Soru 1

1925 yılında çıkarılan Tekke, Zaviye ve Türbelerin Kapatılması Kanunu, sadece dini kurumları hedef almakla kalmayıp, aynı zamanda toplumsal yaşamda hangi radikal dönüşümü amaçlamıştır?

A

Dini kurumların siyaset üzerindeki etkisini artırmak.

B

Geleneksel dini eğitim kurumlarını güçlendirmek.

C

Toplumda çağdaş bilim ve akılcılığın egemenliğini sağlamak, laikleşmeyi pekiştirmek.

D

Kırsal kesimde dini otoritenin özerkliğini artırmak.

E

Çok sesli dini yorumların serbestleşmesini sağlamak.

Soru 2

1928 yılında gerçekleştirilen Harf İnkılabı, sadece Arap alfabesinden Latin alfabesine geçişin teknik bir boyutu olmanın ötesinde, Türk toplumunda hangi radikal dönüşümün önünü açmıştır?

A

Türkçenin Arapça ve Farsça kelimelerden arındırılmasına tamamen son vermek.

B

Okuryazarlık oranını artırmak, Batı kültürüne entegrasyonu hızlandırmak ve çağdaşlaşmayı pekiştirmek.

C

Osmanlı mirasının korunması ve gelecek nesillere aktarılmasını hızlandırmak.

D

Dini metinlerin daha kolay okunmasını sağlamak.

E

Geleneksel Türk el sanatlarını yeniden canlandırmak.

Soru 3

1924 yılında kabul edilen Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun temel amacı, Osmanlı eğitim sisteminden farklı olarak, milli bir eğitim modelini benimseyerek toplumda hangi alanda köklü bir dönüşüm gerçekleştirmeyi amaçlamıştır?

A

Eğitimde serbest piyasa koşullarını yaygınlaştırarak özel okul sayısını artırmak.

B

Eğitimde birliği sağlamak, laik ve çağdaş bilimsel esaslara dayalı milli bir eğitim sistemi kurmak.

C

Dini eğitim veren kurumların özerkliğini artırarak geleneksel eğitimi sürdürmek.

D

Yabancı okulların yayılmasını teşvik ederek uluslararası eğitim standartlarına ulaşmak.

E

Eğitimde bölgesel farklılıkları koruyarak yerel kültürlerin gelişimine öncelik vermek.

Soru 4

Türkiye'de Miladi Takvim, uluslararası saat ve ölçü birimlerinin kabul edilmesi, sadece gündelik yaşamı kolaylaştırmanın ötesinde, özellikle hangi alanda uluslararası entegrasyonu ve rasyonelleşmeyi sağlamayı hedeflemiştir?

A

Tarım üretimini artırmaya yönelik yeni stratejiler geliştirmeyi.

B

Osmanlı Devleti'nin tarihsel mirasını yaşatmayı.

C

Uluslararası ticaret, ekonomi ve kültürel ilişkilerde uyumu ve modernleşmeyi.

D

Geleneksel kültürel değerlerin korunmasını ve sürdürülmesini.

E

Milli savunma sanayisini güçlendirmeyi.

Soru 5

Türk Medeni Kanunu'nun en devrimci maddelerinden biri, kadınlara mirasta erkeklerle eşit pay hakkı tanınmasıdır. Bu düzenleme, toplumsal yapıda hangi alanda köklü bir değişim öngörmüştür?

A

Miras hukukunda geleneksel dini kuralları yeniden uygulamak.

B

Kadınların ekonomik bağımsızlığını kısıtlayarak aile içi dengeyi korumak.

C

Sadece tarım arazilerinin miras dağıtımını düzenlemek.

D

Devletin mirasçılık süreçlerine doğrudan müdahalesini artırmak.

E

Aile hukukunda cinsiyet eşitliğini sağlamak ve kadınların ekonomik statüsünü güçlendirmek.

Soru 6

Atatürk inkılaplarının toplumsal alandaki en belirgin başarılarından biri, Türk kadınına tanınan siyasal haklardır. Bu bağlamda Türk kadınına 1930'da belediye seçimlerinde, 1933'te muhtarlık seçimlerinde ve 1934'te milletvekili seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı verilmesinin temel toplumsal ve siyasal amacı nedir?

A

Tarım sektöründeki kadın işgücünü organize etmek.

B

Siyasi partiler arasındaki rekabeti azaltmak.

C

Demokratikleşme sürecini hızlandırmak, ulusal iradeye kadınların katılımını sağlayarak çağdaş bir toplum inşa etmek.

D

Toplumsal cinsiyet rollerini geleneksel kalıplarla pekiştirmek.

E

Kadınların ev işlerine daha fazla odaklanmasını teşvik etmek.

Soru 7

Uluslararası sayılarının (1, 2, 3...) Türkiye'de kabul edilmesi (1928), sadece bir rakam sistemi değişikliği değil, aynı zamanda toplumsal ve ekonomik yaşamda hangi pratik faydayı ve entegrasyonu sağlamıştır?

A

Sadece akademik çevrelerde kullanılan bir sistem oluşturmak.

B

Uluslararası ticaret, eğitim ve bilimsel çalışmalarda uyumu ve kolaylığı artırmak.

C

Türk kültürünü diğer kültürlerden izole etmek.

D

Geleneksel Arapça sayıların kullanımını teşvik etmek.

E

Matematik eğitimini tamamen ortadan kaldırmak.

Soru 8

Atatürk inkılaplarının toplumsal alandaki birçok reformunun (Harf İnkılabı, Medeni Kanun, Şapka Kanunu vb.) birbirini tamamlar nitelikte olması, genel olarak hangi ilkeye hizmet ettiğini göstermektedir?

A

Halkçılık ilkesi çerçevesinde toplumsal eşitliği ve çağdaşlaşmayı.

B

Laiklik ilkesinin sadece din ve devlet işlerinin ayrılmasıyla sınırlı olduğunu.

C

Milliyetçilik ilkesinin sadece kültürel bağımsızlığı.

D

Cumhuriyetçilik ilkesinin sadece yönetim biçimiyle ilgili olduğunu.

E

Devletçilik ilkesinin ekonomik alandaki hegemonyasını.

Soru 9

Türkiye Cumhuriyeti'nin toplumsal alanda gerçekleştirdiği en köklü inkılaplardan biri olan Türk Medeni Kanunu'nun kabulüyle hedeflenen temel amaçlardan hangisi, özellikle kadınların sosyal ve hukuki statüsünü yükseltmeye yöneliktir?

A

Milli ekonomi politikalarına uygun bir ticaret hukukunu yürürlüğe koymak.

B

Osmanlı Hukuku'ndan tamamen koparak Batı hukuk sistemlerine entegrasyonu hızlandırmak.

C

Devletin laik karakterini güçlendirerek din ve vicdan özgürlüğünü güvence altına almak.

D

Mirasta erkek egemenliğini pekiştirerek aile bütünlüğünü korumak.

E

Kadın-erkek eşitliğini sağlamak ve aile yapısını çağdaş esaslara göre düzenlemek.

Soru 10

Atatürk inkılapları sürecinde hukuki alanda yapılan reformların (Türk Medeni Kanunu, Ceza Kanunu vb. kabulü) genel amacı, toplumda 'hukuk devleti' ilkesini güçlendirerek neyi sağlamaktı?

A

Bireylerin can ve mal güvenliğini, temel hak ve özgürlüklerini hukukun üstünlüğü ilkesiyle güvence altına almak.

B

Hukuki kararları siyasi ideolojilere göre belirlemek.

C

Askeri hukukun sivil hukuk üzerindeki egemenliğini pekiştirmek.

D

Geleneksel şeri hukuku yeniden canlandırmak.

E

Devletin keyfi uygulamalarını sınırsız hale getirmek.

Soru 11

Osmanlı Devleti'nde farklı din ve etnik gruplara göre uygulanan çeşitli hukuk sistemleri (şer'i hukuk, cemaat hukukları vb.) yerine, Cumhuriyet döneminde Türk Medeni Kanunu gibi düzenlemelerle sağlanan hukuk birliğinin temel toplumsal amacı nedir?

A

Tüm vatandaşları kanun önünde eşit kılarak ulusal birliği ve vatandaşlık bilincini güçlendirmek.

B

Azınlıkların hukuki statülerini daha da farklılaştırmak.

C

Sadece erkeklerin hukuki haklarını güvence altına almak.

D

Hukuk sistemini karmaşıklaştırarak daha az erişilebilir kılmak.

E

Devletin dini otoritesini pekiştirmek.

Soru 12

Osmanlı toplum yapısından Cumhuriyet dönemi toplum yapısına geçişte, Atatürk inkılaplarının toplumsal yaşam felsefesi temel olarak hangi paradigmatik değişimi hedeflemiştir?

A

Geleneksel tarım ekonomisinden feodal yapıya geri dönüşü.

B

Bireysel özgürlükleri kısıtlayarak devletin müdahalesini en aza indirmeyi.

C

Toplumda dini otoritelerin siyasal gücünü artırmayı.

D

Çok uluslu imparatorluk yapısını koruyarak merkeziyetçiliği azaltmayı.

E

Teokratik ve monarşik bir düzenden laik, çağdaş ve demokratik bir düzene geçişi.

Soru 13

Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumu'nun kurulması (1932 ve 1931), toplumsal alanda hangi amaca hizmet etmiştir? Bu kurumlar, ulus-devlet inşasında özellikle hangi kavramların güçlendirilmesine katkı sağlamıştır?

A

Evrensel kültürel mirasın korunması ve yaygınlaştırılması.

B

Geleneksel halk anlatılarının güncel siyasete entegrasyonunu sağlamak.

C

Milli kimlik, dil ve tarih bilincini oluşturmak ve pekiştirmek.

D

Osmanlı İmparatorluğu'nun çok uluslu yapısını yeniden canlandırmak.

E

Yabancı dil eğitimini teşvik ederek çok dilliliği desteklemek.

Soru 14

Harf İnkılabı'nın okuryazarlık oranları üzerindeki etkisi genellikle olumlu olarak değerlendirilir. Ancak bu inkılap, özellikle belirli bir kuşağın okuryazarlık pratiklerinde ve kültürel mirasla ilişkisinde nasıl bir zorluk yaratmıştır?

A

Sadece edebi eserlerin basımını artırmıştır.

B

Eski yazıya alışkın olan kuşağın kültürel ve edebi mirasa erişimini zorlaştırmıştır.

C

Kırsal kesimde okuryazarlığı tamamen ortadan kaldırmıştır.

D

Yabancı dil öğrenimini tamamen engellemiştir.

E

Sadece erkekler arasında okuryazarlık oranını artırmıştır.

Soru 15

Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun bir sonucu olarak eğitim sisteminde laiklik ilkesinin benimsenmesi, Türk toplumunda dini eğitimin rolünü ve kapsamını nasıl etkilemiştir?

A

Dini eğitimin tamamen yasaklanarak toplumdan silinmesine yol açmıştır.

B

Dini eğitim veren tüm kurumların özerkliğini pekiştirmiştir.

C

Dini eğitimi devlet kontrolü altına alarak, bilimsel ve çağdaş eğitimle dengelemiştir.

D

Dini eğitimin sadece erkek çocuklarına verilmesini sağlamıştır.

E

Geleneksel medrese eğitimini tüm okullarda zorunlu hale getirmiştir.

Soru 16

Soyadı Kanunu'nun kabulüyle birlikte 'ağa', 'bey', 'efendi', 'paşa' gibi unvan ve lakapların kullanılması yasaklanmıştır. Bu yasaklamanın toplumsal alanda hedeflenen en temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

A

Geleneksel aile bağlarını zayıflatmak.

B

Toplumsal hiyerarşiyi güçlendirmek ve statü farklılıklarını belirginleştirmek.

C

Soyluluk unvanlarının korunmasını sağlamak.

D

Toplumda eşitlik ilkesini pekiştirmek, ayrıcalık ifade eden unvanları ortadan kaldırmak.

E

Ekonomik ayrışmaları teşvik etmek.

Soru 17

Atatürk Dönemi inkılaplarından 'Şapka İnkılabı' ve 'Kılık Kıyafette Değişiklik' hareketi, sadece bir giyim tarzı değişikliğinin ötesinde, toplumsal yaşamda hangi ideolojik dönüşümü simgelemektedir?

A

Ekonomik bağımsızlığı simgeleyen ulusal bir giyim tarzı oluşturmak.

B

Batı medeniyetiyle bütünleşme arayışını ve çağdaşlaşma hedefinin somut bir ifadesi olmak.

C

Tarım toplumundan sanayi toplumuna geçişi vurgulamak.

D

Toplumsal sınıflar arasındaki ayrımı belirginleştirmek.

E

Geleneksel Türk kültürünün korunmasını ve yaygınlaştırılmasını sağlamak.

Soru 18

1934 yılında kabul edilen Soyadı Kanunu, toplumsal alanda hangi önemli ihtiyaca cevap vererek vatandaşlık bilincini ve resmi işlemlerde düzeni sağlamayı amaçlamıştır?

A

Aşiret ve aile büyüklerinin sosyal statülerini pekiştirmek.

B

Osmanlı dönemindeki lakap sistemini yeniden canlandırmak.

C

Bireylerin resmi kimliklerini belirginleştirmek ve karışıklıkları önlemek.

D

Azınlıkların kültürel kimliklerini vurgulamak.

E

Kadınların sosyal hayattaki rolünü sınırlamak.

Soru 19

Türk Medeni Kanunu'nun toplumsal alanda getirdiği en önemli yeniliklerden biri de çok eşliliğin yasaklanması ve tek eşli evliliğin zorunlu hale getirilmesidir. Bu düzenlemenin temelinde yatan toplumsal ve hukuki gerekçe nedir?

A

Devletin nüfus politikalarını kontrol altında tutmak.

B

Dini otoritelerin aile üzerindeki etkisini artırmak.

C

Geleneksel aile yapısını koruyarak hane halkı sayısını sınırlamak.

D

Ekonomik sıkıntıları azaltarak aile bütçesini dengelemek.

E

Kadın-erkek eşitliğini sağlamak ve aile kurumunu modern, çağdaş temellere oturtmak.

Soru 20

1933 yılında gerçekleştirilen Üniversite Reformu, o dönemin Darülfünun'unu kapatarak İstanbul Üniversitesi'ni kurmasıyla sadece bir isim değişikliği yapmamış, aynı zamanda yükseköğretimde hangi köklü dönüşümü sağlamayı hedeflemiştir?

A

Bilimsel araştırmayı ikincil plana atarak mesleki eğitimi önceliklendirmek.

B

Öğretim üyelerinin siyasi aktivitelere katılmasını teşvik etmek.

C

Yabancı dilde eğitimi tamamen kaldırarak sadece Türkçe eğitimi zorunlu kılmak.

D

Geleneksel medrese eğitimini yeniden canlandırmak.

E

Çağdaş bilimsel esaslara dayalı, rasyonel ve laik bir yükseköğretim sistemini kurmak.

Atatürkçülük ve Türk İnkılabı - Test 6

Hatalı Soru Bildirimi