Soru 1

Cumhuriyet'in ilk yıllarında ortaya çıkan ve yeni rejime karşı önemli bir tehdit oluşturan Şeyh Said İsyanı'nın temel nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

A

Cumhuriyet rejiminin laik uygulamalarına ve modernleşme çabalarına karşı duyulan tepki.

B

Saltanat ve hilafet yanlısı çevrelerin cumhuriyet karşıtı faaliyetleri.

C

Musul meselesinin Türkiye aleyhine sonuçlanmasına duyulan ulusal tepki.

D

Bölgedeki aşiret yapısının ve feodal ilişkilerin korunma isteği.

E

Kürt kimliğine dayalı özerklik veya bağımsızlık talepleri.

Soru 2

1932'de kurulan Türk Dil Kurumu'nun (Türk Dili Tetkik Cemiyeti) temel kuruluş amaçlarından biri, Türkçenin millî bir dil olarak gelişimini sağlamaktı. Bu amaca ulaşmada hangi stratejiyi izlemiştir?

A

Sadece Osmanlıca kelimeleri Türkçeden arındırmak.

B

Eski Türk lehçelerini yeniden canlandırmak ve bunları modern Türkçeye entegre etmek.

C

Eğitimde tamamen İngilizce ve Fransızca dilini zorunlu kılmak.

D

Türkçenin uluslararası bir bilim dili haline gelmesi için Latince ile ortak bir dilbilgisi kurmak.

E

Türkçeyi yabancı dillerin etkisinden arındırarak öz Türkçeyi ön plana çıkarmak ve zenginleştirmek.

Soru 3

Atatürk Dönemi'nde uygulanan 'Devletçilik' ilkesi, özellikle 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı sonrası Türkiye ekonomisinde nasıl bir rol oynamıştır?

A

Ekonomik kalkınmada devletin öncülüğünü ve büyük yatırımlara girmesini sağlayarak sanayileşmeyi hızlandırmıştır.

B

Tarım sektörünü tamamen devlet kontrolüne alarak kolektif tarım uygulamalarını başlatmıştır.

C

Dış ticaret hacmini daraltarak iç piyasayı tamamen dışa kapatmıştır.

D

Serbest piyasa ekonomisinin tam anlamıyla benimsenmesini sağlayarak yabancı sermaye akışını hızlandırmıştır.

E

Özel sektörün tamamen dışlandığı, merkezi planlamaya dayalı bir ekonomik sistem kurmuştur.

Soru 4

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarındaki en köklü siyasi devrimlerden biri olan hilafetin kaldırılması, hangi temel gerekçelere dayandırılmıştır?

A

Ulusal egemenlik ilkesinin pekiştirilmesi ve laik devlet yapısının güçlendirilmesi.

B

Geleneksel kurumların modernleşme karşıtı duruşlarını tamamen ortadan kaldırma isteği.

C

Çok partili siyasi hayata geçişin hızlandırılması amacı.

D

Uluslararası arenada Türkiye'nin siyasi gücünü artırma hedefi.

E

Devletin ekonomik kalkınma çabalarına finansal destek sağlanması.

Soru 5

Atatürk Dönemi'nde tarım sektörünü geliştirmek ve çiftçiyi desteklemek amacıyla yapılan reformlar arasında aşağıdakilerden hangisi daha az öncelikli olmuştur?

A

Aşar vergisinin kaldırılması.

B

Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) kurulması.

C

Ziraat Bankası'nın desteklenerek çiftçilere kredi imkanları sunulması.

D

Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu ile topraksız köylüye toprak dağıtımı.

E

Tarım Kredi Kooperatifleri'nin kurulması.

Soru 6

Türk kadınına siyasi hakların verilmesi, Cumhuriyet'in temel ilkelerinden hangisiyle doğrudan ilişkilidir ve bu durum Türkiye'yi uluslararası alanda nasıl bir konuma taşımıştır?

A

Devletçilik ilkesiyle; kadınların ekonomik hayata katılımını zorunlu kılmıştır.

B

İnkılapçılık ilkesiyle; radikal toplumsal değişikliklerin önünü açmıştır.

C

Milliyetçilik ilkesiyle; Türkiye'nin kendine özgü bir demokrasi anlayışı geliştirdiğini göstermiştir.

D

Halkçılık ilkesiyle; tüm vatandaşların eşitliğini sağlamayı amaçlamış ve birçok Avrupa ülkesinden önce kadınlara seçme-seçilme hakkı vererek modern bir devlet profili çizmiştir.

E

Laiklik ilkesiyle; dini kuralların toplumsal hayattaki etkisini azaltmayı hedeflemiştir.

Soru 7

Atatürk Dönemi'nde toplumsal modernleşmeyi hedefleyen takvim, saat ve ölçülerde yapılan değişikliklerin uluslararası entegrasyon açısından önemi nedir?

A

Sadece iç piyasayı düzenlemek ve ulusal üretimi artırmak.

B

Osmanlı'dan kalan tüm geleneksel uygulamaları tamamen ortadan kaldırmak.

C

Uluslararası ticaret ve iletişimde uyumu sağlamak, Batı dünyası ile ekonomik ve sosyal ilişkileri kolaylaştırmak.

D

Yeni kurulan cumhuriyetin kendine özgü bir zaman ve ölçü sistemi olduğunu vurgulamak.

E

Askeri operasyonlarda daha standart bir planlama sağlamak.

Soru 8

1933 Üniversite Reformu ile Darülfünun'un İstanbul Üniversitesi'ne dönüştürülmesi, Türk yükseköğretim sisteminde hangi temel değişimleri hedeflemiştir?

A

Üniversite özerkliğini tamamen kaldırarak tüm akademik kararların devlet tarafından alınmasını sağlamak.

B

Sadece teknik bilimlere odaklanarak sosyal bilimler eğitimini ikinci plana atmak.

C

Darülfünun'daki geleneksel eğitim anlayışını güçlendirerek dinî bilimlerin öğretimini artırmak.

D

Batı'daki modern üniversite yapılanmalarına uygun, bilimsel araştırma ve eğitime odaklanan çağdaş bir kurum yaratmak.

E

Yabancı öğretim üyelerinin Türkiye'deki üniversitelerde görev almasını yasaklamak.

Soru 9

Atatürk'ün altı ilkesinden 'Laiklik', Türkiye Cumhuriyeti'nin iç politikasında hangi somut reformlarla kendini göstermiştir?

A

Sadece din ve devlet işlerinin ayrılmasıyla sınırlı kalmış, eğitim ve hukuk alanına etki etmemiştir.

B

Medreselerin kapatılması, Tevhid-i Tedrisat Kanunu, Türk Medeni Kanunu ve tekke-zaviyelerin kapatılması gibi adımlarla devlet ve toplum hayatının din dışı esaslara göre düzenlenmesi.

C

Farklı inançlara sahip toplulukların kendi okullarını ve mahkemelerini kurmalarına izin verilmesi.

D

Dinî bayramların resmî tatil olmaktan çıkarılması ve dinî sembollerin kamu alanından tamamen yasaklanması.

E

Devlet bütçesinden dinî kurumlara ayrılan payın tamamen kesilmesi.

Soru 10

1928 yılında Latin Harflerinin kabul edilmesi, Türkiye'de okuryazarlık ve kültürel yaşam üzerinde hangi temel etkileri yaratmıştır?

A

Azınlık dillerinin eğitim ve yayın hayatında daha fazla yer almasını sağlamıştır.

B

Okuryazarlık oranını kısa sürede artırmış, matbaacılık ve yayıncılık faaliyetlerini canlandırmıştır.

C

Arapça ve Farsça kelimelerin Türkçeden tamamen çıkarılmasını hızlandırmıştır.

D

Eski metinlerin daha kolay okunmasını sağlayarak tarih araştırmalarını basitleştirmiştir.

E

Uluslararası bilimsel yayınlara erişimi zorlaştırarak yerel bilimin gelişmesini teşvik etmiştir.

Soru 11

Atatürk Dönemi'nde sanayileşme çabalarının önemli kurumlarından biri olan Sümerbank'ın kuruluş amacı ve Türkiye ekonomisindeki fonksiyonu nedir?

A

Madencilik sektörüne yatırım yaparak yer altı kaynaklarını değerlendirmek.

B

Büyük sanayi projelerini finanse etmek, devletin öncülüğünde sanayi tesisleri kurmak ve işletmek.

C

Tarım ürünlerinin işlenmesi ve pazarlanması için finansman sağlamak.

D

Küçük ve orta ölçekli işletmelere kredi imkânı sunmak.

E

Dış ticaretin geliştirilmesi için ihracat ve ithalat bankacılığı yapmak.

Soru 12

Atatürk Dönemi'nde çok partili hayata geçiş denemelerinden biri olan Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kurulma amacı ve kapatılma nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

A

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'ndan farklı olarak laiklik ilkesine bağlı kalmayı taahhüt etmek.

B

Devletçilik ilkesinden uzaklaşarak liberal ekonomi politikalarını savunmak.

C

Partinin rejim karşıtı unsurlar tarafından bir toplanma merkezi haline gelmesi ve iç karışıklıklara yol açması.

D

Cumhuriyet Halk Fırkası'nın içinden çıkan muhalif sesleri tek çatı altında toplamak.

E

Hükümetin denetlenmesi ve demokrasinin güçlendirilmesi amacıyla alternatif bir siyasi platform oluşturmak.

Soru 13

Atatürk Dönemi'nde sağlık alanında yapılan çalışmalar ve kurulan kurumlar, 'halk sağlığını iyileştirme' ve 'koruyucu sağlık hizmetlerini geliştirme' hedeflerine ulaşmada nasıl bir yol izlemiştir?

A

Geleneksel tıp uygulamalarına öncelik vererek halkın sağlık alışkanlıklarını korumuştur.

B

Sadece büyük şehirlerde modern hastaneler inşa ederek sağlık hizmetlerini merkezileştirmiştir.

C

Hıfzıssıhha Enstitüsü, Verem Savaş Dispanserleri gibi kurumlarla koruyucu hekimlik ve salgın hastalıklarla mücadeleye odaklanmış, sağlık ocaklarını yaygınlaştırmıştır.

D

Daha çok askerî personelin sağlık ihtiyaçlarına öncelik vermiştir.

E

Tüm sağlık hizmetlerini özel sektöre devrederek devletin yükünü hafifletmiştir.

Soru 14

Ankara'nın 1923'te başkent ilan edilmesi, sadece coğrafi bir karar olmaktan öte, Türkiye Cumhuriyeti'nin hangi temel stratejik ve sembolik hedeflerini yansıtmaktadır?

A

Coğrafi güzellikleriyle turizmi canlandırmak.

B

Deniz ticaretine daha yakın bir şehir seçerek ekonomik kalkınmayı hızlandırma.

C

Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti İstanbul'un uluslararası statüsünü koruma amacı.

D

Merkezi konumuyla Anadolu'nun tamamına ulaşılabilirliği sağlamak, Millî Mücadele'nin ruhunu ve cumhuriyetin yeni başlangıcını simgelemek.

E

Yeni kurulan cumhuriyetin tarihî bağlarını tamamen koparma isteği.

Soru 15

Atatürk'ün 'Halkçılık' ilkesi, toplumda ayrıcalıkların kaldırılması ve tüm vatandaşların kanun önünde eşitliğini vurgular. Bu ilke, iç politikada hangi somut uygulama ile pekiştirilmiştir?

A

Askerlik hizmetini sadece belirli bir zümrenin yapmasını sağlamak.

B

Sadece belirli meslek gruplarına yönelik vergi indirimleri sağlamak.

C

Tüm vatandaşlara eşit eğitim imkanı yerine sadece yeteneklilere özel okullar açmak.

D

Devlet dairelerinde çalışanlara özel imtiyazlar tanımak.

E

Soyadı Kanunu'nun çıkarılması ve unvanların, lakapların, ayrıcalık belirten sıfatların kaldırılması.

Soru 16

1931'de kurulan Türk Tarih Kurumu'nun temel kuruluş amacı, Türk milliyetçiliğinin hangi boyutuyla yakından ilişkilidir?

A

Batı medeniyetinin tarihini inceleyerek Türkiye'nin batılılaşma sürecini hızlandırmak.

B

Türklerin sadece Anadolu'daki tarihini araştırarak yerel kimliği güçlendirmek.

C

Genç nesillere sadece yakın tarihimizi öğretmek.

D

Osmanlı tarihini yücelterek imparatorluk mirasını korumak.

E

Türk tarihinin İslam öncesi dönemlerini ve Orta Asya kökenlerini vurgulayarak ulusal kimliği bilimsel temellere oturtmak.

Soru 17

1924 yılında çıkarılan Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun eğitim alanındaki en kritik amacı ve bu amacın devrimler üzerindeki etkisi nedir?

A

Eğitimde birliği sağlamak, laik ve ulusal bir eğitim sistemi kurarak kültürel devrimin temelini atmak.

B

Yabancı okulların sayısını artırarak uluslararası eğitim standartlarına ulaşmak.

C

Eğitim harcamalarını azaltarak bütçede denge sağlamak.

D

Mesleki eğitimi yaygınlaştırarak iş gücü piyasasına nitelikli eleman yetiştirmek.

E

Kırsal kesimdeki okur-yazarlık oranını artırmak için özel teşvikler sunmak.

Soru 18

Türk Medeni Kanunu'nun 1926 yılında kabul edilmesi, toplumsal yaşamda özellikle kadın hakları açısından hangi temel yenilikleri getirmiştir?

A

Kadınların eğitimde erkeklerle tam eşitliğini öngören yasalar çıkarmıştır.

B

Kadınlara miras, boşanma, evlenme gibi konularda erkeklerle eşit haklar tanımış ve medeni nikâhı zorunlu kılmıştır.

C

Kadınların siyasi hayatta doğrudan oy kullanma ve seçilme hakkını sağlamıştır.

D

Kadınların toplumsal örgütlenmelerde aktif rol almalarının önünü açmıştır.

E

Kadınların çalışma hayatında pozitif ayrımcılıkla desteklenmesini temin etmiştir.

Soru 19

1925'te çıkarılan Takrir-i Sükûn Kanunu'nun temel çıkarılma nedeni ve Türkiye'nin ilk yıllarındaki siyasi yaşama etkisi nasıl olmuştur?

A

Şeyh Said İsyanı gibi iç ayaklanmaları bastırmak ve cumhuriyet rejimine yönelik tehditleri ortadan kaldırmak için olağanüstü yetkiler sağlamak, bu da siyasi özgürlükleri kısıtlayarak tek parti yönetimini pekiştirmek.

B

Çok partili hayata geçişi hızlandırmak amacıyla muhalif partilerin kurulmasına zemin hazırlamak.

C

Dış tehditlere karşı ülkenin savunma kapasitesini güçlendirmek.

D

Eğitimde birliği sağlamak ve çağdaş eğitim kurumlarını yaygınlaştırmak.

E

Ekonomik krizle mücadele etmek ve piyasayı düzenlemek için devletin yetkilerini artırmak.

Soru 20

Türk Medeni Kanunu'nun İsviçre Medeni Kanunu'ndan alınmasının temel nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

A

İsviçre'nin coğrafi ve demografik yapısının Türkiye'ye benzerlik göstermesi.

B

İsviçre Medeni Kanunu'nun kadın-erkek eşitliğine önem veren, laik ve modern bir yapıda olması.

C

Laik ve modern bir hukuk devleti kurma hedefiyle uyumlu olması.

D

Mevcut Osmanlı Medeni Kanunu olan Mecelle'nin çağın gereklerini karşılamaması ve dinî esaslara dayanması.

E

Kısa ve özlü bir kanun olması nedeniyle hızlıca uygulamaya konulabilmesi.

İki Savaş Arasındaki Dönemde Türkiye ve Dünya - Test 5

Hatalı Soru Bildirimi