Soru 1

Ankara'nın 1923'te başkent ilan edilmesi, sadece coğrafi bir karar olmaktan öte, Türkiye Cumhuriyeti'nin hangi temel stratejik ve sembolik hedeflerini yansıtmaktadır?

A

Coğrafi güzellikleriyle turizmi canlandırmak.

B

Yeni kurulan cumhuriyetin tarihî bağlarını tamamen koparma isteği.

C

Merkezi konumuyla Anadolu'nun tamamına ulaşılabilirliği sağlamak, Millî Mücadele'nin ruhunu ve cumhuriyetin yeni başlangıcını simgelemek.

D

Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti İstanbul'un uluslararası statüsünü koruma amacı.

E

Deniz ticaretine daha yakın bir şehir seçerek ekonomik kalkınmayı hızlandırma.

Soru 2

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarındaki en köklü siyasi devrimlerden biri olan hilafetin kaldırılması, hangi temel gerekçelere dayandırılmıştır?

A

Geleneksel kurumların modernleşme karşıtı duruşlarını tamamen ortadan kaldırma isteği.

B

Çok partili siyasi hayata geçişin hızlandırılması amacı.

C

Uluslararası arenada Türkiye'nin siyasi gücünü artırma hedefi.

D

Ulusal egemenlik ilkesinin pekiştirilmesi ve laik devlet yapısının güçlendirilmesi.

E

Devletin ekonomik kalkınma çabalarına finansal destek sağlanması.

Soru 3

Atatürk Dönemi'nde çok partili hayata geçiş denemelerinden biri olan Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kurulma amacı ve kapatılma nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

A

Devletçilik ilkesinden uzaklaşarak liberal ekonomi politikalarını savunmak.

B

Cumhuriyet Halk Fırkası'nın içinden çıkan muhalif sesleri tek çatı altında toplamak.

C

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'ndan farklı olarak laiklik ilkesine bağlı kalmayı taahhüt etmek.

D

Hükümetin denetlenmesi ve demokrasinin güçlendirilmesi amacıyla alternatif bir siyasi platform oluşturmak.

E

Partinin rejim karşıtı unsurlar tarafından bir toplanma merkezi haline gelmesi ve iç karışıklıklara yol açması.

Soru 4

Atatürk Dönemi'nde sanayileşme çabalarının önemli kurumlarından biri olan Sümerbank'ın kuruluş amacı ve Türkiye ekonomisindeki fonksiyonu nedir?

A

Madencilik sektörüne yatırım yaparak yer altı kaynaklarını değerlendirmek.

B

Büyük sanayi projelerini finanse etmek, devletin öncülüğünde sanayi tesisleri kurmak ve işletmek.

C

Dış ticaretin geliştirilmesi için ihracat ve ithalat bankacılığı yapmak.

D

Küçük ve orta ölçekli işletmelere kredi imkânı sunmak.

E

Tarım ürünlerinin işlenmesi ve pazarlanması için finansman sağlamak.

Soru 5

Atatürk'ün 'Halkçılık' ilkesi, toplumda ayrıcalıkların kaldırılması ve tüm vatandaşların kanun önünde eşitliğini vurgular. Bu ilke, iç politikada hangi somut uygulama ile pekiştirilmiştir?

A

Soyadı Kanunu'nun çıkarılması ve unvanların, lakapların, ayrıcalık belirten sıfatların kaldırılması.

B

Devlet dairelerinde çalışanlara özel imtiyazlar tanımak.

C

Tüm vatandaşlara eşit eğitim imkanı yerine sadece yeteneklilere özel okullar açmak.

D

Sadece belirli meslek gruplarına yönelik vergi indirimleri sağlamak.

E

Askerlik hizmetini sadece belirli bir zümrenin yapmasını sağlamak.

Soru 6

1925'te çıkarılan Takrir-i Sükûn Kanunu'nun temel çıkarılma nedeni ve Türkiye'nin ilk yıllarındaki siyasi yaşama etkisi nasıl olmuştur?

A

Dış tehditlere karşı ülkenin savunma kapasitesini güçlendirmek.

B

Ekonomik krizle mücadele etmek ve piyasayı düzenlemek için devletin yetkilerini artırmak.

C

Eğitimde birliği sağlamak ve çağdaş eğitim kurumlarını yaygınlaştırmak.

D

Şeyh Said İsyanı gibi iç ayaklanmaları bastırmak ve cumhuriyet rejimine yönelik tehditleri ortadan kaldırmak için olağanüstü yetkiler sağlamak, bu da siyasi özgürlükleri kısıtlayarak tek parti yönetimini pekiştirmek.

E

Çok partili hayata geçişi hızlandırmak amacıyla muhalif partilerin kurulmasına zemin hazırlamak.

Soru 7

Atatürk Dönemi'nde tarım sektörünü geliştirmek ve çiftçiyi desteklemek amacıyla yapılan reformlar arasında aşağıdakilerden hangisi daha az öncelikli olmuştur?

A

Aşar vergisinin kaldırılması.

B

Tarım Kredi Kooperatifleri'nin kurulması.

C

Ziraat Bankası'nın desteklenerek çiftçilere kredi imkanları sunulması.

D

Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu ile topraksız köylüye toprak dağıtımı.

E

Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) kurulması.

Soru 8

1928 yılında Latin Harflerinin kabul edilmesi, Türkiye'de okuryazarlık ve kültürel yaşam üzerinde hangi temel etkileri yaratmıştır?

A

Uluslararası bilimsel yayınlara erişimi zorlaştırarak yerel bilimin gelişmesini teşvik etmiştir.

B

Azınlık dillerinin eğitim ve yayın hayatında daha fazla yer almasını sağlamıştır.

C

Arapça ve Farsça kelimelerin Türkçeden tamamen çıkarılmasını hızlandırmıştır.

D

Eski metinlerin daha kolay okunmasını sağlayarak tarih araştırmalarını basitleştirmiştir.

E

Okuryazarlık oranını kısa sürede artırmış, matbaacılık ve yayıncılık faaliyetlerini canlandırmıştır.

Soru 9

Türk kadınına siyasi hakların verilmesi, Cumhuriyet'in temel ilkelerinden hangisiyle doğrudan ilişkilidir ve bu durum Türkiye'yi uluslararası alanda nasıl bir konuma taşımıştır?

A

Milliyetçilik ilkesiyle; Türkiye'nin kendine özgü bir demokrasi anlayışı geliştirdiğini göstermiştir.

B

İnkılapçılık ilkesiyle; radikal toplumsal değişikliklerin önünü açmıştır.

C

Devletçilik ilkesiyle; kadınların ekonomik hayata katılımını zorunlu kılmıştır.

D

Laiklik ilkesiyle; dini kuralların toplumsal hayattaki etkisini azaltmayı hedeflemiştir.

E

Halkçılık ilkesiyle; tüm vatandaşların eşitliğini sağlamayı amaçlamış ve birçok Avrupa ülkesinden önce kadınlara seçme-seçilme hakkı vererek modern bir devlet profili çizmiştir.

Soru 10

Cumhuriyet'in ilk yıllarında ortaya çıkan ve yeni rejime karşı önemli bir tehdit oluşturan Şeyh Said İsyanı'nın temel nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

A

Saltanat ve hilafet yanlısı çevrelerin cumhuriyet karşıtı faaliyetleri.

B

Cumhuriyet rejiminin laik uygulamalarına ve modernleşme çabalarına karşı duyulan tepki.

C

Kürt kimliğine dayalı özerklik veya bağımsızlık talepleri.

D

Bölgedeki aşiret yapısının ve feodal ilişkilerin korunma isteği.

E

Musul meselesinin Türkiye aleyhine sonuçlanmasına duyulan ulusal tepki.

Soru 11

1924 yılında çıkarılan Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun eğitim alanındaki en kritik amacı ve bu amacın devrimler üzerindeki etkisi nedir?

A

Eğitim harcamalarını azaltarak bütçede denge sağlamak.

B

Eğitimde birliği sağlamak, laik ve ulusal bir eğitim sistemi kurarak kültürel devrimin temelini atmak.

C

Mesleki eğitimi yaygınlaştırarak iş gücü piyasasına nitelikli eleman yetiştirmek.

D

Yabancı okulların sayısını artırarak uluslararası eğitim standartlarına ulaşmak.

E

Kırsal kesimdeki okur-yazarlık oranını artırmak için özel teşvikler sunmak.

Soru 12

Atatürk Dönemi'nde sağlık alanında yapılan çalışmalar ve kurulan kurumlar, 'halk sağlığını iyileştirme' ve 'koruyucu sağlık hizmetlerini geliştirme' hedeflerine ulaşmada nasıl bir yol izlemiştir?

A

Sadece büyük şehirlerde modern hastaneler inşa ederek sağlık hizmetlerini merkezileştirmiştir.

B

Daha çok askerî personelin sağlık ihtiyaçlarına öncelik vermiştir.

C

Tüm sağlık hizmetlerini özel sektöre devrederek devletin yükünü hafifletmiştir.

D

Hıfzıssıhha Enstitüsü, Verem Savaş Dispanserleri gibi kurumlarla koruyucu hekimlik ve salgın hastalıklarla mücadeleye odaklanmış, sağlık ocaklarını yaygınlaştırmıştır.

E

Geleneksel tıp uygulamalarına öncelik vererek halkın sağlık alışkanlıklarını korumuştur.

Soru 13

Atatürk Dönemi'nde uygulanan 'Devletçilik' ilkesi, özellikle 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı sonrası Türkiye ekonomisinde nasıl bir rol oynamıştır?

A

Tarım sektörünü tamamen devlet kontrolüne alarak kolektif tarım uygulamalarını başlatmıştır.

B

Ekonomik kalkınmada devletin öncülüğünü ve büyük yatırımlara girmesini sağlayarak sanayileşmeyi hızlandırmıştır.

C

Dış ticaret hacmini daraltarak iç piyasayı tamamen dışa kapatmıştır.

D

Özel sektörün tamamen dışlandığı, merkezi planlamaya dayalı bir ekonomik sistem kurmuştur.

E

Serbest piyasa ekonomisinin tam anlamıyla benimsenmesini sağlayarak yabancı sermaye akışını hızlandırmıştır.

Soru 14

Türk Medeni Kanunu'nun İsviçre Medeni Kanunu'ndan alınmasının temel nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

A

Mevcut Osmanlı Medeni Kanunu olan Mecelle'nin çağın gereklerini karşılamaması ve dinî esaslara dayanması.

B

Kısa ve özlü bir kanun olması nedeniyle hızlıca uygulamaya konulabilmesi.

C

İsviçre'nin coğrafi ve demografik yapısının Türkiye'ye benzerlik göstermesi.

D

Laik ve modern bir hukuk devleti kurma hedefiyle uyumlu olması.

E

İsviçre Medeni Kanunu'nun kadın-erkek eşitliğine önem veren, laik ve modern bir yapıda olması.

Soru 15

1931'de kurulan Türk Tarih Kurumu'nun temel kuruluş amacı, Türk milliyetçiliğinin hangi boyutuyla yakından ilişkilidir?

A

Türklerin sadece Anadolu'daki tarihini araştırarak yerel kimliği güçlendirmek.

B

Osmanlı tarihini yücelterek imparatorluk mirasını korumak.

C

Batı medeniyetinin tarihini inceleyerek Türkiye'nin batılılaşma sürecini hızlandırmak.

D

Genç nesillere sadece yakın tarihimizi öğretmek.

E

Türk tarihinin İslam öncesi dönemlerini ve Orta Asya kökenlerini vurgulayarak ulusal kimliği bilimsel temellere oturtmak.

Soru 16

Atatürk Dönemi'nde toplumsal modernleşmeyi hedefleyen takvim, saat ve ölçülerde yapılan değişikliklerin uluslararası entegrasyon açısından önemi nedir?

A

Uluslararası ticaret ve iletişimde uyumu sağlamak, Batı dünyası ile ekonomik ve sosyal ilişkileri kolaylaştırmak.

B

Sadece iç piyasayı düzenlemek ve ulusal üretimi artırmak.

C

Askeri operasyonlarda daha standart bir planlama sağlamak.

D

Yeni kurulan cumhuriyetin kendine özgü bir zaman ve ölçü sistemi olduğunu vurgulamak.

E

Osmanlı'dan kalan tüm geleneksel uygulamaları tamamen ortadan kaldırmak.

Soru 17

1933 Üniversite Reformu ile Darülfünun'un İstanbul Üniversitesi'ne dönüştürülmesi, Türk yükseköğretim sisteminde hangi temel değişimleri hedeflemiştir?

A

Yabancı öğretim üyelerinin Türkiye'deki üniversitelerde görev almasını yasaklamak.

B

Üniversite özerkliğini tamamen kaldırarak tüm akademik kararların devlet tarafından alınmasını sağlamak.

C

Batı'daki modern üniversite yapılanmalarına uygun, bilimsel araştırma ve eğitime odaklanan çağdaş bir kurum yaratmak.

D

Darülfünun'daki geleneksel eğitim anlayışını güçlendirerek dinî bilimlerin öğretimini artırmak.

E

Sadece teknik bilimlere odaklanarak sosyal bilimler eğitimini ikinci plana atmak.

Soru 18

1932'de kurulan Türk Dil Kurumu'nun (Türk Dili Tetkik Cemiyeti) temel kuruluş amaçlarından biri, Türkçenin millî bir dil olarak gelişimini sağlamaktı. Bu amaca ulaşmada hangi stratejiyi izlemiştir?

A

Eski Türk lehçelerini yeniden canlandırmak ve bunları modern Türkçeye entegre etmek.

B

Sadece Osmanlıca kelimeleri Türkçeden arındırmak.

C

Eğitimde tamamen İngilizce ve Fransızca dilini zorunlu kılmak.

D

Türkçeyi yabancı dillerin etkisinden arındırarak öz Türkçeyi ön plana çıkarmak ve zenginleştirmek.

E

Türkçenin uluslararası bir bilim dili haline gelmesi için Latince ile ortak bir dilbilgisi kurmak.

Soru 19

Atatürk'ün altı ilkesinden 'Laiklik', Türkiye Cumhuriyeti'nin iç politikasında hangi somut reformlarla kendini göstermiştir?

A

Medreselerin kapatılması, Tevhid-i Tedrisat Kanunu, Türk Medeni Kanunu ve tekke-zaviyelerin kapatılması gibi adımlarla devlet ve toplum hayatının din dışı esaslara göre düzenlenmesi.

B

Dinî bayramların resmî tatil olmaktan çıkarılması ve dinî sembollerin kamu alanından tamamen yasaklanması.

C

Farklı inançlara sahip toplulukların kendi okullarını ve mahkemelerini kurmalarına izin verilmesi.

D

Devlet bütçesinden dinî kurumlara ayrılan payın tamamen kesilmesi.

E

Sadece din ve devlet işlerinin ayrılmasıyla sınırlı kalmış, eğitim ve hukuk alanına etki etmemiştir.

Soru 20

Türk Medeni Kanunu'nun 1926 yılında kabul edilmesi, toplumsal yaşamda özellikle kadın hakları açısından hangi temel yenilikleri getirmiştir?

A

Kadınların toplumsal örgütlenmelerde aktif rol almalarının önünü açmıştır.

B

Kadınların siyasi hayatta doğrudan oy kullanma ve seçilme hakkını sağlamıştır.

C

Kadınlara miras, boşanma, evlenme gibi konularda erkeklerle eşit haklar tanımış ve medeni nikâhı zorunlu kılmıştır.

D

Kadınların çalışma hayatında pozitif ayrımcılıkla desteklenmesini temin etmiştir.

E

Kadınların eğitimde erkeklerle tam eşitliğini öngören yasalar çıkarmıştır.

İki Savaş Arasındaki Dönemde Türkiye ve Dünya - Test 5

Karalama Tahtası Mevcut!

Karalama Tahtası