Soru 1

Cumhuriyet'in ilk yıllarında toplumsal refahı artırmak ve halk sağlığını korumak amacıyla sağlık alanında önemli adımlar atılmıştır. Bu adımlardan biri olarak, bulaşıcı hastalıklarla mücadele ve aşı üretimi gibi konularda faaliyet göstermek üzere kurulan önemli kurum aşağıdakilerden hangisidir?

A

Kızılay

B

Darülaceze

C

Verem Savaş Dispanseri

D

Numune Hastanesi

E

Hıfzıssıhha Enstitüsü

Soru 2

1926 Türk Medeni Kanunu'nun İsviçre Medeni Kanunu'ndan uyarlanarak kabul edilmesinin temel nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

A

İsviçre'nin coğrafi olarak Türkiye'ye yakınlığı ve kültürel benzerlikleri

B

İsviçre Medeni Kanunu'nun kadın-erkek eşitliği prensibini güçlü bir şekilde benimsemesi

C

İsviçre Medeni Kanunu'nun toplumun her kesimine hitap eden sade ve anlaşılır bir yapıya sahip olması

D

Türk toplumunun ihtiyaçlarına uygun olarak kolayca adapte edilebilir esnek bir yapıda olması

E

İsviçre hukuk sisteminin çağdaş ve ilerici olması

Soru 3

Atatürk inkılapları, Türk toplumunu çağdaşlaştırma ve ilerletme amacını taşırken, aynı zamanda belirli ilkeler bütününe dayanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi, özellikle toplumsal alanda yapılan inkılapların (Medeni Kanun, Kadınlara Siyasi Haklar, Soyadı Kanunu vb.) temelini oluşturan en belirgin ilkelerden biridir?

A

Halkçılık

B

Cumhuriyetçilik

C

İnkılapçılık

D

Milliyetçilik

E

Devletçilik

Soru 4

Osmanlı İmparatorluğu'ndan Türkiye Cumhuriyeti'ne miras kalan birçok toplumsal sorun bulunmaktaydı. Aşağıdakilerden hangisi, Cumhuriyet döneminde toplumsal alanda yapılan inkılaplarla çözülmeye çalışılan bu sorunlardan biri olarak kabul edilemez?

A

Kadınların toplumsal ve hukuki alanda erkeklerle eşit haklara sahip olmaması

B

Yeterli işgücü ve nitelikli sanayi çalışanı eksikliği

C

Eğitimde ikilik ve medrese-mektep ayrımı

D

Toplumsal hiyerarşiyi ve ayrımcılığı pekiştiren lakap ve unvanların yaygınlığı

E

Uluslararası ekonomik sistemle uyumsuz takvim, ölçü ve saat birimlerinin kullanılması

Soru 5

Türkiye Cumhuriyeti'nde kadınlara siyasal hakların verilmesi süreci, toplumsal alandaki en önemli inkılaplardan biridir. Aşağıdaki tarihlerden hangisi, Türk kadınlarına milletvekili seçme ve seçilme hakkının tanındığı kanunun yürürlüğe girdiği yılı doğru vermektedir?

A

1934

B

1930

C

1926

D

1933

E

1935

Soru 6

Atatürk inkılaplarının temel amaçlarından biri, eski ve geri kalmış Osmanlı toplum yapısından modern, çağdaş ve ulusal bir Türkiye Cumhuriyeti toplumu yaratmaktır. Bu bağlamda, inkılapların ortak ve en kapsamlı amacı aşağıdakilerden hangisidir?

A

Geleneksel yaşam tarzlarını tamamen ortadan kaldırmak

B

Türkiye'yi tamamen Avrupa kültürüne entegre etmek

C

Sadece ekonomik kalkınmayı hızlandırarak refah seviyesini yükseltmek

D

Geçmişle tüm bağları kopararak tamamen yeni bir kimlik oluşturmak

E

Toplumu çağdaş uygarlık seviyesinin üzerine çıkarmak ve millî egemenliğe dayalı bir yapı kurmak

Soru 7

1924 yılında kabul edilen Tevhid-i Tedrisat Kanunu (Öğretim Birliği Kanunu), eğitim alanında köklü değişiklikler yaparak toplumsal yaşam üzerinde derin etkiler bırakmıştır. Bu kanunun temel hedeflerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

A

Yabancı okulların sayısını artırarak Batı dillerinde eğitim imkanlarını genişletmek

B

Farklı dini cemaatlere ait okulların özerkliğini güvence altına alarak eğitimde çeşitliliği sağlamak

C

Geleneksel medreselerin yeniden yapılandırılarak modern eğitim sistemine entegre edilmesi

D

Köy okullarının sayısını azaltarak şehirlerdeki eğitim kalitesini artırmak

E

Eğitimde laikliği ve millîliği esas alarak farklı zihniyetlerde bireyler yetiştirmenin önüne geçmek

Soru 8

Türkiye Cumhuriyeti'nde yapılan toplumsal inkılapların ülke genelinde kabulü ve uygulanması süreçleri, bazı bölgelerde farklı tepkilerle karşılaşmıştır. Özellikle dinî ve geleneksel bağların güçlü olduğu bölgelerde, Şapka İnkılabı veya tekke ve zaviyelerin kapatılması gibi bazı düzenlemelere karşı zaman zaman dirençler görülmüştür. Bu durum, aşağıdaki genellemelerden hangisini destekler?

A

Coğrafi uzaklık, inkılapların uygulanabilirliğini tamamen engellemiştir.

B

Modernleşme çabaları, toplumun tüm kesimleri tarafından istisnasız bir coşkuyla karşılanmıştır.

C

Toplumsal inkılapların başarısı, yerel kültürel ve sosyo-ekonomik yapıların direncine bağlı olarak değişiklik göstermiştir.

D

Devlet, inkılapların uygulanmasında bölgesel farklılıkları göz ardı ederek her yerde aynı hızda hareket etmiştir.

E

Ekonomik kalkınma düzeyi, toplumsal inkılaplara karşı direncin tek belirleyicisi olmuştur.

Soru 9

1934 yılında kabul edilen 'Bazı Lakap ve Unvanların Kaldırılmasına Dair Kanun', Osmanlı döneminden kalma toplumsal ayrımcılığa ve eşitsizliğe yol açan unsurları ortadan kaldırmayı hedeflemiştir. Aşağıdaki unvanlardan hangisinin bu kanunla kaldırıldığı söylenemez?

A

Efendilik

B

Öğretmenlik

C

Hanımefendilik

D

Ağalık

E

Paşalık

Soru 10

Cumhuriyet döneminin ilk yıllarında çok partili hayata geçiş denemeleri (Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ve Serbest Cumhuriyet Fırkası), toplumsal yaşamda farklı beklentilerin ve eleştirilerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu denemeler aşağıdakilerden hangisini ortaya koyan önemli bir göstergedir?

A

Farklı siyasi görüşlerin ve toplumsal taleplerin ifade edilmesi ihtiyacının varlığını

B

Toplumun henüz laiklik ve Cumhuriyet ilkelerini tam olarak benimsemeye hazır olmadığını

C

Ekonomik krizlerin siyasi istikrarsızlığa yol açtığını

D

Atatürk'ün demokratikleşme idealinden tamamen vazgeçtiğini

E

Tek parti yönetiminin mutlak ve tartışmasız bir destek gördüğünü

Soru 11

Türk Dil Kurumu (1932) ve Türk Tarih Kurumu (1931), Atatürk tarafından millî kültürün ve bilincin geliştirilmesi amacıyla kurulmuştur. Bu kurumların toplumsal yaşamdaki temel işlevi aşağıdakilerden hangisiyle en doğru şekilde açıklanabilir?

A

Türk dilinin zenginliğini ortaya koyarak Türk tarihini bilimsel esaslara göre araştırmak ve millî kimliği güçlendirmek

B

Yabancı dillerin Türkiye'deki yaygınlaşmasını teşvik etmek

C

Tarihsel mirasın uluslararası alanda tanıtımını sağlamak

D

Osmanlı dönemi kurumlarını yeniden ihya ederek kültürel sürekliliği sağlamak

E

Dil ve tarih çalışmalarını siyasi ideolojilerden tamamen bağımsız yürütmek

Soru 12

1934 yılında kabul edilen Soyadı Kanunu, toplumsal yaşamda karmaşıklıkları gidermek ve çağdaş bir kimlik sistemi oluşturmak amacıyla çıkarılmıştır. Bu kanunun getirdiği yenilikler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

A

Soyadı seçimi sırasında rütbe, unvan, aşiret veya yabancı ırk isimlerinin kullanılmasının yasaklanması

B

Her Türk vatandaşının bir soyadı taşıma zorunluluğu getirilmesi

C

Soyadlarının Türkçe ve ahlaka uygun olması şartının getirilmesi

D

Tekke ve zaviye şeyhlerine ait soyadlarının kullanılmasının yasaklanması

E

Ağalık, paşalık gibi unvanların kullanımının tamamen yasaklanması

Soru 13

Cumhuriyet'in ilk yıllarında Türkiye'deki kadın-erkek eşitliğini sağlamaya yönelik atılan adımlar arasında, 1930'lu yıllarda çıkarılan kanunlarla kadınlara siyasi hakların verilmesi önemli bir yer tutar. Bu haklar içinde aşağıdakilerden hangisi en son tanınan siyasi haktır?

A

Milletvekili seçme ve seçilme hakkı

B

Muhtar seçme ve seçilme hakkı

C

Belediye seçimlerinde seçilme hakkı

D

Köy ihtiyar heyetine seçilme hakkı

E

Belediye seçimlerinde seçme hakkı

Soru 14

Türkiye Cumhuriyeti'nde kılık ve kıyafet alanında yapılan inkılaplar, sadece dış görünüşte değil, aynı zamanda zihniyet ve yaşam tarzında da bir dönüşümü hedeflemiştir. Bu inkılapların genel olarak aşağıdakilerden hangi ilke ile doğrudan ilişkili olduğu söylenebilir?

A

Laiklik

B

Milliyetçilik

C

Cumhuriyetçilik

D

Devletçilik

E

Halkçılık

Soru 15

Atatürk inkılapları, toplumsal alanda birbiriyle bağlantılı ve birbirini tamamlayıcı nitelikte bir bütünlük arz eder. Örneğin, Türk Medeni Kanunu'nun kabul edilmesiyle kadınlara tanınan hakların, ardından kadınlara siyasi hakların verilmesiyle pekişmesi bu duruma bir örnektir. Aşağıdaki inkılap çiftlerinden hangisi, toplumsal alanda birbirini tamamlayan ve güçlendiren bir ilişki içinde değildir?

A

Medreselerin kapatılması ile Köy Enstitülerinin kurulması

B

Soyadı Kanunu ile Lakap ve Unvanların Kaldırılması Kanunu

C

Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile Türk Medeni Kanunu

D

Uluslararası Takvim ve Saat Kabulü ile Miladi Takvim'in Kabulü

E

Şapka Kanunu ile Tekke ve Zaviyelerin Kapatılması Kanunu

Soru 16

Türk toplumunda toplumsal hayatı düzenleyen köklü inkılaplardan biri de 1928'de uluslararası rakamların kabul edilmesidir. Bu inkılabın aşağıdakilerden hangi toplumsal ve ekonomik kolaylığı sağlaması hedeflenmiştir?

A

Tarihi belgelerin okunabilirliğini artırmak

B

Eski Türkçe rakamların estetik değerini korumak

C

Bilimsel ve teknik alandaki gelişmelere uyum sağlamak, uluslararası ticaret ve muhasebe işlemlerini basitleştirmek

D

Matbaacılık maliyetlerini düşürmek

E

Yabancı dil eğitimini kolaylaştırmak

Soru 17

30 Kasım 1925'te çıkarılan 'Tekke, Zaviye ve Türbelerin Seddine ve Türbedarlıklar ile Birtakım Unvanların Men'ine Dair Kanun', Cumhuriyet'in laikleşme ve toplumu rasyonelleştirme çabalarının önemli bir adımı olmuştur. Bu kanunla hedeflenen temel toplumsal dönüşüm aşağıdakilerden hangisidir?

A

Tarikatlara ait mal varlıklarını devlete aktararak ekonomik kalkınmaya katkıda bulunmak

B

Akılcılık ve bilim dışı hurafelerle mücadele ederek toplumsal birliği ve çağdaşlaşmayı hızlandırmak

C

Şeyhlik, dervişlik gibi unvanları yasaklayarak toplumsal sınıflaşmayı önlemek ve eşitliği sağlamak

D

Dini kurumların siyaset üzerindeki etkisini ortadan kaldırarak devlet otoritesini güçlendirmek

E

Halkın dini eğitimden uzaklaşarak modern bilime yönelmesini sağlamak

Soru 18

1935 yılında Hafta Tatili Hakkında Kanun ile hafta tatili Cuma gününden Pazar gününe alınmıştır. Bu değişikliğin toplumsal ve ekonomik alandaki başlıca nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

A

Batı ülkeleriyle ekonomik ilişkileri kolaylaştırmak ve ticarette senkronizasyonu sağlamak

B

İşgücü verimliliğini artırmak ve modern sanayileşme süreçlerine uyum sağlamak

C

Uluslararası çalışma takvimine uyum sağlayarak Türkiye'yi dünya ticaretine daha fazla entegre etmek

D

Kamu ve özel sektörde işlerin uluslararası standartlara göre yürütülmesini sağlamak

E

Toplumun dinî yaşantısını tamamen değiştirmek ve geleneksel dinî pratikleri zayıflatmak

Soru 19

Türk Medeni Kanunu'nun kabul edilmesiyle toplumsal yaşamda köklü değişiklikler yaşanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu kanunun toplumsal alanda getirdiği başlıca yeniliklerden biri değildir?

A

Kadınların istediği mesleği seçebilme hakkına sahip olması

B

Kadınlara siyasal alanda seçme ve seçilme hakkının verilmesi

C

Şer'i mahkemelerin kaldırılarak laik hukuk sisteminin uygulanmaya başlanması

D

Kadınlara miras ve boşanma konularında eşit hakların tanınması

E

Tek eşli evlilik ilkesinin benimsenmesi ve resmi nikâh zorunluluğu

Soru 20

Atatürk'ün 25 Ağustos 1925'te Kastamonu'da yaptığı konuşma ve ardından çıkarılan Şapka İktisası Hakkında Kanun, Türk toplumunda kılık kıyafet alanında önemli bir dönüşümü simgelemiştir. Bu inkılabın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

A

Kışlık giyimde şapka kullanımını teşvik ederek halk sağlığını iyileştirmek

B

Geleneksel kıyafetleri tamamen ortadan kaldırarak ulusal bir giyim tarzı oluşturmak

C

Batı medeniyetleriyle bütünleşme ve modernleşme çabasının bir parçası olarak toplumsal görünüşü değiştirmek

D

Uluslararası ticari ilişkileri kolaylaştırmak amacıyla giyim standartlarını belirlemek

E

Yerel el sanatlarını ve giyim kültürünü korumak için yeni düzenlemeler getirmek

Soru 21

Türkiye Cumhuriyeti, toplumsal ve ekonomik yaşamda uluslararası standartlara uyum sağlamak amacıyla zaman, takvim ve ölçü birimlerinde önemli değişiklikler yapmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu alanda yapılan inkılaplardan biri değildir?

A

Arşın, endaze gibi eski ölçü birimlerinin yerine metre, kilogram gibi uluslararası birimlerin kabulü

B

Cuma gününün hafta tatili olmaktan çıkarılıp Pazar gününün tatil ilan edilmesi

C

Miladi Takvim'in kabulü

D

Uluslararası rakamların kabulü

E

Alaturka saat yerine uluslararası (alafranga) saatin kabulü

Soru 22

Türkiye Cumhuriyeti'nin önemli eğitim ve toplumsal kalkınma projelerinden biri olan Köy Enstitüleri (1940), sadece öğretmen yetiştirmekle kalmayıp, kırsal kesimin sosyal ve kültürel dönüşümünde de merkezi bir rol oynamıştır. Aşağıdakilerden hangisi Köy Enstitülerinin kırsal kesimdeki toplumsal işlevlerinden biri değildir?

A

Mezhepsel farklılıkları vurgulayarak dini eğitimi güçlendirmek

B

Köyde yaşayan kadınların toplumsal hayata katılımını teşvik etmek

C

Köylerde okuma-yazma oranını artırmak ve kültürel etkinlikler düzenlemek

D

Köy halkına modern tarım tekniklerini öğreterek ekonomik kalkınmayı desteklemek

E

Kırsal kesimde sağlık ve hijyen bilincini yaygınlaştırmak

Atatürkçülük ve Türk İnkılabı - Test 5

Hatalı Soru Bildirimi