Soru 1

Milli Mücadele döneminde Sovyet Rusya'nın TBMM Hükümeti'ne verdiği diplomatik ve askeri destek, sadece ideolojik yakınlıktan ziyade, dönemin uluslararası güç dengeleri ve jeopolitik stratejileri bağlamında değerlendirilmelidir. Sovyet Rusya'nın bu desteği sağlamasındaki en temel ve rasyonel ulusal çıkarı ne olmuştur?

A

İtilaf Devletleri ile TBMM arasında bir denge oluşturarak, her iki taraftan da fayda sağlama amacı.

B

İngiltere'nin Ortadoğu'daki nüfuzunu kırmak ve Kafkaslar ile Orta Asya'daki kendi güvenliğini sağlamak.

C

Türkiye'nin bağımsızlığını destekleyerek uluslararası hukukta meşruiyet kazanma isteği.

D

Osmanlı toprakları üzerinde Bolşevik devrimini yayma ve komünist bir rejim kurma hedefi.

E

Petrol yatakları üzerinde kontrol sağlayarak ekonomik çıkarlarını garanti altına almak.

Soru 2

Milli Mücadele döneminde, savaşın finansmanı ve lojistik desteği, henüz yeni kurulmuş olan TBMM Hükümeti için en çetin sorunlardan biriydi. Anadolu ekonomisinin işgal, savaş ve dış yardımlarla şekillendiği bu süreçte, TBMM'nin savaş ekonomisini ayakta tutmak için uyguladığı politikalar ve elde ettiği gelir kaynakları bağlamında, aşağıdakilerden hangisi doğrudan bir iç kaynak olarak sayılamaz?

A

İtilaf Devletleri'nden alınan savaş tazminatları.

B

Rusya ve Afganistan gibi dost devletlerden alınan krediler ve altın yardımları.

C

Osmanlı Bankası'ndan borçlanma yoluna gidilmesi.

D

İşgalden kurtarılan bölgelerde vergi gelirlerinin toplanması.

E

Tekâlif-i Milliye Emirleri ile halktan ayni ve nakdi yardımların toplanması.

Soru 3

Düzenli ordunun kurulmasından Mudanya Ateşkes Antlaşması'na kadar geçen süredeki Milli Mücadele, askeri başarılarla diplomatik kazanımlar arasında karşılıklı bir etkileşimin olduğu bir süreçtir. Bu korelasyonu en iyi açıklayan ve Türkiye'nin bağımsızlık sürecindeki dinamiği vurgulayan temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?

A

Diplomasi, askeri güçten bağımsız olarak, müzakereler yoluyla ulusal çıkarları korumanın tek yoludur.

B

Büyük güçlerin desteğini almak, Milli Mücadele'nin başarılı olmasında askeri ve diplomatik çabalardan daha etkilidir.

C

Askeri zaferlerin elde edilmesi, diplomatik masada daha güçlü bir pozisyon elde etmenin yegane garantisidir.

D

Uluslararası kamuoyunun desteğini kazanmak, hem askeri hem de diplomatik başarıların ön koşuludur.

E

Askeri ve diplomatik mücadeleler, birbirini tamamlayan ve güçlendiren, eş zamanlı yürütülmesi gereken iki ayrı ancak ilişkili süreçtir.

Soru 4

Ankara Antlaşması (1921), Fransızlar ile TBMM Hükümeti arasında imzalanan ve Güney Cephesi'ndeki savaşı sona erdiren önemli bir diplomatik başarıdır. Ancak bu antlaşmanın, Türkiye'nin bağımsızlık sürecine olan katkısı sadece Güney sınırlarının çizilmesiyle sınırlı kalmamıştır. Antlaşmanın, Milli Mücadele'nin genel stratejisi açısından en kapsamlı ve ileriye dönük etkisi ne olmuştur?

A

Boğazlar meselesi hakkında yeni bir uluslararası konferans düzenlenmesi için zemin hazırlaması.

B

İtilaf Devletleri arasındaki birliğin çözülmeye başlaması ve Batı cephesinde askeri gücün yoğunlaştırılmasına olanak tanıması.

C

Mustafa Kemal Paşa'nın uluslararası alandaki diplomatik yeteneğinin kanıtlanması.

D

Osmanlı Devleti ile Fransa arasındaki kültürel bağların yeniden canlanmasına yol açması.

E

Sovyet Rusya'nın Türkiye ile olan ilişkilerinde daha çekinceli bir tavır sergilemesine neden olması.

Soru 5

Sakarya Meydan Muharebesi, Türk askeri tarihinde 'Melhame-i Kübra' (Büyük Kıyım/Kan Gölü) olarak anılan ve Milli Mücadele'nin dönüm noktalarından biri kabul edilen destansı bir zaferdir. Bu muharebenin bu denli dramatik ve özel bir anlam kazanmasında, askeri sonuçlarının ötesinde, stratejik ve psikolojik hangi faktör en belirleyici rolü oynamıştır?

A

Sovyet Rusya'dan alınan askeri yardımların savaşın sonucunu doğrudan etkilemesi.

B

Yunan ordusunun Anadolu'daki son büyük taarruz gücünün kırılması ve inisiyatifin tamamen Türk ordusuna geçmesi.

C

Türk ordusunun lojistik ve ikmal sorunlarının tamamen çözülerek askeri kapasitesinin zirveye ulaşması.

D

Uluslararası kamuoyunda Türkiye'nin bağımsızlık mücadelesine olan desteğin artması.

E

Mustafa Kemal Paşa'nın 'Hatt-ı müdafaa yoktur, sath-ı müdafaa vardır.' emrinin, savaşın tüm seyrini değiştiren bir paradigma kayması yaratması.

Soru 6

Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın imzalanması, sadece Türk Kurtuluş Savaşı'nın askeri safhasını sona erdirmekle kalmamış, aynı zamanda başta İngiltere olmak üzere İtilaf Devletleri'nin Ortadoğu politikaları üzerinde de önemli etkiler yaratmıştır. Bu antlaşmanın, İngiltere'nin bölgedeki uzun vadeli stratejileri açısından yol açtığı en belirgin sonuç nedir?

A

İngiltere'nin Ortadoğu'daki manda yönetimlerinden tamamen vazgeçmesine neden olması.

B

Hindistan ve diğer sömürgelerindeki milliyetçilik hareketlerini bastırmak için daha agresif politikalar izlemesi.

C

Rusya ile olan ilişkilerinde daha uzlaşmacı bir tutum benimsemesine neden olması.

D

İngiltere'nin Musul ve Kerkük üzerindeki iddialarından kesin olarak feragat etmesi.

E

Churchill Hükümeti'nin istifa ederek iç siyasette önemli bir krize yol açması.

Soru 7

Mudanya Ateşkes Antlaşması, Milli Mücadele'nin askeri safhasını sona erdirirken, aynı zamanda Türkiye'nin bağımsızlık sürecinde diplomatik bir dönüm noktası olmuştur. Bu antlaşmanın, Lozan Barış Konferansı'na giden süreçte Türkiye'ye kazandırdığı en önemli stratejik avantaj nedir?

A

Osmanlı Devleti'nin fiilen sona erdiğini tescil ederek uluslararası alanda yeni Türk devletinin varlığını kabul ettirmesi.

B

Doğu Trakya'nın savaşsız bir şekilde geri alınmasıyla Batı Anadolu'daki Yunan işgalinin hukuken meşrulaşması.

C

Azınlık hakları konusunda uluslararası garanti talep etme hakkı kazanılması.

D

İtilaf Devletleri'nin Sevr Antlaşması'ndaki katı tutumunu tamamen değiştirmeye zorlayarak müzakere gücünü artırması.

E

İstanbul ve Boğazlar üzerindeki Türk egemenliğinin koşulsuz olarak tanınmasını sağlaması.

Soru 8

I. İnönü ve II. İnönü Zaferleri, düzenli ordunun ilk askeri başarıları olmalarına rağmen, uluslararası arenadaki yankıları ve Türkiye'nin bağımsızlık sürecine katkıları açısından belirgin farklılıklar göstermiştir. Bu iki zafer arasındaki diplomatik ve siyasi etki farkını en iyi açıklayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

A

I. İnönü Zaferi, TBMM Hükümeti'nin Sovyet Rusya tarafından tanınmasını sağlamışken, II. İnönü Zaferi bu etkiyi Batılı İtilaf Devletleri nezdinde pekiştirmiştir.

B

I. İnönü, Misak-ı Millî'nin ilk kez açıkça dile getirilmesine zemin hazırlamış, II. İnönü ise bu ilkenin fiilen hayata geçirilmesini sağlamıştır.

C

I. İnönü, sadece askeri bir başarıyken, II. İnönü, beraberinde Ankara Antlaşması gibi diplomatik bir zaferi getirmiştir.

D

Her iki zafer de bölgesel nitelikte kalmış, uluslararası siyasette önemli bir etki yaratmamıştır.

E

I. İnönü, doğrudan bir savaşı kazandırmışken, II. İnönü, düşmanın moralini tamamen çökerten psikolojik bir üstünlük sağlamıştır.

Soru 9

Tekâlif-i Milliye Emirleri, sadece askeri bir zorunluluk olmanın ötesinde, Milli Mücadele döneminin toplumsal dayanışma ve fedakarlık ruhunu simgeleyen önemli bir olgudur. Bu emirlerin uygulanmasının, toplumsal yapı üzerindeki dolaylı etkileri düşünüldüğünde, uzun vadede Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş felsefesine en belirgin yansıması ne olmuştur?

A

Asker-sivil ilişkilerinde sivil otoritenin mutlak üstünlüğünün sağlamlaştırılması.

B

Liberal ekonomi politikalarının terk edilerek devletçi bir ekonomik modelin benimsenmesinin öncüsü olması.

C

Geleneksel tarım yöntemlerinin modernleşmesi için bir ivme yaratması.

D

Halkın savaşın yükünü doğrudan üstlenerek ulus-devlet bilincinin pekişmesine katkıda bulunması.

E

Azınlıkların toplumsal entegrasyon süreçlerinin hızlanmasına zemin hazırlaması.

Soru 10

Londra Konferansı (1921), İtilaf Devletleri'nin TBMM Hükümeti'ni resmen davet ettiği ilk uluslararası toplantı olmasına rağmen, Türk tarafının bu konferansa katılımının ardındaki temel stratejik motivasyon ve beklenti, İtilaf Devletleri'nin zannettiğinden farklıydı. TBMM Hükümeti'nin Londra Konferansı'na katılımının kısa ve orta vadede Türkiye'nin bağımsızlık sürecine en kritik katkısı ne olmuştur?

A

Sevr Antlaşması'nın hafifletilmiş bir versiyonunun kabul edilmesi için zemin oluşturulması.

B

Anadolu'daki işgallerin tamamen sona ermesi için kesin bir anlaşma zemini bulunması.

C

Sovyet Rusya ile imzalanan Moskova Antlaşması'nın uluslararası meşruiyetinin sağlanması.

D

İtilaf Devletleri arasında var olan görüş ayrılıklarını derinleştirerek zaman kazanılması ve diplomatik yalnızlıktan kurtulma fırsatı yakalanması.

E

Misak-ı Millî'nin tüm dünyaya ilan edilmesi ve uluslararası kamuoyunda destek aranması.

Soru 11

Büyük Taarruz'un hazırlık sürecinde, özellikle Ege Bölgesi'nin kendine özgü coğrafi yapısı, Türk ordusu tarafından stratejik bir avantaj olarak değerlendirilmiştir. Bu coğrafi özelliklerin, taarruz planlaması ve uygulanmasındaki en belirleyici rolü ne olmuştur?

A

Ege kıyı şeridinin, deniz yoluyla lojistik destek sağlanması için uygun limanlara sahip olması.

B

Dağlık ve engebeli arazinin, Türk ordusunun gizlilik içinde cepheye yığınak yapmasına ve ani baskınlar düzenlemesine imkan tanıması.

C

Zengin tarım arazilerinin, ordunun iaşe ve ikmal ihtiyaçlarını kolayca karşılamasını sağlaması.

D

Jeotermal kaynakların, askeri tesislerin enerji ihtiyacını karşılaması.

E

Gediz ve Büyük Menderes gibi nehirlerin, Yunan birliklerinin geri çekilme yollarını kesme potansiyeli.

Soru 12

Dönemin jeopolitik konjonktürü, Kuva-yi Milliye'den düzenli orduya geçişi stratejik bir zorunluluk haline getirmiştir. Bu dönüşümün, Milli Mücadele'nin hedefleri doğrultusundaki en temel ve vazgeçilmez katkısı aşağıdakilerden hangisidir?

A

İşgalci güçlerin Anadolu'daki ilerleyişinin tamamen durdurulması

B

Halkın direniş azmini artırması

C

Sevr Antlaşması'nın tamamen reddedilmesinin önünü açması

D

Düzenli ve disiplinli bir savaş gücüyle uluslararası tanınırlık kazanılması

E

Merkezi otoritenin sağlanarak iç isyanların kesin olarak bastırılması

Soru 13

Sevr Antlaşması'nın hukuki geçersizliği ve TBMM Hükümeti tarafından reddedilmesi, Milli Mücadele'nin en temel motivasyonlarından biriydi. Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasıyla, Sevr'in hukuki statüsü üzerinde belirgin bir etki ortaya çıkmıştır. Mudanya Ateşkesi'nin Sevr Antlaşması'nı hangi boyutta 'hükümsüz' kıldığı söylenebilir?

A

İtilaf Devletleri'nin Sevr Antlaşması'ndan resmen feragat ettiklerini yazılı olarak beyan etmelerini sağlayarak.

B

Osmanlı Mebusan Meclisi'nin Sevr'i onaylamadığı gerçeğini pekiştirerek.

C

Türkiye'nin Birleşmiş Milletler'e üyelik sürecini hızlandırarak.

D

Fiili olarak uygulanma imkanını ortadan kaldırarak.

E

Uluslararası Lahey Adalet Divanı tarafından resmen geçersiz ilan edilmesini sağlayarak.

Soru 14

Milli Mücadele döneminde basın ve iletişim araçları, sadece haberleşme aracı olmaktan öteye geçerek, toplumsal seferberlik ve direniş ruhunun pekiştirilmesinde kritik bir rol oynamıştır. Bu bağlamda, TBMM Hükümeti'nin kontrolündeki basın organlarının, kamuoyu oluşturma ve propaganda faaliyetleri açısından en temel amacı neydi?

A

Avrupa'daki siyasi gelişmeleri yakından takip ederek dış politika stratejilerini şekillendirmek.

B

Okuma yazma oranını artırarak modernleşme sürecine katkıda bulunmak.

C

Batılı ülkelerin kamuoyunu etkileyerek diplomatik baskı oluşturmak.

D

Halkın moralini yüksek tutmak, işgal güçlerinin propagandasına karşı koymak ve Milli Mücadele'nin hedeflerine olan inancı güçlendirmek.

E

Uluslararası gazetecilerin Türkiye'ye gelmesini teşvik ederek Milli Mücadele'nin haklılığını dünya kamuoyuna duyurmak.

Soru 15

Misak-ı Millî, Milli Mücadele'nin temel ilkelerini ve nihai hedeflerini belirleyen tarihi bir belgedir. Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın Misak-ı Millî'nin ruhuna ve içeriğine olan uygunluğu açısından hangi madde veya sonuç, Misak-ı Millî'nin tam anlamıyla gerçekleştiğinin bir göstergesi olarak kabul edilemez ve Lozan'a bırakılan önemli bir sorun alanını işaret eder?

A

Doğu Trakya'nın savaşsız geri alınması.

B

İstanbul ve Boğazlar üzerindeki Türk egemenliğinin tanınması.

C

Azınlıkların Türk vatandaşları ile eşit haklara sahip olduğunun belirtilmesi.

D

Kapitülasyonların tamamen kaldırılmasına dair bir hüküm içermemesi.

E

Yunanistan'ın Anadolu'daki işgaline son vermesi.

Soru 16

Maarif Kongresi, Kütahya-Eskişehir Savaşları'nın en şiddetli anlarında, yani ordunun Sakarya'nın doğusuna çekildiği kritik bir dönemde Ankara'da toplanmıştır. Bu olayın, Milli Mücadele'nin ruhu ve ulusal hedefler açısından sembolik önemi ve ileriye dönük vizyonu hakkında en doğru değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?

A

Batı kültürünün Anadolu'ya yayılmasını sağlayacak politikaların belirlenmesi.

B

Uluslararası kamuoyuna, Türkiye'nin çağdaş medeniyetler seviyesine ulaşma azmini gösterme çabası.

C

Askeri zaferlerin elde edilmesi için halkın eğitilmesinin mutlak bir öncelik olduğunun vurgulanması.

D

Savaşın tüm ülkeyi etkisi altına aldığı bir dönemde dahi eğitim ve geleceğe yatırımın asla ihmal edilmeyeceğinin göstergesi olması.

E

Osmanlı eğitim sisteminin tamamen reddedilerek yeni bir sistemin hızla uygulamaya konulmasının başlangıcı olması.

Soru 17

Kütahya-Eskişehir Savaşları'nın ardından Türk ordusunun Sakarya'nın doğusuna çekilmesi kararı, askeri stratejinin ötesinde, Milli Mücadele'nin geleceğini doğrudan etkileyen kapsamlı bir 'yeniden yapılanma' sürecini tetiklemiştir. Bu stratejik çekilmenin, ordunun bağımsızlık hedefine ulaşma potansiyelini artırması açısından sağladığı en kritik avantaj nedir?

A

Mustafa Kemal Paşa'nın Başkomutanlık yetkisini alarak ordu üzerindeki kontrolünü pekiştirmesini sağlamak.

B

Uluslararası kamuoyuna, Türk ordusunun savaşmaya devam etme iradesini göstermek.

C

Türk ordusuna cephe gerisinde eğitim ve lojistik eksikliklerini gidermek için yeterli zaman kazandırmak.

D

Ankara'yı doğrudan işgal tehdidinden kurtararak diplomatik görüşmeler için uygun ortam yaratmak.

E

Yunan ordusunun ikmal hatlarından uzaklaşarak yıpranma sürecine girmesini sağlamak.

Soru 18

Büyük Taarruz öncesinde Türk ordusu, Yunan savunma hatlarına karşı karmaşık bir lojistik ve stratejik manevra ile hazırlık yapmıştır. Bu hazırlıklar kapsamında, askeri kaynakların ve birliklerin gizlilik içinde cepheye taşınması, Yunan istihbaratını yanıltma ve taarruzun sürpriz etkisini artırma amacı gütmekteydi. Bu lojistik ve stratejik başarının, taarruzun genel seyrine ve sonucuna en belirgin katkısı ne olmuştur?

A

Denizden yapılabilecek olası bir Yunan çıkarmasına karşı savunma hazırlıklarını güçlendirmesi.

B

Türk ordusunun ikmal hatlarını kısaltarak uzun süreli bir kuşatma savaşına imkan tanıması.

C

Düşman cephesinin zayıf noktalarını kesin olarak belirleyerek taarruzun başlangıç anında avantaj sağlanması.

D

Taarruzun tam olarak nerede ve ne zaman başlayacağına dair düşman istihbaratını tamamen yanıltarak stratejik sürpriz unsurunu yaratması.

E

Yunan ordusunun geri çekilme güzergahlarını önceden tespit ederek kuşatma planlarını kolaylaştırması.

Soru 19

Başkomutanlık Kanunu'nun TBMM'de tartışmaları ve Mustafa Kemal Paşa'ya olağanüstü yetkiler verilmesi, Milli Mücadele döneminin siyasi ve hukuki yapısı açısından kritik bir dönüm noktasıdır. Bu yetkilendirme, demokratik parlamenter süreçlerin askıya alınması riskini taşısa da, bağımsızlık hedefine ulaşma bağlamında hangi temel zorunluluğu adreslemekteydi?

A

Kütahya-Eskişehir yenilgisi sonrası ordunun moralini yükseltmek ve hızlı, etkin karar alma mekanizmasını tesis etmek.

B

İç isyanlara karşı daha sert tedbirler alınmasının yasal zeminini oluşturmak.

C

Hükümetin askeri operasyonlar üzerindeki kontrolünü güçlendirerek yürütme erkini tek elde toplamak.

D

Uluslararası alanda güçlü bir lider figürü ile diplomatik görüşmeleri daha etkili hale getirmek.

E

Parlamenter sistemin zayıflığını göstererek tek adam yönetiminin gerekliliğini vurgulamak.

Soru 20

Milli Mücadele döneminde, cephede verilen mücadele kadar, cephe gerisindeki toplumsal yapının ayakta kalması ve direniş ruhunun sürdürülmesi hayati öneme sahipti. Bu bağlamda, şehirlerdeki ve kırsal kesimlerdeki yaşam koşulları ile toplumsal beklentiler arasında önemli farklılıklar gözlemlenmiştir. Kırsal kesimde direnişin sürekliliğini sağlayan en belirgin toplumsal-psikolojik dinamik ne olmuştur?

A

Şehirlerdeki aydın kesimin liderliğinde köylülüğün bilinçlendirilmesi.

B

Geleneksel cemaat yapısının ve dini değerlerin, işgale karşı birleştirici bir güç olarak mobilize edilmesi.

C

İşgalci güçlerin kırsal bölgelerde şehirlere oranla daha az yıkım ve baskı uygulaması.

D

Sanayileşmenin henüz yaygınlaşmamış olması nedeniyle tarımsal üretimin aksamaması.

E

Toprak sahibi büyük çiftçilerin direnişe sunduğu finansal destek.

Milli Mücadele - Test 8

Hatalı Soru Bildirimi