Soru 1

I. Dünya Savaşı sonrası Ortadoğu'da Milletler Cemiyeti çatısı altında uygulanan mandater sistemin temel amacı ve bu sistemin bölgedeki ulus-devletleşme süreçlerine etkisi nedir?

A

Batılı güçlerin stratejik ve ekonomik çıkarlarını korurken, bölgedeki yönetimleri dolaylı yollarla denetlemek ve tam bağımsızlıklarını geciktirmek.

B

Bölge halklarının tam bağımsızlık taleplerini doğrudan karşılayarak sömürgeciliği sonlandırmak.

C

Bağımsız Arap devletlerinin hızla kurulmasını sağlayarak bölgesel istikrarı tesis etmek.

D

Bölgedeki etnik ve dini çeşitliliği güvence altına alarak azınlık haklarını korumak.

E

Bölgedeki ekonomik kalkınmayı yerel yönetimlere devrederek özerkliği desteklemek.

Soru 2

Versailles Antlaşması'nın Almanya'ya getirdiği ağır yükümlülükler, özellikle savaş tazminatları ve toprak kayıpları, Alman halkı üzerinde uzun vadede hangi siyasi ve toplumsal etkiyi yaratmıştır?

A

Almanya'nın uluslararası itibarını yükseltmiş ve komşu ülkelerle ilişkilerini geliştirmiştir.

B

Avrupa'da kalıcı bir barış ortamı tesis ederek uluslararası işbirliğini güçlendirmiştir.

C

Almanya'yı bölgesel bir güç haline getirmiş ve yeni sömürgeler edinmesini sağlamıştır.

D

Almanya'nın ekonomik kalkınmasını hızlandırarak refah seviyesini yükseltmiştir.

E

Alman halkında büyük bir aşağılanma ve öfke duygusu yaratarak milliyetçi ve revizyonist hareketlerin yükselişine zemin hazırlamıştır.

Soru 3

Woodrow Wilson'ın On Dört İlkesi'nde yer alan 'ulusların kendi kaderini tayin hakkı' (self-determination) ilkesinin Osmanlı Devleti'nin kaderi üzerindeki etkileri göz önüne alındığında, bu ilkenin Batılı devletler tarafından Osmanlı coğrafyasında nasıl yorumlandığı veya göz ardı edildiği söylenebilir?

A

Açık diplomasi ilkesine sıkı sıkıya bağlı kalınarak gizli antlaşmaların tamamen terk edilmesi.

B

Türklerin çoğunlukta olduğu bölgeler için bağımsız bir Türk devleti öngörülmesine rağmen, ilkenin sömürgeci çıkarlar doğrultusunda manipüle edilerek Anadolu'nun ve Ortadoğu'nun paylaşılmasına gidilmesi.

C

Silahlanmanın azaltılması ilkesiyle Osmanlı ordusunun yeniden yapılandırılmasına destek verilmesi.

D

Ekonomik engellerin kaldırılmasıyla Osmanlı ekonomisine tam bağımsızlık tanınması.

E

Denizlerde mutlak serbestlik ilkesi çerçevesinde Osmanlı limanlarının uluslararası ticarete açılması.

Soru 4

I. Dünya Savaşı sonrası uluslararası ilişkilerde 'revizyonist devletler' kavramı neyi ifade etmektedir ve hangi devletler bu kategoriye girmektedir?

A

Savaş sonrası oluşan sınırlar ve antlaşmalardan memnun olmayan, bunları değiştirmeyi (revize etmeyi) amaçlayan devletler; Almanya, İtalya, Japonya.

B

Mevcut uluslararası statükoyu korumayı ve barışı sürdürmeyi amaçlayan devletler; Fransa ve İngiltere.

C

Uluslararası barışı sürdürmek için silahsızlanmayı ve diplomatik çözümleri savunan devletler; ABD, İsviçre.

D

Uluslararası ticareti geliştirmeyi ve küresel ekonomik entegrasyonu hedefleyen devletler; Hollanda, Belçika.

E

Küresel hegemonya kurmaya çalışan ve diğer devletlerin egemenliğini hiçe sayan tek bir devlet; sadece ABD.

Soru 5

I. Dünya Savaşı'nın ardından Avrupa'da ortaya çıkan siyasi akımlardan hangisi, savaşın yarattığı derin hayal kırıklığı, ekonomik buhran ve demokratik yönetimlere duyulan güvensizlikle doğrudan ilişkilendirilebilir?

A

Küreselci hareketlerin güçlenerek ulus-devletlerin önemini yitirmesi.

B

Anayasal monarşilerin Avrupa genelinde yeniden popüler hale gelmesi.

C

Sosyal demokrasi ve işçi haklarının tüm Avrupa'da yaygınlaşması.

D

Klasik liberalizm ve serbest piyasa ekonomisinin yeniden güçlenmesi.

E

Faşizm ve Nazizm gibi totaliter rejimlerin yükselişi ve otoriter liderliklerin benimsenmesi.

Soru 6

I. Dünya Savaşı'nı bitiren barış antlaşmalarının (özellikle Versailles) kalıcı bir dünya barışı sağlayamamasının temel nedeni, eleştirel bir bakış açısıyla aşağıdakilerden hangisidir?

A

Antlaşmaların sadece mağlup devletlerin çıkarlarını gözeterek galip devletleri dışlaması.

B

İtilaf Devletleri'nin uzlaşmacı bir tutum sergileyerek Almanya'ya karşı yumuşak davranması.

C

Antlaşmaların galip devletlerin intikam ve cezalandırma anlayışıyla hazırlanması, bu durumun mağlup devletlerde revizyonist eğilimleri beslemesi.

D

Milletler Cemiyeti'nin tüm tarafları memnun edecek ve çatışmaları önleyecek güçlü bir yapıya sahip olması.

E

Yenilen devletlere adil ve eşitlikçi bir yaklaşım sergilenmesiyle uluslararası güvenin tesis edilmesi.

Soru 7

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. maddesi ('İtilaf Devletleri, güvenliklerini tehdit edecek bir durum ortaya çıktığında herhangi bir stratejik noktayı işgal etme hakkına sahip olacaktır.') ve bu maddenin İtilaf Devletleri'ne tanıdığı yetki, Osmanlı Devleti'nin bağımsızlığı ve toprak bütünlüğü üzerindeki etkisi açısından nasıl değerlendirilmelidir?

A

Osmanlı ordusunun gücünü pekiştirerek ülkenin savunma kapasitesini artırmıştır.

B

İstanbul'daki yönetimin yetkilerini artırarak merkezi otoriteyi güçlendirmiştir.

C

İtilaf Devletleri'ne Anadolu ve diğer Osmanlı topraklarında istediği stratejik noktaları işgal etme hakkı vererek fiili işgallere zemin hazırlamış ve milli mücadeleyi tetiklemiştir.

D

Osmanlı Devleti'nin sınırlarını kesinleştirerek uluslararası alanda tanınmasını sağlamıştır.

E

Osmanlı ekonomisini dışa bağımlılıktan kurtararak milli sanayinin gelişmesine katkı sağlamıştır.

Soru 8

Sèvres Antlaşması'nın Türk milleti üzerindeki doğrudan etkisi göz önüne alındığında, bu antlaşmanın Türk halkı tarafından nasıl algılandığı ve hangi toplumsal tepkiye yol açtığı en doğru şekilde ifade edilebilir?

A

Misak-ı Millî hedeflerinin gerçekleştiği ve ulusal birliğin sağlandığı bir belge olarak kabul edildi.

B

Toplumsal refahın ve yaşam standartlarının artmasına yol açtığı düşünülüyordu.

C

Anadolu'nun işgalini meşrulaştıran ve ülkeyi parçalayan bir dayatma olarak görülerek, milli mücadeleyi tetikledi.

D

Ekonomik bağımsızlığın tam olarak sağlanmasına yönelik olumlu bir adım olarak görüldü.

E

Batılı devletlerle eşit statüye erişim için bir fırsat olarak algılandı.

Soru 9

I. Dünya Savaşı sonrasında Batılı devletlerin güvenlik algıları ve politikaları arasında önemli farklılıklar ortaya çıkmıştır. Özellikle Fransa'nın Almanya'ya yönelik katı politikalarının temel motivasyonu nedir?

A

İngiltere'nin Fransa'dan daha fazla askerî güce sahip olma isteğini dengelemek.

B

İtalya'nın uluslararası barışı koruma konusunda öncü rol üstlenmesini desteklemek.

C

İngiltere'nin kıta Avrupası'nda askeri ittifaklar kurmayı reddetmesi ve izolasyonist politikaları.

D

Fransa'nın Almanya'yı tamamen güçsüzleştirme, ağır tazminatlar yükleme ve kendi güvenliğini sağlama eğiliminde olması.

E

ABD'nin Avrupa içişlerine aktif olarak müdahil olma isteğine karşı çıkmak.

Soru 10

I. Dünya Savaşı'nın Batılı toplumlarda kadınların sosyal ve ekonomik rollerinde meydana getirdiği temel değişim aşağıdakilerden hangisidir?

A

Yalnızca aristokrat ve üst sınıftan kadınların çalışma hayatına katılmasına izin verilmesi.

B

Savaş sanayii, tarım ve hizmet sektöründe istihdam olanaklarının artması ve toplumsal görünürlüklerinin yükselmesi.

C

Siyasetteki etkin rollerinin tamamen sona ermesi ve oy haklarının kısıtlanması.

D

Kadınların eğitimde geri plana itilerek okuma-yazma oranlarının düşmesi.

E

Kadınların geleneksel ev işlerine geri dönmesi ve kamusal alandan uzaklaşması.

Soru 11

I. Dünya Savaşı ve sonrasında Anadolu'da yaşanan toplumsal olaylardan hangisi, savaşın demografik yapıyı ve yerleşim bölgelerinin kültürel dokusunu derinden etkilediğini göstermektedir?

A

Kentlerdeki modern mimari yapılaşmanın hızlanması ve yeni şehirlerin kurulması.

B

Tarımsal üretimin rekor seviyelere ulaşması ve tarım teknolojilerinin gelişmesi.

C

Sanayileşme hareketlerinin hız kazanması ve fabrikaların Anadolu'ya yayılması.

D

Eğitim kurumlarının sayısında önemli artış yaşanması ve okur-yazar oranının yükselmesi.

E

Nüfus mübadelesi, zorunlu göçler ve savaş kaynaklı kitlesel yer değiştirmelerin yaşanması.

Soru 12

Bolşevik İhtilali'nin I. Dünya Savaşı'nın seyrini ve Osmanlı Devleti'nin durumunu etkileyen en belirgin sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

A

Rusya'nın İtilaf Devletleri safında savaşa devam etmesi ve Osmanlı'ya karşı yeni saldırılar başlatması.

B

Rusya'nın savaştan çekilerek Osmanlı Devleti üzerindeki Doğu Cephesi tehdidini ortadan kaldırması ve İtilaf Devletleri'nin gizli antlaşmalarını ifşa etmesi.

C

İtilaf Devletleri'nin Rusya'ya olan desteğini artırarak Doğu Cephesi'ni güçlendirmesi.

D

Çarlık Rusyası'nın tüm stratejik sırlarını saklı tutarak Osmanlı'ya karşı yeni cepheler açması.

E

Osmanlı Devleti'nin Doğu Cephesi'nde yeni topraklar kazanarak Kafkaslar'daki hakimiyetini genişletmesi.

Soru 13

I. Dünya Savaşı sonrası Osmanlı ekonomisi üzerindeki yıkıcı etkilerden biri ve bu durumun Sevr Antlaşması'ndaki yansıması aşağıdakilerden hangisidir?

A

İtilaf Devletleri'nin Osmanlı maliyesini, gümrüklerini ve bankacılık sistemini tamamen kontrol altına alması ve kapitülasyonların genişletilmesi.

B

Milli sanayinin hızla gelişmesi ve ithalata bağımlılığın ortadan kalkması.

C

Dış ticaretin dengeye ulaşması ve Osmanlı'nın Avrupa ekonomisiyle eşit şartlarda bütünleşmesi.

D

Osmanlı'nın zengin petrol yataklarını keşfederek ekonomik bağımsızlığını kazanması.

E

Tarımsal üretimde büyük bir artış yaşanması ve dışa bağımlılığın azalması.

Soru 14

I. Dünya Savaşı sonunda imzalanan antlaşmalar neticesinde Osmanlı Devleti'nin kaybettiği topraklara örnek olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

A

Doğu Trakya

B

Irak ve Musul

C

Ege Adaları

D

Suriye ve Filistin

E

Hicaz ve Asir

Soru 15

I. Dünya Savaşı sonrasında Almanya'ya yüklenen ağır savaş tazminatlarının (reparations) Avrupa ekonomisi üzerindeki uzun vadeli en önemli etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

A

Tüm Avrupa'da refah seviyesinin yükselmesi ve işsizliğin ortadan kalkması.

B

İngiltere ve Fransa'nın ekonomik olarak zayıflamasına ve sanayi üretimlerinin düşmesine neden olması.

C

Almanya'da hiperenflasyona yol açarak ekonomik ve sosyal istikrarsızlığı derinleştirmesi ve aşırı siyasi akımların yükselişine katkıda bulunması.

D

Almanya'nın hızla toparlanarak Avrupa'nın ekonomik lokomotifi haline gelmesi.

E

Avrupa ülkeleri arasında ekonomik işbirliğinin güçlenerek ortak pazar oluşumuna zemin hazırlaması.

Soru 16

I. Dünya Savaşı sonrasında Avrupa haritasında meydana gelen temel değişimlerden biri, imparatorlukların yıkılması ve ulus-devletlerin yükselişi olmuştur. Bu bağlamda, aşağıdaki ifadelerden hangisi bu değişimi doğru bir şekilde yansıtmaktadır?

A

Yeni bağımsız ulus-devletlerin (örneğin Polonya, Çekoslovakya, Yugoslavya) kurulması ve haritada yerini alması.

B

Almanya'nın Balkanlar'daki egemenliğini pekiştirerek bu bölgede yeni koloniler kurması.

C

Osmanlı İmparatorluğu'nun gücünü koruyarak Balkanlar'daki egemenliğini pekiştirmesi.

D

Rusya'nın Avrupa'daki topraklarını genişleterek Çarlık dönemindeki sınırlarına geri dönmesi.

E

Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun güçlenerek Orta Avrupa'da tek dominant güç haline gelmesi.

Soru 17

I. Dünya Savaşı sonrası Wilson İlkeleri'nde yer alan 'ulusların kendi kaderini tayin hakkı' (self-determination) ilkesinin bazı bölgelerde ikiyüzlü bir şekilde uygulanmasının ortaya çıkardığı en önemli sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

A

Mandater sistemin ortaya çıkarak, sömürgeciliğin farklı bir biçimde devam etmesi ve Batılı devletlerin bölge üzerindeki etkisini sürdürmesi.

B

Dünya genelinde tam bir silahsızlanma sürecinin başlaması ve askeri rekabetin sona ermesi.

C

Etnik çatışmaların tamamen sona ermesi ve küresel barışın kalıcı olarak tesis edilmesi.

D

Tüm ulusların bağımsızlıklarını eşit şekilde kazanması ve sömürgeciliğin tamamen sona ermesi.

E

Büyük güçlerin sömürge imparatorluklarının tamamen sona ermesi ve uluslararası eşitliğin sağlanması.

Soru 18

I. Dünya Savaşı'nın 'kayıp kuşak' olarak adlandırılan bir nesil yaratması ve bu durumun Batılı toplumlardaki psikolojik ve kültürel yansımaları aşağıdakilerden hangisiyle en iyi açıklanabilir?

A

Toplumların militarist değerleri tamamen terk etmesi ve pasifist hareketlerin mutlak üstünlüğünü ilan etmesi.

B

Savaş sonrası edebiyat ve sanatta iyimser bir havanın yaygınlaşması ve ulusal gururun artması.

C

Toplumda geleneksel değerlere dönüş eğiliminin güçlenmesi ve modernleşme karşıtlığının yükselmesi.

D

Ulusal kimliklerin zayıflaması ve küreselci bir anlayışın tüm dünyada hakim olması.

E

Savaşa katılan genç erkeklerin büyük kısmının hayatını kaybetmesi veya kalıcı fiziksel ve psikolojik travmalarla yaşaması, bu durumun toplumsal karamsarlığa yol açması.

Soru 19

Sykes-Picot Antlaşması, Ortadoğu'nun geleceğini şekillendirmedeki rolü ve günümüzdeki bazı siyasi sorunların kökenlerini açıklaması açısından neden büyük öneme sahiptir?

A

Bölgeyi İngiltere ve Fransa arasında etki alanlarına ayırarak, etnik ve dini yapıları göz ardı eden yapay sınırların oluşmasına neden olmuştur.

B

Bölgedeki ulus-devletlerin bağımsızlıklarını güvence altına alarak kalıcı barışı sağlamıştır.

C

Ortadoğu'da demokratikleşme sürecini hızlandırarak modern yönetimlerin kurulmasına öncülük etmiştir.

D

Petrol kaynaklarının adil bir şekilde tüm bölge ülkeleri arasında paylaşımını öngörerek ekonomik istikrarı sağlamıştır.

E

Bölgeyi tek bir Arap devleti altında birleştirerek etnik ve dini çatışmaları sona erdirmiştir.

Soru 20

Milletler Cemiyeti'nin (Cemiyet-i Akvam) I. Dünya Savaşı sonrasında kurulma amacı ve bu amacın gerçekleştirilmesinde karşılaşılan temel zorluk nedir?

A

Yeni çıkan devletleri büyük güçlerin hegemonyasından korumak için askeri ittifaklar kurmak.

B

Kapitalist blok ile sosyalist blok arasında ekonomik denge kurmak ve ideolojik yayılmayı önlemek.

C

Kolonizasyonu ve sömürgeciliği yaygınlaştırmak amacıyla yeni sömürge alanları belirlemek.

D

Savaş sonrası Avrupa'daki ekonomik kalkınmayı hızlandırmak için ortak bir pazar oluşturmak.

E

Uluslararası barış ve güvenliği sağlamak, diplomasiyi teşvik etmek ancak büyük güçlerin ulusal çıkarları ve veto yetkileri nedeniyle etkisiz kalmak.

20. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti ve Dünya - Test 6

Karalama Tahtası Mevcut!

Karalama Tahtası