Soru 1

1937 yılında Akdeniz'deki deniz güvenliğini tehdit eden korsanlık ve denizaltı saldırılarına karşı Türkiye'nin de katıldığı Nyon Konferansı ve ardından Akdeniz Paktı imzalanmıştır. Türkiye'nin bu paktlara katılmasının temel sebebi nedir?

A

Almanya'nın deniz gücünü kısıtlama amacı gütmek.

B

İngiltere'nin Akdeniz'deki sömürgeci çıkarlarını desteklemek.

C

Sovyetler Birliği ile Akdeniz'de ortak bir deniz gücü oluşturma.

D

Fransa'nın Kuzey Afrika'daki manda yönetimlerini güçlendirme.

E

İtalya'nın denizaltılarının neden olduğu korsanlık faaliyetlerine karşı Akdeniz'in güvenliğini sağlama ve kendi deniz ticaretini koruma.

Soru 2

İki savaş arası dönemde Avrupa'da artan gerilimler ve revizyonist güçlerin yükselişi göz önüne alındığında, Türkiye'nin Montrö Boğazlar Sözleşmesi ve Hatay'ın anavatana katılması gibi önemli dış politika başarılarını elde etmesinde etkili olan en temel strateji nedir?

A

Büyük güçler arasındaki çıkar çatışmalarından ve küresel denge değişimlerinden ustaca faydalanma, aynı zamanda barışçıl ve bağımsız bir politika izleme.

B

Saldırgan ve yayılmacı bir dış politika izleyerek kendi gücünü dayatma.

C

Tüm uluslararası örgütlerden uzak durarak kendi başına hareket etme.

D

Sürekli olarak tek bir büyük güce yaslanarak onun çıkarlarını takip etme.

E

Sadece askeri güce dayanarak diplomatik yolları ihmal etme.

Soru 3

Atatürk dönemi dış politikasının en önemli başarılarından biri, Türkiye'nin ulusal çıkarlarını büyük ölçüde gerçekleştirmesine rağmen, uluslararası barışa ve mevcut statükoya bağlı kalmasıdır. Türkiye'nin bu dengeleyici stratejisi, hangi temel yaklaşımlar üzerine inşa edilmiştir?

A

Ekonomik bağımsızlığı her şeyin önünde tutarak uluslararası ilişkilerden izole olma.

B

Büyük devletlerin zayıflıklarından faydalanarak tek taraflı askeri müdahalelerde bulunma.

C

Yayılmacı ve revizyonist güçlerle ittifaklar kurarak topraklarını genişletme.

D

Tüm uluslararası sorunlara müdahale etmeme ve pasif bir dış politika izleme.

E

Milletler Cemiyeti'ne üye olarak uluslararası hukuka saygı gösterme, bölgesel barış paktlarına katılarak güvenliği pekiştirme ve dışarıdan gelebilecek saldırılara karşı askeri caydırıcılığını koruma.

Soru 4

İki savaş arası dönemde uluslararası ilişkileri şekillendiren önemli kavramlardan biri olan 'revizyonist devletler' tabiri, Atatürk dönemi Türk dış politikasının barışçıl tutumunu daha iyi anlamak için kritik bir öneme sahiptir. 'Revizyonist devletler' kavramıyla kastedilen temel uluslararası eğilim nedir?

A

Uluslararası barışı ve statükoyu korumayı esas alan devletler.

B

Ekonomik iş birliğini ve serbest ticareti savunan devletler.

C

Silahsızlanma antlaşmalarını destekleyen ve uygulayan devletler.

D

Milletler Cemiyeti'nin kararlarına tam bağlılık gösteren devletler.

E

Mevcut uluslararası antlaşmaları ve sınırları değiştirmeyi amaçlayan, genellikle askeri yollarla bu hedeflere ulaşmaya çalışan devletler.

Soru 5

Hatay meselesi, Atatürk dönemi Türk dış politikasının en hassas ve karmaşık konularından biriydi. Hatay'ın Türkiye için sadece millî bir mesele olmanın ötesinde, stratejik açıdan da büyük bir öneme sahip olmasının temel nedeni nedir?

A

Türkiye'nin tarım ekonomisi için vazgeçilmez bir üretim alanı olması.

B

Hatay'ın Doğu Akdeniz'e açılan stratejik bir kapı olması, Suriye ile olan sınır güvenliği ve bölgedeki askeri savunma açısından kritik bir konumda bulunması.

C

Bölgenin uluslararası ticaret yolları üzerinde önemli bir sanayi merkezi olması.

D

Hatay'ın zengin petrol yataklarına sahip olması.

E

Milletler Cemiyeti'nde Türkiye'ye diplomatik prestij kazandıracak olması.

Soru 6

Musul Sorunu, Lozan sonrası dönemde Türkiye'nin dış politikasını önemli ölçüde etkileyen ve İngiltere ile ilişkilerini geren bir mesele olmuştur. 1926'da Ankara Antlaşması ile çözüme kavuşan bu sorunun, sonraki yıllarda Türkiye'nin Ortadoğu politikaları üzerindeki dolaylı etkisi nasıl yorumlanabilir?

A

Türkiye'nin Ortadoğu'daki tüm politikalarından vazgeçmesine neden olmuştur.

B

Musul'u kaybetme deneyimi, Türkiye'nin doğu sınırlarının güvenliğini daha fazla önemsemesine ve Sadabat Paktı gibi bölgesel işbirliklerine yönelmesine zemin hazırlamıştır.

C

Türkiye'nin İngiltere ile stratejik bir ittifak kurmasına yol açmıştır.

D

Milletler Cemiyeti'ne üyeliğini erteleyerek uluslararası sistemden uzak durmasına yol açmıştır.

E

Türkiye'nin Irak üzerindeki etkisi artmış ve enerji kaynaklarına erişimi kolaylaşmıştır.

Soru 7

Atatürk'ün 'Yurtta sulh, cihanda sulh' ilkesi, sadece dış politikada barışı hedeflemekle kalmamış, aynı zamanda genç Türkiye Cumhuriyeti'nin iç yapılanması ve gelişimi üzerinde de derin bir etki yaratmıştır. Bu ilkenin iç politikadaki temel faydası ve amacı nedir?

A

Komşu ülkelerin iç işlerine müdahale ederek bölgesel nüfuzunu artırmak.

B

Yüksek askeri harcamalarla savunma sanayisini geliştirmek.

C

Geniş bir coğrafyada askeri ittifaklar kurarak jeopolitik üstünlük sağlamak.

D

Ekonomik ve toplumsal kalkınma için gerekli istikrarlı ve güvenli ortamı sağlamak.

E

Sınır ötesi operasyonlar için sürekli askeri hazırlık yapmak.

Soru 8

Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin Türkiye lehine sonuçlanmasında, Türkiye'nin diplomatik çabalarının yanı sıra, uluslararası konjonktürdeki hangi önemli değişiklikler etkili olmuştur?

A

ABD'nin Avrupa siyasetine aktif olarak müdahil olması ve Türkiye'yi desteklemesi.

B

Sovyetler Birliği'nin Karadeniz'e serbest geçiş hakkı elde etme arayışı.

C

Ortadoğu'daki petrol kaynakları üzerindeki rekabetin azalması.

D

Milletler Cemiyeti'nin büyük devletler üzerinde uyguladığı güçlü yaptırımlar.

E

Almanya ve İtalya'nın yayılmacı politikaları nedeniyle Avrupa'da artan savaş riski ve İngiltere ile Fransa'nın Türkiye'nin Boğazlar talebine güvenlik gerekçesiyle daha sıcak bakması.

Soru 9

Hatay'ın anavatana katılması süreci, Türkiye'nin dış politikadaki kararlılığını ve uluslararası hukuktan yararlanma becerisini gösteren önemli bir örnektir. Bu süreçte, Hatay'ın bağımsız bir devlet olarak kurulması ve ardından Türkiye'ye katılmasını sağlayan temel diplomatik ve hukuki adımlar zinciri aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru sıralanmıştır?

A

İngiltere'nin arabuluculuğu, Hatay'da ortak bir yönetimin kurulması ve zamanla Türkiye'ye entegrasyon.

B

Lozan Antlaşması'nda Hatay'ın Türkiye'ye bırakılması, Fransa'nın buna uyması ve referandum.

C

Türkiye'nin askeri müdahalesi, Fransa'nın baskıyla geri çekilmesi ve uluslararası bir konferans kararıyla ilhak.

D

Milletler Cemiyeti'nin aracılığıyla Hatay'a özerklik verilmesi, Hatay'da seçimlerin yapılması ve Hatay Meclisi'nin Türkiye'ye katılma kararı alması.

E

Sovyetler Birliği'nin desteğiyle bağımsızlık ilanı ve ardından Türkiye ile birleşme.

Soru 10

İki savaş arası dönemde Türkiye'nin dış politikasında gözlemlenen en belirgin özelliklerden biri, bölgesel güvenlik paktlarına aktif katılımıdır. Balkan Antantı ve Sadabat Paktı'nın imzalanmasında Türkiye'nin temel motivasyonu, farklı coğrafi bölgelerde olmasına rağmen ortak bir paydada nasıl özetlenebilir?

A

Büyük devletlerin bölgedeki nüfuzunu kırma ve bölgesel hegemonya kurma.

B

Yeni topraklar kazanma ve mevcut sınırları genişletme arzusu.

C

Bölgesel ekonomik iş birliğini artırarak refah seviyesini yükseltme.

D

Kültürel etkileşimi ve halklar arası dayanışmayı geliştirme.

E

İlgili coğrafyalardaki revizyonist devletlerin saldırgan politikalarına karşı mevcut sınırları ve barışı (statükoyu) koruma.

Soru 11

Atatürk dönemi Türk dış politikasının temel ilkelerinden biri olan 'statükoyu koruma', mevcut uluslararası düzeni ve sınırları muhafaza etme anlamına gelir. Bu ilkenin Türkiye'nin dış politikasındaki yansıması, özellikle hangi tür uluslararası sorunlara karşı bir duruşu ifade etmektedir?

A

Kültürel yayılmacılığı destekleyen yaklaşımlar.

B

Ekonomik bağımsızlığı hedefleyen politikalar.

C

Dış ticareti kısıtlayan uygulamalar.

D

Sadece askeri güçle çözülebilecek sorunlara odaklanma.

E

Uluslararası antlaşmaları ve sınırları değiştirmeyi amaçlayan revizyonist politikalara karşı bir duruş.

Soru 12

Atatürk Dönemi’nde (1923-1938) Türkiye Cumhuriyeti'nin, Lozan Antlaşması ile kurulan Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılarak Boğazlar üzerinde tam egemenliğini sağlamasında etkili olan uluslararası antlaşma ve bu antlaşmanın imzalanmasını kolaylaştıran temel küresel gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

A

Montrö Boğazlar Sözleşmesi - Almanya ve İtalya'nın yayılmacı politikaları nedeniyle güvenlik endişelerinin artması.

B

Nyon Konferansı - Akdeniz'deki korsanlık faaliyetlerinin önlenmesi ve deniz ticaretinin güvence altına alınması.

C

Balkan Antantı - Avrupa'da barışın korunması çabaları ve Fransa'nın baskısı.

D

Kars Antlaşması - Sovyet Rusya ile ilişkilerin güçlenmesi ve ortak savunma ihtiyacı.

E

Sadabat Paktı - Ortadoğu'da güç dengelerinin değişmesi ve İngiltere'nin desteği.

Soru 13

Atatürk dönemi Türk dış politikasının temel ilkeleri arasında 'Yurtta sulh, cihanda sulh' öne çıkmaktadır. Bu ilkenin Türk dış politikasına yansıması bağlamında, Türkiye'nin ulusal çıkarlarını korurken hangi yaklaşımla hareket ettiği söylenebilir?

A

Barışı esas alarak, eşitlik ve bağımsızlık prensipleri doğrultusunda komşularla iyi ilişkiler kurma ve statükoyu savunma.

B

Sürekli olarak bölgesel çatışmalara müdahale ederek ulusal çıkarları koruma.

C

Büyük devletlerin iç işlerine karışarak kendi nüfuz alanını genişletme.

D

Askeri güce öncelik vererek diplomasiyi ikinci planda tutma.

E

Uluslararası antlaşmalara bağlı kalmama ve revizyonist politikalar izleme.

Soru 14

Türkiye, doğu sınırlarının güvenliğini pekiştirmek ve bölgesel istikrarı sağlamak amacıyla 1937 yılında Sadabat Paktı'nı imzalamıştır. Bu paktın oluşumunda rol oynayan başlıca dış tehdit ve paktı oluşturan ülkeler aşağıdakilerden hangisinde doğru bir şekilde eşleştirilmiştir?

A

İtalya'nın Ortadoğu'daki yayılmacı politikaları - Türkiye, İran, Irak, Afganistan.

B

İngiltere'nin bölgedeki sömürgeci emelleri - Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır, Yemen.

C

Sovyetler Birliği'nin Asya'daki etkisi - Türkiye, Pakistan, Hindistan, Çin.

D

Fransa'nın Suriye üzerindeki etkisi - Türkiye, Irak, Mısır, Cezayir.

E

Almanya'nın Ortadoğu'ya ilgisi - Türkiye, Suriye, Lübnan, Ürdün.

Soru 15

Türkiye Cumhuriyeti'nin, uluslararası sistemde barış yanlısı ve yapıcı bir aktör olma misyonunu pekiştiren en önemli diplomatik adımlardan biri, Milletler Cemiyeti'ne (Cemiyet-i Akvam) üyeliğidir. Türkiye'nin 1932 yılında Milletler Cemiyeti'ne katılmasında etkili olan temel motivasyon ve bu üyeliğin uluslararası arenadaki sembolik anlamı nedir?

A

Barışçıl ve bağımsızlıkçı dış politika ilkelerini uluslararası alanda tescil ettirmek ve dünya barışına katkıda bulunmak - Türkiye'nin uluslararası saygınlığını artırmak.

B

Yayılmacı bir dış politika izlemek - Bölgedeki hegemonyasını ilan etmek.

C

Almanya ve İtalya ile ittifak kurmak - İngiltere ve Fransa'ya karşı denge oluşturmak.

D

Fransa ve İngiltere'nin manda yönetimlerini desteklemek - Ekonomik yardımlar almak.

E

Musul meselesinde Milletler Cemiyeti'nden destek almak - Büyük devletlerin Türkiye'ye karşı birleştiğini göstermek.

Soru 16

Atatürk dönemi Türk dış politikasının, dünya siyasetindeki büyük çalkantılara (İki Savaş Arası Dönem) rağmen ulusal hedeflerine ulaşmasında ve ülkenin güvenliğini sağlamasında etkili olan en kapsamlı faktörler zinciri aşağıdakilerden hangisidir?

A

Yalnızca askeri güce dayanma ve yayılmacı politikalar izleme.

B

Gerçekçi, barışçıl ve bağımsızlık odaklı bir politika izleme, uluslararası konjonktürü iyi değerlendirerek diplomatik fırsatları kullanma, bölgesel paktlarla güvenliği pekiştirme ve iç kalkınmaya öncelik verme.

C

Büyük devletlerin iç işlerine müdahale etme ve bölgesel çatışmaları körükleme.

D

Sadece ekonomik bağımsızlığı hedefleme ve askeri gücü ihmal etme.

E

Sürekli olarak tarafsızlığını ilan etme ve uluslararası ilişkilerden tamamen uzak durma.

Soru 17

Atatürk dönemi Türk dış politikasında Sovyetler Birliği ile kurulan ilişkiler, karmaşık ancak stratejik bir öneme sahipti. Bu dönemde Türkiye-Sovyetler Birliği ilişkilerinin temel dinamiği ve bu ilişkileri şekillendiren başlıca unsurlar nelerdir?

A

Sovyetler Birliği'nin Türkiye'nin içişlerine karışma çabaları ve Türkiye'nin buna sürekli direnişi.

B

Ekonomik rekabet ve Boğazlar üzerinde sürekli gerilim.

C

Ortak ideolojik hedefler ve Doğu Avrupa'da nüfuz mücadelesi.

D

Batılı devletlere karşı tamamen düşmanca bir tutum ve sürekli çatışma.

E

Karşılıklı güvenlik endişeleri, özellikle Batılı emperyalizme karşı ortak duruş ve dostluk-saldırmazlık paktları ile güvence altına alınan iş birliği.

Soru 18

1930'lu yıllarda Akdeniz ve Balkanlar'da artan gerilimler, özellikle hangi ülkenin yayılmacı politikalarıyla doğrudan ilişkilidir ve Türkiye'nin dış politikasında güvenlik endişesi yaratmıştır?

A

İtalya - 'Mare Nostrum' (Bizim Deniz) ideolojisiyle Akdeniz'de hegemonya kurma ve On İki Ada üzerindeki varlığı.

B

İngiltere - Kıbrıs ve Mısır üzerindeki hakimiyeti ve deniz üstünlüğü.

C

Almanya - Avrupa'da Lebensraum (yaşam alanı) teorisiyle yayılma isteği.

D

Fransa - Suriye ve Lübnan üzerindeki manda yönetimi ve Ortadoğu'daki nüfuzu.

E

Sovyetler Birliği - Boğazlar üzerindeki tarihi talepleri ve komünist rejim ihracı.

Soru 19

İki savaş arası dönemde uluslararası alanda silahsızlanma konferansları düzenlenmiş ve barış girişimleri yapılmıştır. Türkiye'nin bu silahsızlanma çabalarına karşı genel tutumu ve uluslararası barışa yaklaşımı nasıl özetlenebilir?

A

Uluslararası silahsızlanma girişimlerini desteklemiş ancak kendi ulusal güvenliğini tehlikeye atmayacak şekilde dengeli ve gerçekçi bir yaklaşım benimsemiştir.

B

Uluslararası silahsızlanma çabalarına kayıtsız kalmış ve kendi askeri gücünü sürekli artırmıştır.

C

Sadece büyük güçlerin silahsızlanmasını savunmuş, kendi silahsızlanmasını reddetmiştir.

D

Büyük devletlerin baskısıyla istemeyerek silahsızlanmaya zorlanmıştır.

E

Silahsızlanmayı tamamen reddederek yayılmacı bir ordu politikası izlemiştir.

Soru 20

Atatürk dönemi dış politikasında, Türkiye'nin batı sınırlarının güvenliğini sağlamak amacıyla bölgesel bir güvenlik iş birliği girişimi olarak Balkan Antantı (1934) kurulmuştur. Bu antanta katılan devletler ve antantın temel amacı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

A

Türkiye, Sovyetler Birliği, Polonya, Çekoslovakya - Komünizm tehdidine karşı bölgesel savunma kurmak.

B

Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya, Romanya - İtalya ve Almanya'nın Balkanlar'daki yayılmacı politikalarına karşı mevcut sınırları korumak.

C

Türkiye, İran, Irak, Afganistan - Ortadoğu'daki revizyonist güçlere karşı iş birliği yapmak.

D

Türkiye, Bulgaristan, Arnavutluk, Yunanistan - Ortak bir ekonomik pazar oluşturmak.

E

Türkiye, Fransa, İngiltere, İtalya - Akdeniz'deki deniz ticaretini güvence altına almak.

İki Savaş Arasındaki Dönemde Türkiye ve Dünya - Test 6

Hatalı Soru Bildirimi