde, 'Varlık Vergisi' ve 'Milli Korunma Kanunu' gibi uygulamaların temel gerekçesi ve toplumsal yansımaları hakkında aşağıdaki yargılardan hangisi en kapsamlıdır?

A

Savaşın getirdiği ekonomik sıkıntıları hafifletmek, orduyu beslemek ve stratejik ürünlerin tedarikini sağlamak amacıyla, ancak özellikle Varlık Vergisi ile belirli zümreler ve azınlıklar üzerinde ağır bir yük oluşturarak toplumsal eşitsizlikleri derinleştirmiştir.

B

Sadece azınlıkları hedef alarak ekonomik güçlerini kırmak ve devlete olan bağlılıklarını sorgulamak için kullanılmıştır.

C

Bu uygulamalar, savaş ekonomisini canlandırmak ve zenginlik farkını azaltmak amacıyla eşitlikçi bir yaklaşımla hayata geçirilmiştir.

D

Halkın tamamının gönüllü katılımıyla oluşturulan, modernleşme ve sanayileşmeyi hızlandıran reformlardır.

E

Tamamen dış güçlerin dayatmasıyla kabul edilmiş, Türkiye'nin egemenliğini kısıtlayan uygulamalardır.

Soru 18

II. Dünya Savaşı yıllarında Türkiye'de uygulanan karne sistemi, tekalif-i milliye benzeri uygulamalar ve tarımsal üretimdeki düşüş gibi faktörler, dönemin Türk toplumunun günlük yaşamında ve ekonomik yapısında ne gibi derin etkiler yaratmıştır?

A

Gıda ve temel ihtiyaç maddelerinin kıtlığına, fiyat artışlarına (enflasyon), karaborsacılığın yaygınlaşmasına ve halkın alım gücünde ciddi düşüşlere neden olmuştur.

B

Köyden kente göçü durdurmuş, tarımsal refahı artırmıştır.

C

Askeri harcamaların azalmasına ve bütçe fazlasının oluşmasına olanak sağlamıştır.

D

Sanayileşmenin hızlanmasına ve dış ticarette büyük bir atılıma yol açmıştır.

E

Tüm toplumsal kesimler arasında eşit refah dağılımını sağlamıştır.

Soru 19

II. Dünya Savaşı'nın sonuna doğru ve hemen sonrasında, savaşın galipleri tarafından düzenlenen Yalta ve Potsdam gibi konferanslar, yeni dünya düzeninin temellerini atmış ve gelecekteki uluslararası ilişkileri şekillendirmiştir. Türkiye'nin bu konferanslara davet edilmemesi ve alınan kararların Türkiye üzerindeki olası etkileri düşünüldüğünde, aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

A

Konferansların temel amacı, Türkiye'nin savaş sonrası bağımsızlığını ve toprak bütünlüğünü garanti altına almaktı.

B

Türkiye, savaşta aktif rol almadığı için bu konferanslarda herhangi bir çıkarı veya statüsü bulunmamaktaydı.

C

Konferanslarda, Türkiye'nin Almanya'ya karşı yeterince mücadele etmediği gerekçesiyle topraklarının bir kısmının Sovyetler Birliği'ne verilmesi kararlaştırılmıştır.

D

Türkiye, bu konferanslara davet edilmemekle birlikte, alınan tüm kararlara önceden rıza göstermiştir.

E

Türkiye'nin konferanslara davet edilmemesi, ülkenin savaş boyunca izlediği tarafsızlık politikasının bir sonucuydu; ancak bu durum, savaş sonrası Sovyetler Birliği'nin Türkiye üzerindeki taleplerinin bu platformlarda dile getirilmesine engel olmamış, hatta Türkiye'nin Batı Bloğu'na yakınlaşma ihtiyacını pekiştirmiştir.

Soru 20

II. Dünya Savaşı sırasında işgal altındaki Avrupa ülkelerinde gelişen direniş hareketleri, hem askeri hem de toplumsal açıdan savaşın seyrini etkilemiştir. Bu hareketlerin temel motivasyonları ve toplumsal yapı üzerindeki etkileri değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi en doğrudur?

A

Direniş hareketleri, sadece komünist ideolojiyi benimseyen küçük gruplardan oluşmuştur.

B

İşgalci güçlerle tam işbirliği içinde olarak ulusal bağımsızlıklarını kaybetmelerine neden olmuşlardır.

C

Direniş hareketleri, işgalci güçlere karşı sabotaj eylemleri, istihbarat toplama ve propaganda faaliyetleri yürüterek Müttefiklere destek sağlamış; aynı zamanda işgal altındaki toplumların ulusal kimliklerini ve moralini korumada kritik bir rol oynamış, savaş sonrası siyasi yapılarda da etkili olmuştur.

D

Direniş hareketleri, uluslararası toplum tarafından tamamen göz ardı edilmiş, savaşın sonuçları üzerinde hiçbir etkisi olmamıştır.

E

Direniş hareketleri, sadece askeri operasyonlara odaklanmış, sivil halkın desteğinden yoksun kalmıştır.

2. Dünya Savaşı Sürecinde Türkiye ve Dünya - Test 9

Karalama Tahtası Mevcut!

Karalama Tahtası