Soru 1

Atatürk Milliyetçiliği, diğer milletlere düşmanlık beslemeyen, kendi milleti içinde birlik ve beraberliği hedefleyen, çağdaş ve ilerici bir anlayışı temsil eder. Bu bağlamda, Türk İnkılabı döneminde Milliyetçilik ilkesinin toplumsal bütünleşmeye en önemli katkısı nedir?

A

Ortak dil, tarih ve kültürel değerler etrafında ulusal kimliği güçlendirmesi

B

Farklı inançlara sahip grupları dışlaması

C

Uluslararası alanda yayılmacı bir politika izlemesi

D

Monarşik yapıya geri dönüşü savunması

E

Etnik farklılıkları vurgulayarak ayrışmayı teşvik etmesi

Soru 2

1923 yılında toplanan İzmir İktisat Kongresi, genç Türkiye Cumhuriyeti'nin ekonomik kalkınma stratejilerini belirlemek amacıyla düzenlenmiştir. Bu kongrede alınan kararların genel çerçevesi düşünüldüğünde, Türkiye'nin ekonomik bağımsızlığını sağlamaya yönelik en temel vurgu aşağıdakilerden hangisi olmuştur?

A

Tarım sektörünün tamamen ihmal edilmesi

B

Tamamen dışa bağımlı bir ekonomik model benimsenmesi

C

Serbest piyasa ekonomisinin sınırsızca uygulanması

D

Özel sektörün tüm ekonomik faaliyetlerden men edilmesi

E

Milli kaynaklara dayalı, özel sektör ağırlıklı ancak devletin düzenleyici rolünün olduğu bir kalkınma modeli

Soru 3

29 Ekim 1923'te Cumhuriyetin ilanı, Türk devlet yapısında yönetim biçimini kesin olarak belirlemiş ve siyasi rejimi netleştirmiştir. Cumhuriyetin ilanının ardından Türkiye Cumhuriyeti'nde gerçekleştirilen ilk önemli yapısal değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

A

Eğitim sisteminin tamamen dini esaslara oturtulması

B

Tek parti yönetiminin son bulması

C

Saltanatın yeniden kurulması

D

Dış politikada yayılmacı bir yol izlenmesi

E

Kabine sistemine geçilmesi

Soru 4

1925 yılında çıkarılan kanunla tekke, zaviye ve türbeler kapatılmış, tarikatlar yasaklanmış, şeyhlik, dervişlik gibi unvanlar kaldırılmıştır. Bu düzenlemenin temel amacı toplumsal açıdan neydi?

A

Toplumda dini eğitimi yaygınlaştırmak

B

Halkın geleneksel inançlarını güçlendirmek

C

Yabancı devletlerin dini kurumlar üzerindeki etkisini artırmak

D

Toplumda farklı dini grupların oluşumunu desteklemek

E

Dinî kurumların siyasi ve toplumsal etkinliğini azaltarak laikleşme sürecini hızlandırmak

Soru 5

1 Kasım 1928 tarihinde kabul edilen Harf İnkılabı, Arap alfabesi yerine Latin esaslı Türk alfabesinin getirilmesiyle sadece bir yazı değişikliği olmanın ötesinde, Türk kültür ve eğitim hayatında büyük dönüşümlere yol açmıştır. Bu inkılabın toplumsal okuryazarlık oranı üzerindeki en belirgin etkisi nedir?

A

Eğitim materyallerinin çeşitliliğini azaltması

B

Okuryazarlık oranının genel olarak düşmesine neden olması

C

Sadece belirli bir kesimin okuryazarlığını geliştirmesi

D

Öğrenme ve okuma-yazma sürecini basitleştirerek okuryazarlık oranını hızla artırması

E

Eski harflerle basılmış eserlere erişimi kolaylaştırması

Soru 6

Atatürk'ün 'Hayatta en hakiki mürşit ilimdir.' sözü, onun hangi ilkesiyle doğrudan ilişkilidir ve Türk İnkılabı'nın bilimsel alandaki yönelimini en iyi özetler?

A

Cumhuriyetçilik

B

Halkçılık

C

Devletçilik

D

Laiklik

E

Milliyetçilik

Soru 7

1926 yılında yürürlüğe giren Türk Medeni Kanunu, İsviçre Medeni Kanunu örnek alınarak hazırlanmıştır. Bu kanunun kabul edilmesinin Türk toplumu üzerindeki en köklü ve uzun vadeli etkisi nedir?

A

Mahkemelerde şeriat hukukunun yeniden uygulanmasına olanak tanıması

B

Kadınların sosyal ve hukuki statülerinde önemli gerilemeler yaşanması

C

Aile hukukunda dini kuralların mutlak egemenliğinin pekişmesi

D

Tek eşliliği zorunlu kılması ve miras ile boşanma gibi konularda kadın-erkek eşitliğini sağlaması

E

Hukuk birliğinin ortadan kalkmasına neden olması

Soru 8

3 Mart 1924 tarihinde Halifeliğin kaldırılması, Türkiye Cumhuriyeti'nin laikleşme yolunda attığı en radikal adımlardan biridir. Bu gelişmenin Türk toplum yapısı üzerindeki en önemli etkisi aşağıdakilerden hangisi olmuştur?

A

Uluslararası İslam dünyasıyla ilişkilerin tamamen kesilmesi

B

Geleneksel eğitim sisteminin güçlenmesine yol açması

C

Yeni bir dinî liderliğin oluşturulması

D

Dinî kurumların devlet üzerindeki siyasi etkisini tamamen ortadan kaldırması

E

Saltanatın yeniden kurulmasının önünü açması

Soru 9

3 Mart 1924 tarihli Tevhid-i Tedrisat Kanunu, Türkiye Cumhuriyeti'nde eğitim sistemini kökten değiştiren bir düzenlemedir. Bu kanunun temel amacı, eğitimdeki çok başlılığı ortadan kaldırarak ulusal ve çağdaş bir eğitim anlayışı benimsemektir. Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun orta ve uzun vadede Türk toplumu üzerindeki en belirgin sosyo-kültürel etkisi nedir?

A

Millî birlik ve beraberliği güçlendirecek, akılcı ve bilimsel temellere dayalı bir nesil yetiştirilmesi

B

Eğitimin sadece dinî kurumların kontrolüne bırakılması

C

Kız çocuklarının eğitim hakkından mahrum bırakılması

D

Toplumda farklı eğitim seviyeleri arasında derin uçurumlar oluşturması

E

Yabancı dillerin eğitimdeki ağırlığının azaltılması

Soru 10

Atatürk ilkelerinin birçoğu birbiriyle doğrudan ilişkili ve birbirini tamamlayıcı niteliktedir. Örneğin, 'Halkçılık' ilkesi, 'Cumhuriyetçilik' ve 'Milliyetçilik' ilkeleriyle güçlü bir bağ kurar. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi, 'Cumhuriyetçilik', 'Halkçılık' ve 'Milliyetçilik' ilkelerinin ortak bir paydada buluştuğu temel bir amacı en iyi ifade eder?

A

Geleneksel ve durağan bir toplum yapısını sürdürmek

B

Yabancı devletlerin iç işlerine karışmasını kolaylaştırmak

C

Dinî kuralları siyasetin tek belirleyicisi kılmak

D

Ulusal egemenliği, toplumsal eşitliği ve birlik beraberliği sağlamak

E

Sadece belirli bir zümrenin çıkarını korumak

Soru 11

Türk İnkılabı döneminde kadın hakları alanında önemli adımlar atılmıştır. 1930'da belediye seçimlerine katılma, 1933'te muhtarlık seçimlerine katılma ve 1934'te milletvekili seçme ve seçilme haklarının tanınması, bu sürecin doruk noktasını oluşturmuştur. Bu hakların verilmesinin Türk toplum yapısına en belirgin katkısı nedir?

A

Geleneksel toplum yapısının devamlılığını garanti altına almak

B

Demokrasinin toplumsal tabanını genişleterek kadınların siyasal yaşama aktif katılımını sağlamak

C

Kadınların eğitim ve iş hayatından uzaklaşmasına yol açmak

D

Kadınların sadece ev içi rollerle sınırlanmasını sağlamak

E

Siyasi kararlarda kadınların söz hakkını tamamen ortadan kaldırmak

Soru 12

1933 yılında gerçekleştirilen Üniversite Reformu, Darülfünun'un kapatılarak yerine modern bir bilim ve eğitim kurumu olan İstanbul Üniversitesi'nin kurulmasını sağlamıştır. Bu reformun temel amacı ve Türk yükseköğretimine etkisi nedir?

A

Üniversiteleri siyasi ideolojilerin merkezine dönüştürmek

B

Çağdaş bilimsel standartlara uygun, batılı anlamda bir üniversite yapısı oluşturarak nitelikli akademik kadro yetiştirmek

C

Yükseköğretimde dinî eğitimi yaygınlaştırmak

D

Sadece uygulamalı bilimlere odaklanmak ve teorik araştırmaları engellemek

E

Geleneksel eğitim yöntemlerini sürdürmek ve uluslararası akademik işbirliğini kısıtlamak

Soru 13

Türk İnkılabı'nın en önemli aşamalarından biri olan laiklik ilkesi, devlet yönetiminde ve hukuk sisteminde din ve vicdan özgürlüğünü güvence altına alırken, aynı zamanda devlet işlerinin akıl ve bilime dayanmasını sağlamıştır. Bu bağlamda, laiklik ilkesinin Türkiye'de eğitim alanında yol açtığı en kapsamlı değişim aşağıdakilerden hangisidir?

A

Medreselerin eğitimdeki rolünü artırması

B

Yabancı okulların ülkedeki faaliyetlerine tamamen son vermesi

C

Eğitimde sadece geleneksel yöntemlerin kullanılması

D

Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile eğitim-öğretim birliğinin sağlanması

E

Dini eğitim veren okulların sayısını hızla artırması

Soru 14

Halkçılık ilkesi, toplumda hiçbir zümreye, sınıfa, kişiye ayrıcalık tanımayan, devlet hizmetlerinden ve imkanlarından herkesin eşit faydalanmasını öngören bir yaklaşımdır. Türk İnkılabı sürecinde, bu ilkenin uygulamaya konulmasının doğrudan bir sonucu olarak değerlendirilebilecek toplumsal düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

A

Medeni Kanun'un kabul edilmesiyle kadın-erkek eşitliğinin hukuken sağlanması

B

Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile dini eğitim kurumlarının güçlendirilmesi

C

Soyadı Kanunu ile unvan ve lakapların kullanımının teşvik edilmesi

D

Aşar vergisinin tekrar yürürlüğe konulması

E

Şapka ve Kıyafet İnkılabı ile geleneksel giysilerin yaygınlaşması

Soru 15

Cumhuriyetçilik ilkesi, Türk siyasal hayatında sadece bir yönetim biçimi değişikliğini değil, aynı zamanda egemenliğin kaynağına ilişkin köklü bir dönüşümü ifade eder. Bu ilkenin Türkiye Cumhuriyeti'ne kazandırdığı en temel ve ayırt edici özellik aşağıdakilerden hangisidir?

A

Halkın siyasi hayata katılımının sınırlandırılması

B

Padişahlık sisteminin devam ettirilmesi

C

Askeri idarenin sürekli kılınması

D

Sadece belirli bir zümrenin yönetimde söz sahibi olması

E

Milletin kendi kaderini belirleme hakkı

Soru 16

Atatürk dönemi Türk dış politikası, 'Yurtta Sulh, Cihanda Sulh' ilkesi üzerine inşa edilmiştir. Bu ilkenin Türk dış politikasına kazandırdığı en temel yönelim aşağıdakilerden hangisidir?

A

Sürekli olarak askeri ittifaklar kurarak saldırgan bir politika izleme

B

Uluslararası çatışmalara aktif olarak katılma

C

Bölgesel ve küresel barışı koruma, mevcut sınırlara saygı duyma ve komşularla iyi ilişkiler geliştirme

D

Sınırları genişletme ve yayılmacı bir siyaset izleme

E

Tamamen tarafsız kalarak uluslararası ilişkilerden izole olma

Soru 17

1934 yılında kabul edilen Soyadı Kanunu, her Türk vatandaşının bir soyadı taşımasını zorunlu kılmış ve unvan ile lakapların kullanılmasını yasaklamıştır. Bu kanunun temel sosyo-idari amacı aşağıdakilerden hangisidir?

A

Aşiret sisteminin devamlılığını garanti altına almak

B

Kişisel kimlikleri gizlemeyi teşvik etmek

C

Resmi işlemlerde karışıklıkları önlemek ve toplumsal eşitliği pekiştirmek

D

Toplumdaki sosyal sınıflaşmayı derinleştirmek

E

Geleneksel unvanların yeniden canlandırılmasını sağlamak

Soru 18

1 Kasım 1922 tarihinde Saltanatın kaldırılması, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin Ankara'da açılmasından sonraki süreçte gerçekleşen önemli bir siyasal inkılaptır. Bu kararın alınmasında, hem iç hem de dış politikadaki gelişmeler etkili olmuştur. Saltanatın kaldırılmasının Lozan Konferansı öncesinde gerçekleştirilmesinin temel amacı nedir?

A

İstanbul Hükümeti'nin Lozan'a çağrılmasını sağlamak

B

İtilaf Devletleri ile işbirliğini kolaylaştırmak

C

Türk milletini temsilde iki başlılığı ortadan kaldırmak ve ulusal egemenliği güçlendirmek

D

Anadolu'daki halk hareketlerini bastırmak

E

Halifeliğin yetkilerini genişletmek

Soru 19

Kurtuluş Savaşı'nın merkez üssü olan ve 13 Ekim 1923'te Türkiye Cumhuriyeti'nin başkenti ilan edilen Ankara'nın seçilmesinde pek çok stratejik faktör etkili olmuştur. Bu faktörler arasında Ankara'nın coğrafi konumu ve siyasi önemi düşünüldüğünde, en belirleyici etken aşağıdakilerden hangisidir?

A

Uluslararası ticaret yolları üzerinde olması

B

Büyük sanayi tesislerine ev sahipliği yapması

C

Deniz kenarında bulunması ve limanlara yakınlığı

D

Eski başkent İstanbul'a coğrafi olarak yakınlığı

E

Anadolu'nun ortasında yer alması, ulaşım ve haberleşme açısından merkezi bir konumda bulunması ve işgal riskinin az olması

Soru 20

Atatürk İlkeleri arasında yer alan İnkılapçılık, statükoyu korumak yerine, çağın gereklerine uygun olarak sürekli yenileşme ve gelişmeyi hedefler. Bu ilkenin Türk toplumuna kazandırdığı en önemli düşünsel dinamik nedir?

A

Toplumsal yapıda durağanlığı esas alma

B

Akıl ve bilimin rehberliğinde sürekli ileriye dönük hamleler yapma

C

Tarihsel mirasın tamamen reddedilmesi

D

Geleneksel değerlere sıkı sıkıya bağlı kalma

E

Her türlü değişime mutlak karşı çıkış

Soru 21

Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarında özel sektörün yetersiz sermayeye sahip olması, ülkenin içinde bulunduğu ekonomik koşullar ve büyük ölçekli yatırımlara duyulan ihtiyaç, Devletçilik ilkesinin benimsenmesinde etkili olmuştur. Bu ilke doğrultusunda Türkiye'de sanayileşmeyi hızlandırmak amacıyla atılan en önemli adım aşağıdakilerden hangisidir?

A

Bireysel girişimciliğin tamamen yasaklanması

B

Tarım sektöründe özel teşebbüsün mutlak egemenliğinin sağlanması

C

Yabancı sermayeye tamamen kapıların kapatılması

D

Sümerbank ve Etibank gibi devlet bankaları ve sanayi kuruluşlarının kurulması

E

Tamamen serbest piyasa ekonomisine geçilmesi

Atatürkçülük ve Türk İnkılabı - Test 3

Hatalı Soru Bildirimi