Soru 1

Atatürk Dönemi'nde sadece doğrudan sağlık kuruluşları inşa etmekle kalmayıp, aynı zamanda halk sağlığını dolaylı yollardan etkileyen altyapı projelerine de büyük önem verilmiştir. Özellikle şehirleşme ve hijyen standartlarının yükseltilmesi bağlamında hangi tür altyapı yatırımları sağlık açısından kritik bir rol oynamıştır?

A

Enerji santrallerinin kurulması.

B

Sanayi bölgelerinin oluşturulması.

C

İçme suyu şebekeleri, kanalizasyon sistemleri ve çöp toplama hizmetlerinin yaygınlaştırılması.

D

Demiryolu ağının genişletilmesi.

E

Askeri kışlaların modernizasyonu.

Soru 2

Atatürk Dönemi'nde, modern tıp eğitiminin ve sağlık hizmetlerinin geliştirilmesi amacıyla yurt dışından uzmanların davet edilmesi, yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin bilimsel altyapısını güçlendirme stratejisinin bir parçası olmuştur. Bu kapsamda, özellikle tıp fakültelerinin modernizasyonunda ve akademik kadroların eğitiminde önemli katkılar sunan bir grup yabancı bilim insanı bulunmaktadır. Bu yaklaşımın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

A

Türk tıp fakültelerinde Batı tipi modern tıp eğitimini yerleştirmek, bilgi ve deneyim transferi sağlamak.

B

Tıp alanında dışa bağımlılığı sürekli hale getirmek.

C

Kendi ulusal tıp eğitimini tamamen yabancılara devretmek.

D

Yalnızca belirli uzmanlık alanlarında geçici çözümler üretmek.

E

Almanya'dan gelen doktorların kendi ülkelerindeki siyasi sorunlardan kaçmasına yardımcı olmak.

Soru 3

Cumhuriyetin ilk yıllarında, o dönemde ciddi bir halk sağlığı sorunu olan verem (tüberküloz) hastalığıyla mücadelede özel ihtisas hastaneleri kurulmuştur. Bu hastaneler, hastalığın yayılımını kontrol altına almak ve uzun süreli tedavi sağlamak amacıyla önemli bir rol oynamıştır. Bahsedilen bu özel ihtisas hastanelerinin genel adı aşağıdakilerden hangisidir?

A

Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastaneleri

B

Doğum Evleri

C

Sanatoryumlar

D

Numune Hastaneleri

E

Dispanserler

Soru 4

Atatürk Dönemi’nde sağlık hizmetlerinin devlet eliyle yaygınlaştırılması, koruyucu hekimlik anlayışının benimsenmesi ve halkın sağlık düzeyinin yükseltilmesi hedefi, özellikle Halkçılık ve Devletçilik ilkeleriyle doğrudan ilişkilidir. Bu bağlamda, Devletçilik ilkesinin sağlık alanındaki yansıması en çok hangi uygulamada belirginleşmiştir?

A

Sağlık hizmetlerinin planlanması, sunulması ve denetiminin büyük ölçüde devlet tarafından üstlenilmesi.

B

Serbest piyasa koşullarında özel hastaneciliğin geliştirilmesi.

C

Geleneksel halk hekimliğinin desteklenmesi.

D

Şahsi hayır kurumlarının teşvik edilmesi.

E

Yabancı devletlerin sağlık yardımlarının öncelikli hale getirilmesi.

Soru 5

TBMM Hükümeti döneminde kurulan ve Cumhuriyetin ilanından sonra da faaliyetlerini sürdüren Sıhhiye ve Muavenet-i İçtimaiye Vekaleti (Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı), yeni devletin sağlık politikalarının merkezi olmuştur. Bu bakanlığın kuruluşunda ve ilk yıllarındaki çalışmalarında karşılaştığı en temel zorluklardan biri aşağıdakilerden hangisidir?

A

Yeterli finansman kaynaklarının olmaması.

B

Mevcut sağlık altyapısının yetersizliği ve nitelikli personel eksikliği.

C

Halkın sağlık hizmetlerine tamamen kayıtsız kalması.

D

Uluslararası sağlık kuruluşlarıyla işbirliği yapmaktan çekinilmesi.

E

Sadece şehir merkezlerine odaklanma zorunluluğu.

Soru 6

Atatürk Dönemi'nde sağlık alanındaki gelişmeler, eğitim alanındaki genel reformlarla da sıkı bir ilişki içindeydi. Özellikle üniversite reformu ve yeni fakültelerin kurulması, tıp eğitiminin kalitesini ve kapasitesini doğrudan etkilemiştir. Bu bağlamda, 1933 Üniversite Reformu'nun tıp eğitimi üzerindeki en belirgin etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

A

İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'nin tamamen kapatılması.

B

Sadece yabancı dil bilenlerin tıp fakültelerine kabul edilmesi.

C

Tıp eğitiminin tamamen askeri okullara devredilmesi.

D

Modern Batı tıbbı standartlarında eğitimin benimsenmesi, akademik kadronun yenilenmesi ve ders programlarının çağdaşlaştırılması.

E

Tıp fakültelerinde geleneksel tıp derslerinin ağırlık kazanması.

Soru 7

1930 yılında kabul edilen Umumi Hıfzıssıhha Kanunu, Türk sağlık tarihinde bir dönüm noktası olmuş ve modern koruyucu hekimlik uygulamalarının yasal zeminini oluşturmuştur. Bu kanunun getirdiği en köklü yeniliklerden biri aşağıdakilerden hangisi değildir?

A

Sağlık personeli istihdamını artırıcı düzenlemeler içermesi.

B

Darülaceze'nin kuruluşunu ve işleyişini düzenlemesi.

C

Bulaşıcı hastalıkların ihbarını ve karantina tedbirlerini zorunlu kılması.

D

Zorunlu aşı uygulamalarını yasal güvence altına alması.

E

Çevre sağlığı ve gıda hijyeni konularında standartlar belirlemesi.

Soru 8

Dr. Refik Saydam, Atatürk Dönemi'nde Sıhhiye ve Muavenet-i İçtimaiye Vekili (Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanı) olarak görev yapmış ve Türk sağlık sisteminin kurumsallaşmasında önemli bir rol oynamıştır. Aşağıdakilerden hangisi, Saydam'ın bu dönemdeki öncü katkılarından biri değildir?

A

Özel sigorta şirketlerinin sağlık alanında egemen konuma gelmesini sağlaması.

B

Köy Ebe Okulları'nın açılmasına destek vermesi.

C

Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi'nin kuruluşunda ve aşı üretiminde aktif rol alması.

D

Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun hazırlanmasına liderlik etmesi.

E

Verem Savaş Dispanserleri'nin yaygınlaştırılmasına öncülük etmesi.

Soru 9

Atatürk Dönemi sağlık politikaları, sadece hastalıkları tedavi etmekle kalmayıp, aynı zamanda hastalıkların ortaya çıkmasını önlemeye yönelik bir anlayışı benimsemiştir. Bu anlayış, modern sağlık sistemlerinin temelini oluşturan önemli bir yaklaşımdır. Bahsedilen bu yaklaşımın adı nedir?

A

Alternatif Tıp

B

Sembolik Tıp

C

Reaktif Hekimlik

D

Konservatif Tıp

E

Koruyucu Hekimlik

Soru 10

Osmanlı'dan miras kalan akıl hastanelerinin (darüşşifaların) koşulları ve tedavi yöntemleri, Batı standartlarının oldukça gerisindeydi. Atatürk Dönemi'nde bu alanda modernleşme çabaları görülmüştür. Bu çabaların en belirgin örneklerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

A

Akıl hastalıklarının sadece dini yöntemlerle tedavi edilmeye çalışılması.

B

Akıl hastalarının tamamen toplumsal yaşamdan izole edilmesi.

C

Eski usul pranga ve zincirleme yöntemlerinin yaygınlaştırılması.

D

Bakırköy Akıl Hastanesi gibi modern kurumların açılması ve psikiyatrik tedavi yöntemlerinin güncellenmesi.

E

Bu alandaki tüm sorumluluğun ailelere bırakılması.

Soru 11

Atatürk Dönemi’nde nüfus artış hızının korunması ve toplum sağlığının temelden iyileştirilmesi amacıyla anne ve çocuk sağlığına özel önem verilmiştir. Bu alanda atılan adımlardan biri olan ‘Numune Doğum Evleri’nin kurulmasının en önemli amacı nedir?

A

Kırsal bölgelerdeki kadınların hastaneye gitmesini engellemek.

B

Geleneksel ebelerin yerini tamamen doktorlara bırakmak.

C

Sadece yabancı kadın hekimlerin çalışma alanı oluşturmak.

D

Modern doğum tekniklerini yaygınlaştırmak, anne ve bebek ölümlerini azaltmak.

E

Sadece zorlu doğum vakalarını şehir merkezlerinde ele almak.

Soru 12

Atatürk Dönemi'nde hekim, hemşire ve ebe gibi sağlık personelinin yetersizliği, özellikle kırsal kesimde sağlık hizmetlerine erişimi ciddi şekilde kısıtlamaktaydı. Bu sorunu çözmek ve modern sağlık hizmetlerini ülke geneline yaymak amacıyla atılan adımlar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

A

Köy Ebe Okulları'nın açılması.

B

Ankara Tıp Fakültesi'nin kurulması.

C

Tıp eğitimi müfredatının tamamen geleneksel tıp yöntemlerine odaklanması.

D

Sağlık Meslek Liseleri'nin yaygınlaştırılması.

E

Yabancı hekimlerin istihdamına devam edilmesi.

Soru 13

Atatürk Dönemi sağlık politikalarının temel hedeflerinden biri de sağlık altyapısını güçlendirmekti. Bu kapsamda, Numune Hastaneleri, dispanserler ve sağlık ocakları gibi farklı türde sağlık kuruluşları ülke genelinde yaygınlaştırılmaya çalışılmıştır. Bu kuruluşların dağıtımında en çok hangi ilke gözetilmiştir?

A

Sadece belirli dini gruplara hizmet vermeleri.

B

Ulaşımın zor olduğu, salgın riskinin yüksek olduğu ve nüfusun yoğun olduğu bölgelerde öncelik verilmesi.

C

Askeri tesislerin yakınında kurulmaları.

D

Tamamen yabancı sermayeyle finanse edilmeleri.

E

Sadece büyük metropollerde kümelenmeleri.

Soru 14

Cumhuriyetin ilk yıllarında, özellikle kırsal kesimde nüfusun önemli bir bölümünü etkileyen, tarımsal üretimi ve askeri gücü olumsuz yönde etkileyen, bataklık alanların yoğunluğu ile doğrudan ilişkili bir salgın hastalıkla mücadele etmek amacıyla kapsamlı devlet politikaları ve ıslah çalışmaları yürütülmüştür. Bahsedilen hastalık ve bu hastalığın yayılımını önlemeye yönelik temel strateji aşağıdakilerden hangisidir?

A

Verem – Sanatoryumlar kurarak hastaların izole edilmesi.

B

Tifo – İçme suyu şebekelerinin iyileştirilmesi ve kanalizasyon sistemlerinin modernizasyonu.

C

Frengi – Cinsel yolla bulaşan hastalıklar dispanserleri kurarak tedavi ve takibin sağlanması.

D

Sıtma – Bataklıkların kurutulması ve kinin dağıtımı.

E

Trahom – Göz muayenelerinin yaygınlaştırılması ve hijyen eğitimleri.

Soru 15

Cumhuriyetin ilk yıllarında Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri, coğrafi koşullar, ulaşım zorlukları ve mevcut altyapı eksiklikleri nedeniyle sağlık hizmetlerine erişim ve salgın hastalıklarla mücadele konusunda diğer bölgelere kıyasla daha büyük sorunlar yaşamaktaydı. Bu durumun üstesinden gelmek amacıyla uygulanan özel politikalardan biri aşağıdakilerden hangisidir?

A

Halkın geleneksel tıp yöntemlerine yönlendirilmesi.

B

Bölgesel sağlık ocaklarının ve dispanserlerin kapatılması.

C

Yabancı devletlerden tıbbi yardım kabul edilmemesi.

D

Yalnızca büyük şehirlerdeki hastanelerin kapasitesinin artırılması.

E

Kırsal kesimde görev yapacak sağlık personelinin zorunlu hizmete tabi tutulması ve ek teşvikler sağlanması.

Soru 16

Atatürk Dönemi'nde temelleri atılan ve geliştirilen sağlık politikaları, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilerleyen yıllardaki sağlık sisteminin omurgasını oluşturmuştur. Bu dönemin sağlık alanındaki en kalıcı miraslarından biri aşağıdakilerden hangisidir?

A

Sağlık hizmetlerinin tamamen özelleştirilmesi eğilimi.

B

Yalnızca büyük kentlerde modern sağlık hizmetlerinin sunulması.

C

Geleneksel halk hekimliğinin modern tıbbın önüne geçmesi.

D

Tıp eğitiminin yabancı ülkelerden tamamen bağımsızlaşması.

E

Devletin sağlık hizmetlerini planlama, sunma ve denetleme sorumluluğunu üstlenen merkeziyetçi ve koruyucu hekimlik odaklı bir sistemin kurulması.

Soru 17

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında şehir ve kır arasındaki sağlık hizmetleri eşitsizliği önemli bir sorundu. Kırsal kesimde sağlık hizmetlerinin yetersizliği, hastalıkların yayılma hızını artırıyor ve toplumsal kalkınmayı engelliyordu. Bu eşitsizliği gidermek amacıyla alınan tedbirlerden biri olarak aşağıdaki uygulamalardan hangisi öne çıkmaktadır?

A

Kırsal bölgelerdeki sağlık altyapısının tamamen yabancı devletlere bırakılması.

B

Kırsal halkın geleneksel tedavi yöntemlerine teşvik edilmesi.

C

Tüm sağlık personeline yalnızca büyük şehirlerde görev yapma zorunluluğu getirilmesi.

D

Özel hastanelerin kırsal bölgelerde yatırım yapmasının yasaklanması.

E

Gezici sağlık ekipleri ve köy ebeleri vasıtasıyla temel sağlık hizmetlerinin kırsala taşınması.

Soru 18

Cumhuriyetin ilk yıllarında kısıtlı ekonomik imkanlara rağmen sağlık alanında büyük yatırımlar yapılmıştır. Bu yatırımların sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla hem merkezi bütçeden pay ayrılmış hem de farklı gelir kaynakları oluşturulmaya çalışılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi, Atatürk Dönemi'nde sağlık hizmetlerinin finansmanına katkıda bulunan önemli bir gelir kaynağı veya mekanizma değildir?

A

Sağlık personelinin maaşlarının gönüllülük esasına göre belirlenmesi.

B

Yabancı ülkelerden alınan karşılıksız sağlık hibeleri.

C

Bazı vergilerin doğrudan sağlık hizmetlerine tahsis edilmesi.

D

Halktan toplanan bağışlar ve hayırseverlik faaliyetlerinin teşvik edilmesi.

E

Devlet bütçesinden sağlık bakanlığına ayrılan ödenekler.

Soru 19

Atatürk Dönemi sağlık politikalarının ayrılmaz bir parçası da halk sağlığı bilincini artırmak ve hijyen alışkanlıklarını yaygınlaştırmaktı. Bu amaçla çeşitli yayın organları, filmler ve konferanslar kullanılmıştır. Bu çabaların ardındaki temel toplumsal hedef aşağıdakilerden hangisidir?

A

Modern tıbbın faydalarını topluma anlatarak hastalıklardan korunma ve erken teşhis kültürünü yerleştirmek.

B

Yalnızca şehir merkezlerinde yaşayanların sağlık düzeyini yükseltmek.

C

Yabancı ülkelerden gelen sağlık modellerini sorgusuzca benimsemek.

D

Geleneksel tedavi yöntemlerini tamamen ortadan kaldırmak.

E

Sadece okuma yazma bilenleri hedeflemek.

Soru 20

Atatürk Dönemi'nde, koruyucu hekimlik anlayışının devlet politikası haline gelmesinde ve salgın hastalıklarla mücadelede bilimsel altyapının oluşturulmasında kilit rol oynayan kurum, aynı zamanda aşı ve serum üretimiyle de ülkenin sağlık bağımsızlığına önemli katkılar sağlamıştır. Bu kurumun adı ve kuruluş amacı aşağıdakilerden hangisidir?

A

Ebe Okulları – Kırsal kesimde anne-çocuk sağlığı hizmetlerinin geliştirilmesi.

B

Darüşşafaka – Yetim çocukların eğitimi.

C

Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi – Salgın hastalıklarla mücadele, aşı ve serum üretimi.

D

Verem Savaş Dispanserleri – Verem hastalarının tedavisi ve takibi.

E

Ankara Numune Hastanesi – Modern cerrahi uygulamaların yaygınlaştırılması.

Atatürkçülük ve Türk İnkılabı - Test 8

Hatalı Soru Bildirimi