Soru 1

Osmanlı Devleti'nde farklı din ve etnik gruplara göre uygulanan çeşitli hukuk sistemleri (şer'i hukuk, cemaat hukukları vb.) yerine, Cumhuriyet döneminde Türk Medeni Kanunu gibi düzenlemelerle sağlanan hukuk birliğinin temel toplumsal amacı nedir?

A

Tüm vatandaşları kanun önünde eşit kılarak ulusal birliği ve vatandaşlık bilincini güçlendirmek.

B

Devletin dini otoritesini pekiştirmek.

C

Hukuk sistemini karmaşıklaştırarak daha az erişilebilir kılmak.

D

Azınlıkların hukuki statülerini daha da farklılaştırmak.

E

Sadece erkeklerin hukuki haklarını güvence altına almak.

Soru 2

Atatürk Dönemi inkılaplarından 'Şapka İnkılabı' ve 'Kılık Kıyafette Değişiklik' hareketi, sadece bir giyim tarzı değişikliğinin ötesinde, toplumsal yaşamda hangi ideolojik dönüşümü simgelemektedir?

A

Tarım toplumundan sanayi toplumuna geçişi vurgulamak.

B

Geleneksel Türk kültürünün korunmasını ve yaygınlaştırılmasını sağlamak.

C

Batı medeniyetiyle bütünleşme arayışını ve çağdaşlaşma hedefinin somut bir ifadesi olmak.

D

Toplumsal sınıflar arasındaki ayrımı belirginleştirmek.

E

Ekonomik bağımsızlığı simgeleyen ulusal bir giyim tarzı oluşturmak.

Soru 3

Atatürk inkılapları sürecinde hukuki alanda yapılan reformların (Türk Medeni Kanunu, Ceza Kanunu vb. kabulü) genel amacı, toplumda 'hukuk devleti' ilkesini güçlendirerek neyi sağlamaktı?

A

Geleneksel şeri hukuku yeniden canlandırmak.

B

Hukuki kararları siyasi ideolojilere göre belirlemek.

C

Devletin keyfi uygulamalarını sınırsız hale getirmek.

D

Askeri hukukun sivil hukuk üzerindeki egemenliğini pekiştirmek.

E

Bireylerin can ve mal güvenliğini, temel hak ve özgürlüklerini hukukun üstünlüğü ilkesiyle güvence altına almak.

Soru 4

Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumu'nun kurulması (1932 ve 1931), toplumsal alanda hangi amaca hizmet etmiştir? Bu kurumlar, ulus-devlet inşasında özellikle hangi kavramların güçlendirilmesine katkı sağlamıştır?

A

Geleneksel halk anlatılarının güncel siyasete entegrasyonunu sağlamak.

B

Evrensel kültürel mirasın korunması ve yaygınlaştırılması.

C

Yabancı dil eğitimini teşvik ederek çok dilliliği desteklemek.

D

Milli kimlik, dil ve tarih bilincini oluşturmak ve pekiştirmek.

E

Osmanlı İmparatorluğu'nun çok uluslu yapısını yeniden canlandırmak.

Soru 5

1934 yılında kabul edilen Soyadı Kanunu, toplumsal alanda hangi önemli ihtiyaca cevap vererek vatandaşlık bilincini ve resmi işlemlerde düzeni sağlamayı amaçlamıştır?

A

Kadınların sosyal hayattaki rolünü sınırlamak.

B

Osmanlı dönemindeki lakap sistemini yeniden canlandırmak.

C

Azınlıkların kültürel kimliklerini vurgulamak.

D

Bireylerin resmi kimliklerini belirginleştirmek ve karışıklıkları önlemek.

E

Aşiret ve aile büyüklerinin sosyal statülerini pekiştirmek.

Soru 6

Atatürk inkılaplarının toplumsal alandaki en belirgin başarılarından biri, Türk kadınına tanınan siyasal haklardır. Bu bağlamda Türk kadınına 1930'da belediye seçimlerinde, 1933'te muhtarlık seçimlerinde ve 1934'te milletvekili seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı verilmesinin temel toplumsal ve siyasal amacı nedir?

A

Tarım sektöründeki kadın işgücünü organize etmek.

B

Toplumsal cinsiyet rollerini geleneksel kalıplarla pekiştirmek.

C

Demokratikleşme sürecini hızlandırmak, ulusal iradeye kadınların katılımını sağlayarak çağdaş bir toplum inşa etmek.

D

Kadınların ev işlerine daha fazla odaklanmasını teşvik etmek.

E

Siyasi partiler arasındaki rekabeti azaltmak.

Soru 7

Türkiye'de Miladi Takvim, uluslararası saat ve ölçü birimlerinin kabul edilmesi, sadece gündelik yaşamı kolaylaştırmanın ötesinde, özellikle hangi alanda uluslararası entegrasyonu ve rasyonelleşmeyi sağlamayı hedeflemiştir?

A

Geleneksel kültürel değerlerin korunmasını ve sürdürülmesini.

B

Tarım üretimini artırmaya yönelik yeni stratejiler geliştirmeyi.

C

Uluslararası ticaret, ekonomi ve kültürel ilişkilerde uyumu ve modernleşmeyi.

D

Osmanlı Devleti'nin tarihsel mirasını yaşatmayı.

E

Milli savunma sanayisini güçlendirmeyi.

Soru 8

Türkiye Cumhuriyeti'nin toplumsal alanda gerçekleştirdiği en köklü inkılaplardan biri olan Türk Medeni Kanunu'nun kabulüyle hedeflenen temel amaçlardan hangisi, özellikle kadınların sosyal ve hukuki statüsünü yükseltmeye yöneliktir?

A

Kadın-erkek eşitliğini sağlamak ve aile yapısını çağdaş esaslara göre düzenlemek.

B

Devletin laik karakterini güçlendirerek din ve vicdan özgürlüğünü güvence altına almak.

C

Mirasta erkek egemenliğini pekiştirerek aile bütünlüğünü korumak.

D

Milli ekonomi politikalarına uygun bir ticaret hukukunu yürürlüğe koymak.

E

Osmanlı Hukuku'ndan tamamen koparak Batı hukuk sistemlerine entegrasyonu hızlandırmak.

Soru 9

1933 yılında gerçekleştirilen Üniversite Reformu, o dönemin Darülfünun'unu kapatarak İstanbul Üniversitesi'ni kurmasıyla sadece bir isim değişikliği yapmamış, aynı zamanda yükseköğretimde hangi köklü dönüşümü sağlamayı hedeflemiştir?

A

Yabancı dilde eğitimi tamamen kaldırarak sadece Türkçe eğitimi zorunlu kılmak.

B

Geleneksel medrese eğitimini yeniden canlandırmak.

C

Öğretim üyelerinin siyasi aktivitelere katılmasını teşvik etmek.

D

Çağdaş bilimsel esaslara dayalı, rasyonel ve laik bir yükseköğretim sistemini kurmak.

E

Bilimsel araştırmayı ikincil plana atarak mesleki eğitimi önceliklendirmek.

Soru 10

Soyadı Kanunu'nun kabulüyle birlikte 'ağa', 'bey', 'efendi', 'paşa' gibi unvan ve lakapların kullanılması yasaklanmıştır. Bu yasaklamanın toplumsal alanda hedeflenen en temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

A

Toplumsal hiyerarşiyi güçlendirmek ve statü farklılıklarını belirginleştirmek.

B

Soyluluk unvanlarının korunmasını sağlamak.

C

Geleneksel aile bağlarını zayıflatmak.

D

Ekonomik ayrışmaları teşvik etmek.

E

Toplumda eşitlik ilkesini pekiştirmek, ayrıcalık ifade eden unvanları ortadan kaldırmak.

Soru 11

1928 yılında gerçekleştirilen Harf İnkılabı, sadece Arap alfabesinden Latin alfabesine geçişin teknik bir boyutu olmanın ötesinde, Türk toplumunda hangi radikal dönüşümün önünü açmıştır?

A

Türkçenin Arapça ve Farsça kelimelerden arındırılmasına tamamen son vermek.

B

Dini metinlerin daha kolay okunmasını sağlamak.

C

Okuryazarlık oranını artırmak, Batı kültürüne entegrasyonu hızlandırmak ve çağdaşlaşmayı pekiştirmek.

D

Geleneksel Türk el sanatlarını yeniden canlandırmak.

E

Osmanlı mirasının korunması ve gelecek nesillere aktarılmasını hızlandırmak.

Soru 12

Türk Medeni Kanunu'nun en devrimci maddelerinden biri, kadınlara mirasta erkeklerle eşit pay hakkı tanınmasıdır. Bu düzenleme, toplumsal yapıda hangi alanda köklü bir değişim öngörmüştür?

A

Sadece tarım arazilerinin miras dağıtımını düzenlemek.

B

Kadınların ekonomik bağımsızlığını kısıtlayarak aile içi dengeyi korumak.

C

Aile hukukunda cinsiyet eşitliğini sağlamak ve kadınların ekonomik statüsünü güçlendirmek.

D

Miras hukukunda geleneksel dini kuralları yeniden uygulamak.

E

Devletin mirasçılık süreçlerine doğrudan müdahalesini artırmak.

Soru 13

Uluslararası sayılarının (1, 2, 3...) Türkiye'de kabul edilmesi (1928), sadece bir rakam sistemi değişikliği değil, aynı zamanda toplumsal ve ekonomik yaşamda hangi pratik faydayı ve entegrasyonu sağlamıştır?

A

Geleneksel Arapça sayıların kullanımını teşvik etmek.

B

Matematik eğitimini tamamen ortadan kaldırmak.

C

Uluslararası ticaret, eğitim ve bilimsel çalışmalarda uyumu ve kolaylığı artırmak.

D

Sadece akademik çevrelerde kullanılan bir sistem oluşturmak.

E

Türk kültürünü diğer kültürlerden izole etmek.

Soru 14

Atatürk inkılaplarının toplumsal alandaki birçok reformunun (Harf İnkılabı, Medeni Kanun, Şapka Kanunu vb.) birbirini tamamlar nitelikte olması, genel olarak hangi ilkeye hizmet ettiğini göstermektedir?

A

Cumhuriyetçilik ilkesinin sadece yönetim biçimiyle ilgili olduğunu.

B

Halkçılık ilkesi çerçevesinde toplumsal eşitliği ve çağdaşlaşmayı.

C

Milliyetçilik ilkesinin sadece kültürel bağımsızlığı.

D

Laiklik ilkesinin sadece din ve devlet işlerinin ayrılmasıyla sınırlı olduğunu.

E

Devletçilik ilkesinin ekonomik alandaki hegemonyasını.

Soru 15

Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun bir sonucu olarak eğitim sisteminde laiklik ilkesinin benimsenmesi, Türk toplumunda dini eğitimin rolünü ve kapsamını nasıl etkilemiştir?

A

Dini eğitimi devlet kontrolü altına alarak, bilimsel ve çağdaş eğitimle dengelemiştir.

B

Geleneksel medrese eğitimini tüm okullarda zorunlu hale getirmiştir.

C

Dini eğitim veren tüm kurumların özerkliğini pekiştirmiştir.

D

Dini eğitimin sadece erkek çocuklarına verilmesini sağlamıştır.

E

Dini eğitimin tamamen yasaklanarak toplumdan silinmesine yol açmıştır.

Soru 16

Harf İnkılabı'nın okuryazarlık oranları üzerindeki etkisi genellikle olumlu olarak değerlendirilir. Ancak bu inkılap, özellikle belirli bir kuşağın okuryazarlık pratiklerinde ve kültürel mirasla ilişkisinde nasıl bir zorluk yaratmıştır?

A

Yabancı dil öğrenimini tamamen engellemiştir.

B

Sadece erkekler arasında okuryazarlık oranını artırmıştır.

C

Sadece edebi eserlerin basımını artırmıştır.

D

Eski yazıya alışkın olan kuşağın kültürel ve edebi mirasa erişimini zorlaştırmıştır.

E

Kırsal kesimde okuryazarlığı tamamen ortadan kaldırmıştır.

Soru 17

Osmanlı toplum yapısından Cumhuriyet dönemi toplum yapısına geçişte, Atatürk inkılaplarının toplumsal yaşam felsefesi temel olarak hangi paradigmatik değişimi hedeflemiştir?

A

Geleneksel tarım ekonomisinden feodal yapıya geri dönüşü.

B

Çok uluslu imparatorluk yapısını koruyarak merkeziyetçiliği azaltmayı.

C

Toplumda dini otoritelerin siyasal gücünü artırmayı.

D

Bireysel özgürlükleri kısıtlayarak devletin müdahalesini en aza indirmeyi.

E

Teokratik ve monarşik bir düzenden laik, çağdaş ve demokratik bir düzene geçişi.

Soru 18

Türk Medeni Kanunu'nun toplumsal alanda getirdiği en önemli yeniliklerden biri de çok eşliliğin yasaklanması ve tek eşli evliliğin zorunlu hale getirilmesidir. Bu düzenlemenin temelinde yatan toplumsal ve hukuki gerekçe nedir?

A

Ekonomik sıkıntıları azaltarak aile bütçesini dengelemek.

B

Geleneksel aile yapısını koruyarak hane halkı sayısını sınırlamak.

C

Dini otoritelerin aile üzerindeki etkisini artırmak.

D

Kadın-erkek eşitliğini sağlamak ve aile kurumunu modern, çağdaş temellere oturtmak.

E

Devletin nüfus politikalarını kontrol altında tutmak.

Soru 19

1924 yılında kabul edilen Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun temel amacı, Osmanlı eğitim sisteminden farklı olarak, milli bir eğitim modelini benimseyerek toplumda hangi alanda köklü bir dönüşüm gerçekleştirmeyi amaçlamıştır?

A

Eğitimde birliği sağlamak, laik ve çağdaş bilimsel esaslara dayalı milli bir eğitim sistemi kurmak.

B

Yabancı okulların yayılmasını teşvik ederek uluslararası eğitim standartlarına ulaşmak.

C

Dini eğitim veren kurumların özerkliğini artırarak geleneksel eğitimi sürdürmek.

D

Eğitimde bölgesel farklılıkları koruyarak yerel kültürlerin gelişimine öncelik vermek.

E

Eğitimde serbest piyasa koşullarını yaygınlaştırarak özel okul sayısını artırmak.

Soru 20

1925 yılında çıkarılan Tekke, Zaviye ve Türbelerin Kapatılması Kanunu, sadece dini kurumları hedef almakla kalmayıp, aynı zamanda toplumsal yaşamda hangi radikal dönüşümü amaçlamıştır?

A

Geleneksel dini eğitim kurumlarını güçlendirmek.

B

Dini kurumların siyaset üzerindeki etkisini artırmak.

C

Kırsal kesimde dini otoritenin özerkliğini artırmak.

D

Toplumda çağdaş bilim ve akılcılığın egemenliğini sağlamak, laikleşmeyi pekiştirmek.

E

Çok sesli dini yorumların serbestleşmesini sağlamak.

Atatürkçülük ve Türk İnkılabı - Test 6

Karalama Tahtası Mevcut!

Karalama Tahtası