Soru 1

1932'de kurulan Türk Dil Kurumu'nun (Türk Dili Tetkik Cemiyeti) temel kuruluş amaçlarından biri, Türkçenin millî bir dil olarak gelişimini sağlamaktı. Bu amaca ulaşmada hangi stratejiyi izlemiştir?

A

Eğitimde tamamen İngilizce ve Fransızca dilini zorunlu kılmak.

B

Sadece Osmanlıca kelimeleri Türkçeden arındırmak.

C

Eski Türk lehçelerini yeniden canlandırmak ve bunları modern Türkçeye entegre etmek.

D

Türkçenin uluslararası bir bilim dili haline gelmesi için Latince ile ortak bir dilbilgisi kurmak.

E

Türkçeyi yabancı dillerin etkisinden arındırarak öz Türkçeyi ön plana çıkarmak ve zenginleştirmek.

Soru 2

1931'de kurulan Türk Tarih Kurumu'nun temel kuruluş amacı, Türk milliyetçiliğinin hangi boyutuyla yakından ilişkilidir?

A

Genç nesillere sadece yakın tarihimizi öğretmek.

B

Türk tarihinin İslam öncesi dönemlerini ve Orta Asya kökenlerini vurgulayarak ulusal kimliği bilimsel temellere oturtmak.

C

Türklerin sadece Anadolu'daki tarihini araştırarak yerel kimliği güçlendirmek.

D

Batı medeniyetinin tarihini inceleyerek Türkiye'nin batılılaşma sürecini hızlandırmak.

E

Osmanlı tarihini yücelterek imparatorluk mirasını korumak.

Soru 3

Türk Medeni Kanunu'nun İsviçre Medeni Kanunu'ndan alınmasının temel nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

A

Mevcut Osmanlı Medeni Kanunu olan Mecelle'nin çağın gereklerini karşılamaması ve dinî esaslara dayanması.

B

İsviçre Medeni Kanunu'nun kadın-erkek eşitliğine önem veren, laik ve modern bir yapıda olması.

C

Kısa ve özlü bir kanun olması nedeniyle hızlıca uygulamaya konulabilmesi.

D

İsviçre'nin coğrafi ve demografik yapısının Türkiye'ye benzerlik göstermesi.

E

Laik ve modern bir hukuk devleti kurma hedefiyle uyumlu olması.

Soru 4

Atatürk'ün 'Halkçılık' ilkesi, toplumda ayrıcalıkların kaldırılması ve tüm vatandaşların kanun önünde eşitliğini vurgular. Bu ilke, iç politikada hangi somut uygulama ile pekiştirilmiştir?

A

Askerlik hizmetini sadece belirli bir zümrenin yapmasını sağlamak.

B

Tüm vatandaşlara eşit eğitim imkanı yerine sadece yeteneklilere özel okullar açmak.

C

Devlet dairelerinde çalışanlara özel imtiyazlar tanımak.

D

Sadece belirli meslek gruplarına yönelik vergi indirimleri sağlamak.

E

Soyadı Kanunu'nun çıkarılması ve unvanların, lakapların, ayrıcalık belirten sıfatların kaldırılması.

Soru 5

Cumhuriyet'in ilk yıllarında ortaya çıkan ve yeni rejime karşı önemli bir tehdit oluşturan Şeyh Said İsyanı'nın temel nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

A

Cumhuriyet rejiminin laik uygulamalarına ve modernleşme çabalarına karşı duyulan tepki.

B

Saltanat ve hilafet yanlısı çevrelerin cumhuriyet karşıtı faaliyetleri.

C

Kürt kimliğine dayalı özerklik veya bağımsızlık talepleri.

D

Musul meselesinin Türkiye aleyhine sonuçlanmasına duyulan ulusal tepki.

E

Bölgedeki aşiret yapısının ve feodal ilişkilerin korunma isteği.

Soru 6

Ankara'nın 1923'te başkent ilan edilmesi, sadece coğrafi bir karar olmaktan öte, Türkiye Cumhuriyeti'nin hangi temel stratejik ve sembolik hedeflerini yansıtmaktadır?

A

Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti İstanbul'un uluslararası statüsünü koruma amacı.

B

Merkezi konumuyla Anadolu'nun tamamına ulaşılabilirliği sağlamak, Millî Mücadele'nin ruhunu ve cumhuriyetin yeni başlangıcını simgelemek.

C

Coğrafi güzellikleriyle turizmi canlandırmak.

D

Deniz ticaretine daha yakın bir şehir seçerek ekonomik kalkınmayı hızlandırma.

E

Yeni kurulan cumhuriyetin tarihî bağlarını tamamen koparma isteği.

Soru 7

Atatürk Dönemi'nde toplumsal modernleşmeyi hedefleyen takvim, saat ve ölçülerde yapılan değişikliklerin uluslararası entegrasyon açısından önemi nedir?

A

Sadece iç piyasayı düzenlemek ve ulusal üretimi artırmak.

B

Askeri operasyonlarda daha standart bir planlama sağlamak.

C

Uluslararası ticaret ve iletişimde uyumu sağlamak, Batı dünyası ile ekonomik ve sosyal ilişkileri kolaylaştırmak.

D

Osmanlı'dan kalan tüm geleneksel uygulamaları tamamen ortadan kaldırmak.

E

Yeni kurulan cumhuriyetin kendine özgü bir zaman ve ölçü sistemi olduğunu vurgulamak.

Soru 8

Atatürk Dönemi'nde sağlık alanında yapılan çalışmalar ve kurulan kurumlar, 'halk sağlığını iyileştirme' ve 'koruyucu sağlık hizmetlerini geliştirme' hedeflerine ulaşmada nasıl bir yol izlemiştir?

A

Sadece büyük şehirlerde modern hastaneler inşa ederek sağlık hizmetlerini merkezileştirmiştir.

B

Daha çok askerî personelin sağlık ihtiyaçlarına öncelik vermiştir.

C

Geleneksel tıp uygulamalarına öncelik vererek halkın sağlık alışkanlıklarını korumuştur.

D

Tüm sağlık hizmetlerini özel sektöre devrederek devletin yükünü hafifletmiştir.

E

Hıfzıssıhha Enstitüsü, Verem Savaş Dispanserleri gibi kurumlarla koruyucu hekimlik ve salgın hastalıklarla mücadeleye odaklanmış, sağlık ocaklarını yaygınlaştırmıştır.

Soru 9

Türk Medeni Kanunu'nun 1926 yılında kabul edilmesi, toplumsal yaşamda özellikle kadın hakları açısından hangi temel yenilikleri getirmiştir?

A

Kadınların toplumsal örgütlenmelerde aktif rol almalarının önünü açmıştır.

B

Kadınların siyasi hayatta doğrudan oy kullanma ve seçilme hakkını sağlamıştır.

C

Kadınların çalışma hayatında pozitif ayrımcılıkla desteklenmesini temin etmiştir.

D

Kadınların eğitimde erkeklerle tam eşitliğini öngören yasalar çıkarmıştır.

E

Kadınlara miras, boşanma, evlenme gibi konularda erkeklerle eşit haklar tanımış ve medeni nikâhı zorunlu kılmıştır.

Soru 10

Atatürk'ün altı ilkesinden 'Laiklik', Türkiye Cumhuriyeti'nin iç politikasında hangi somut reformlarla kendini göstermiştir?

A

Devlet bütçesinden dinî kurumlara ayrılan payın tamamen kesilmesi.

B

Farklı inançlara sahip toplulukların kendi okullarını ve mahkemelerini kurmalarına izin verilmesi.

C

Medreselerin kapatılması, Tevhid-i Tedrisat Kanunu, Türk Medeni Kanunu ve tekke-zaviyelerin kapatılması gibi adımlarla devlet ve toplum hayatının din dışı esaslara göre düzenlenmesi.

D

Dinî bayramların resmî tatil olmaktan çıkarılması ve dinî sembollerin kamu alanından tamamen yasaklanması.

E

Sadece din ve devlet işlerinin ayrılmasıyla sınırlı kalmış, eğitim ve hukuk alanına etki etmemiştir.

Soru 11

Atatürk Dönemi'nde tarım sektörünü geliştirmek ve çiftçiyi desteklemek amacıyla yapılan reformlar arasında aşağıdakilerden hangisi daha az öncelikli olmuştur?

A

Aşar vergisinin kaldırılması.

B

Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu ile topraksız köylüye toprak dağıtımı.

C

Ziraat Bankası'nın desteklenerek çiftçilere kredi imkanları sunulması.

D

Tarım Kredi Kooperatifleri'nin kurulması.

E

Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) kurulması.

Soru 12

Atatürk Dönemi'nde çok partili hayata geçiş denemelerinden biri olan Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kurulma amacı ve kapatılma nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

A

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'ndan farklı olarak laiklik ilkesine bağlı kalmayı taahhüt etmek.

B

Devletçilik ilkesinden uzaklaşarak liberal ekonomi politikalarını savunmak.

C

Hükümetin denetlenmesi ve demokrasinin güçlendirilmesi amacıyla alternatif bir siyasi platform oluşturmak.

D

Cumhuriyet Halk Fırkası'nın içinden çıkan muhalif sesleri tek çatı altında toplamak.

E

Partinin rejim karşıtı unsurlar tarafından bir toplanma merkezi haline gelmesi ve iç karışıklıklara yol açması.

Soru 13

1924 yılında çıkarılan Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun eğitim alanındaki en kritik amacı ve bu amacın devrimler üzerindeki etkisi nedir?

A

Eğitimde birliği sağlamak, laik ve ulusal bir eğitim sistemi kurarak kültürel devrimin temelini atmak.

B

Eğitim harcamalarını azaltarak bütçede denge sağlamak.

C

Yabancı okulların sayısını artırarak uluslararası eğitim standartlarına ulaşmak.

D

Mesleki eğitimi yaygınlaştırarak iş gücü piyasasına nitelikli eleman yetiştirmek.

E

Kırsal kesimdeki okur-yazarlık oranını artırmak için özel teşvikler sunmak.

Soru 14

1933 Üniversite Reformu ile Darülfünun'un İstanbul Üniversitesi'ne dönüştürülmesi, Türk yükseköğretim sisteminde hangi temel değişimleri hedeflemiştir?

A

Sadece teknik bilimlere odaklanarak sosyal bilimler eğitimini ikinci plana atmak.

B

Üniversite özerkliğini tamamen kaldırarak tüm akademik kararların devlet tarafından alınmasını sağlamak.

C

Yabancı öğretim üyelerinin Türkiye'deki üniversitelerde görev almasını yasaklamak.

D

Darülfünun'daki geleneksel eğitim anlayışını güçlendirerek dinî bilimlerin öğretimini artırmak.

E

Batı'daki modern üniversite yapılanmalarına uygun, bilimsel araştırma ve eğitime odaklanan çağdaş bir kurum yaratmak.

Soru 15

1925'te çıkarılan Takrir-i Sükûn Kanunu'nun temel çıkarılma nedeni ve Türkiye'nin ilk yıllarındaki siyasi yaşama etkisi nasıl olmuştur?

A

Çok partili hayata geçişi hızlandırmak amacıyla muhalif partilerin kurulmasına zemin hazırlamak.

B

Ekonomik krizle mücadele etmek ve piyasayı düzenlemek için devletin yetkilerini artırmak.

C

Eğitimde birliği sağlamak ve çağdaş eğitim kurumlarını yaygınlaştırmak.

D

Şeyh Said İsyanı gibi iç ayaklanmaları bastırmak ve cumhuriyet rejimine yönelik tehditleri ortadan kaldırmak için olağanüstü yetkiler sağlamak, bu da siyasi özgürlükleri kısıtlayarak tek parti yönetimini pekiştirmek.

E

Dış tehditlere karşı ülkenin savunma kapasitesini güçlendirmek.

Soru 16

1928 yılında Latin Harflerinin kabul edilmesi, Türkiye'de okuryazarlık ve kültürel yaşam üzerinde hangi temel etkileri yaratmıştır?

A

Okuryazarlık oranını kısa sürede artırmış, matbaacılık ve yayıncılık faaliyetlerini canlandırmıştır.

B

Uluslararası bilimsel yayınlara erişimi zorlaştırarak yerel bilimin gelişmesini teşvik etmiştir.

C

Azınlık dillerinin eğitim ve yayın hayatında daha fazla yer almasını sağlamıştır.

D

Eski metinlerin daha kolay okunmasını sağlayarak tarih araştırmalarını basitleştirmiştir.

E

Arapça ve Farsça kelimelerin Türkçeden tamamen çıkarılmasını hızlandırmıştır.

Soru 17

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarındaki en köklü siyasi devrimlerden biri olan hilafetin kaldırılması, hangi temel gerekçelere dayandırılmıştır?

A

Geleneksel kurumların modernleşme karşıtı duruşlarını tamamen ortadan kaldırma isteği.

B

Uluslararası arenada Türkiye'nin siyasi gücünü artırma hedefi.

C

Ulusal egemenlik ilkesinin pekiştirilmesi ve laik devlet yapısının güçlendirilmesi.

D

Çok partili siyasi hayata geçişin hızlandırılması amacı.

E

Devletin ekonomik kalkınma çabalarına finansal destek sağlanması.

Soru 18

Türk kadınına siyasi hakların verilmesi, Cumhuriyet'in temel ilkelerinden hangisiyle doğrudan ilişkilidir ve bu durum Türkiye'yi uluslararası alanda nasıl bir konuma taşımıştır?

A

Devletçilik ilkesiyle; kadınların ekonomik hayata katılımını zorunlu kılmıştır.

B

Laiklik ilkesiyle; dini kuralların toplumsal hayattaki etkisini azaltmayı hedeflemiştir.

C

Halkçılık ilkesiyle; tüm vatandaşların eşitliğini sağlamayı amaçlamış ve birçok Avrupa ülkesinden önce kadınlara seçme-seçilme hakkı vererek modern bir devlet profili çizmiştir.

D

Milliyetçilik ilkesiyle; Türkiye'nin kendine özgü bir demokrasi anlayışı geliştirdiğini göstermiştir.

E

İnkılapçılık ilkesiyle; radikal toplumsal değişikliklerin önünü açmıştır.

Soru 19

Atatürk Dönemi'nde uygulanan 'Devletçilik' ilkesi, özellikle 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı sonrası Türkiye ekonomisinde nasıl bir rol oynamıştır?

A

Özel sektörün tamamen dışlandığı, merkezi planlamaya dayalı bir ekonomik sistem kurmuştur.

B

Tarım sektörünü tamamen devlet kontrolüne alarak kolektif tarım uygulamalarını başlatmıştır.

C

Dış ticaret hacmini daraltarak iç piyasayı tamamen dışa kapatmıştır.

D

Serbest piyasa ekonomisinin tam anlamıyla benimsenmesini sağlayarak yabancı sermaye akışını hızlandırmıştır.

E

Ekonomik kalkınmada devletin öncülüğünü ve büyük yatırımlara girmesini sağlayarak sanayileşmeyi hızlandırmıştır.

Soru 20

Atatürk Dönemi'nde sanayileşme çabalarının önemli kurumlarından biri olan Sümerbank'ın kuruluş amacı ve Türkiye ekonomisindeki fonksiyonu nedir?

A

Küçük ve orta ölçekli işletmelere kredi imkânı sunmak.

B

Büyük sanayi projelerini finanse etmek, devletin öncülüğünde sanayi tesisleri kurmak ve işletmek.

C

Tarım ürünlerinin işlenmesi ve pazarlanması için finansman sağlamak.

D

Madencilik sektörüne yatırım yaparak yer altı kaynaklarını değerlendirmek.

E

Dış ticaretin geliştirilmesi için ihracat ve ithalat bankacılığı yapmak.

İki Savaş Arasındaki Dönemde Türkiye ve Dünya - Test 5

Hatalı Soru Bildirimi