Soru 1

Lozan Barış Antlaşması'nın getirdiği temel değişikliklerden biri de kapitülasyonların kaldırılmasıdır. Bu durum, Türkiye'nin ekonomik bağımsızlığını sağlamanın yanı sıra, yeni kurulan devletin ulus-devlet yapısını güçlendirmesi açısından hangi sosyal ve idari dönüşümü beraberinde getirmiştir?

A

Yabancı okulların sayısında ve etki alanında belirgin bir artış yaşanması.

B

Osmanlı dönemindeki Düyun-u Umumiye'nin tekrar aktif hale getirilmesi.

C

Yabancı azınlıklara ekonomik alanda daha fazla imtiyaz tanınması.

D

Yabancıların Türk yargısına tabi olmaktan çıkarılması.

E

Devletin vergi toplama ve mali kontrol yetkisinin yeniden tam anlamıyla Türk yönetimine geçmesiyle ulusal ekonomi üzerinde tam egemenlik kurulması.

Soru 2

Kars Antlaşması (1921) ile Doğu Sınırı'nın kesinleşmesi, Sovyet Rusya ile ilişkileri sağlamlaştırmanın ötesinde, Millî Mücadele'nin Batı Cephesi'ndeki stratejik ağırlığını hangi yönde etkilemiştir?

A

Batı Cephesi'ndeki müttefik devletlerin dikkatini Doğu'ya çekmiştir.

B

İtilaf Devletleri'nin Doğu Anadolu'da yeni bir cephe açma girişimlerini engellemiştir.

C

Batı Cephesi'ndeki askerî gücün Doğu'ya kaydırılmasına olanak sağlamıştır.

D

Doğu Cephesi'nden Batı Cephesi'ne önemli miktarda askeri gücün kaydırılmasına olanak tanıyarak Batı Cephesi'ndeki direnişi güçlendirmiştir.

E

Sovyetler Birliği'nin Batı Cephesi'ne doğrudan askerî yardım yapmasını sağlamıştır.

Soru 3

Moskova Antlaşması (1921) ve Kars Antlaşması (1921), Millî Mücadele döneminin zorlu şartlarında imzalanmış önemli diplomatik belgelerdir. Bu iki antlaşmanın, Türkiye'nin bağımsızlık mücadelesine sağladığı en temel ortak stratejik katkı aşağıdakilerden hangisidir?

A

İtilaf Devletleri'ne karşı ortak bir askeri cephe oluşturulmasını sağlamaları.

B

Doğu sınırlarındaki güvenlik endişelerini gidererek Batı Cephesi'ne odaklanmayı mümkün kılmaları.

C

Sovyetler Birliği'nden düzenli ve sürekli askeri mühimmat desteği alınmasını garanti etmeleri.

D

Misak-ı Millî'nin tüm toprak bütünlüğünü uluslararası alanda resmen tescil ettirmeleri.

E

Anadolu'daki Rum ve Ermeni azınlık sorunlarını kesin olarak çözüme kavuşturmaları.

Soru 4

Lozan Barış Antlaşması'nda yabancı okullar ve patrikhane konularındaki düzenlemeler, Türkiye'nin ulusal egemenliğini ve iç işlerine karışmama prensibini pekiştirme hedefiyle yapılmıştır. Bu düzenlemelerin temel niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

A

Yabancı okullara özerklik verilmesi ve patrikhanenin kendi yasalarına göre hareket etmesine izin verilmesi.

B

Yabancı okulların İngiliz, Fransız ve İtalyan konsolosluklarının denetimine bırakılması.

C

Yabancı okulların Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlanması, patrikhanenin ise siyasi yetkilerinden arındırılarak sadece dini bir kurum olarak varlığını sürdürmesi.

D

Yabancı okulların tümüyle kapatılması ve patrikhanenin Türkiye dışına sürgün edilmesi.

E

Yabancı okulların finansmanının Türkiye tarafından karşılanması ve patrikhanenin evrensel bir otorite olarak tanınması.

Soru 5

Lozan Barış Antlaşması'nın imzalanmasıyla, Osmanlı Devleti'nden kalan 'borçlar sorunu' da çözüme kavuşturulmuştur. Bu çözümün Türkiye'nin ekonomik bağımsızlığı açısından önemi nedir?

A

Osmanlı borçlarının yeni kurulan cumhuriyetin sorumluluğunda olmaması.

B

Borçların tamamının Milletler Cemiyeti tarafından üstlenilmesi.

C

Tüm borçların tek seferde ödenerek ülkenin borç yükünden tamamen kurtulması.

D

Borçların Osmanlı İmparatorluğu'ndan ayrılan devletlere paylaştırılması ve Türkiye'nin kendi payını taksitler halinde ödemesi prensibiyle, ekonomik bağımsızlık yolunda önemli bir adım atılması.

E

Türkiye'nin borçları ödemeyi tamamen reddetmesi ve uluslararası mali piyasalardan dışlanması.

Soru 6

Millî Mücadele döneminde kazanılan diplomatik başarılar (Gümrü, Moskova, Kars, Ankara Antlaşmaları ve Mudanya Mütarekesi), bağımsızlık mücadelesine katılan halkın moralini ve ulusal birliğini nasıl bir yönelimde etkilemiştir?

A

Halkın uluslararası politikalara olan ilgisini azaltarak iç sorunlara yönelmesine neden olmuştur.

B

Farklı siyasi gruplar arasında dış politika konusunda fikir ayrılıklarını derinleştirmiştir.

C

Anlaşmalarda verilen tavizler nedeniyle halkın bağımsızlık inancını zayıflatmıştır.

D

Savaşın kaçınılmaz olduğuna dair inancı pekiştirerek topyekûn direnişi artırmıştır.

E

Uluslararası alanda tanınma ve zaferin mümkün olduğu inancını güçlendirerek, ulusal birliği ve mücadele azmini artırmıştır.

Soru 7

Lozan Antlaşması'nda azınlıklar meselesinin 'Türk vatandaşı' olarak tanımlanarak iç hukuk kapsamında çözülmesi, uluslararası alanda Türkiye'nin egemenlik hakları açısından ne tür bir ilkesel duruşu yansıtır?

A

Azınlıkların Milletler Cemiyeti'nin doğrudan koruması altına alınmasını sağlar.

B

Türkiye'nin çok uluslu yapısını uluslararası alanda tescil eder.

C

Batılı devletlerin azınlıklar üzerinden Türkiye'nin iç işlerine karışma arayışlarına set çekme çabasını ve egemenliğin bölünmezliği ilkesini vurgular.

D

Azınlıkların dini ve kültürel haklarının tamamen reddedildiğini gösterir.

E

Azınlıklara kendi kaderini tayin hakkı verilmesini öngörür.

Soru 8

Millî Mücadele'nin diplomatik başarıları incelendiğinde, Türkiye'nin 'Batı emperyalizmine karşı Doğu uluslarına örnek olması' hususu, hangi antlaşma veya dönemin uluslararası siyasetteki sembolik anlamıyla daha çok örtüşür?

A

Moskova Antlaşması ve Sovyet Rusya ile stratejik iş birliği.

B

Ankara Antlaşması ve Fransa'nın Misak-ı Millî'yi tanıması.

C

Mudanya Mütarekesi ve sonrasında Batılı devletlerin Ankara'yı muhatap alması.

D

Lozan Barış Antlaşması ile kapitülasyonların kaldırılması ve tam bağımsızlığın tescili.

E

Gümrü Antlaşması ve Ermenistan üzerindeki Türk zaferi.

Soru 9

Ankara Antlaşması (1921) ile Fransa'nın İtilaf bloğundan ayrılarak Türkiye ile anlaşması, Millî Mücadele'nin uluslararası alandaki yansımaları açısından ne tür bir dönüm noktası teşkil etmiştir?

A

Bir İtilaf Devletinin Sevr Antlaşması'ndan fiilen vazgeçtiğini ve yeni Türk devletini tanıdığını göstermiştir.

B

İtilaf Devletleri arasındaki birliği tamamen sona erdirerek dağılmalarını hızlandırmıştır.

C

Türkiye'ye karşı uygulanan ekonomik ambargonun topyekûn kaldırılmasını sağlamıştır.

D

Hatay'ın Türkiye topraklarına derhal katılmasını sağlayarak Misak-ı Millî'yi tam anlamıyla gerçekleştirmiştir.

E

İngiltere'nin Anadolu üzerindeki manda yönetimini tanıma politikasına son vermiştir.

Soru 10

Millî Mücadele'nin diplomatik süreçlerinde, İtilaf Devletleri'nin Osmanlı Hükûmeti ile TBMM Hükûmeti'ni aynı anda toplantılara davet etmeleri (örneğin Londra Konferansı), hangi stratejik amacı gütmektedir?

A

TBMM Hükûmeti'ni diplomatik süreçlere dahil ederek meşruiyetini tanımak.

B

Her iki hükûmet arasında uzlaşı sağlayarak barışı hızlandırmak.

C

Osmanlı Hükûmeti'nin uluslararası alandaki meşruiyetini güçlendirmek.

D

Yunanistan'ın Anadolu'daki hak iddialarını desteklemek.

E

Türk tarafı arasında ikilik yaratarak çıkarlarını daha kolay kabul ettirmek ve Sevr Antlaşması'nı yumuşatılmış haliyle kabul ettirmek.

Soru 11

Millî Mücadele'nin diplomatik başarıları incelendiğinde, Türkiye'nin Batılı devletlerle olan ilişkilerinde 'eşitler arası diyalog' prensibini ilk kez hangi antlaşma veya olayla güçlü bir şekilde ortaya koyduğu söylenebilir?

A

Mudanya Mütarekesi.

B

Ankara Antlaşması (Fransa ile).

C

Gümrü Antlaşması.

D

Kars Antlaşması.

E

Moskova Antlaşması.

Soru 12

Millî Mücadele'nin diplomatik zaferleri arasında yer alan Mudanya Mütarekesi'nin, Osmanlı Devleti'nin başkenti İstanbul'u ve Boğazlar'ı TBMM Hükûmeti'ne devretmesi, yeni Türk devletinin hangi ilkesel kazanımını ifade eder?

A

Ulusal egemenliğin ve başkent üzerindeki mutlak otoritenin Osmanlı Hükûmeti'nden TBMM'ye geçtiğini.

B

Misak-ı Millî'nin tüm toprak bütünlüğünün eksiksiz sağlandığını.

C

İtilaf Devletleri'nin Anadolu'dan tamamen çekildiğini.

D

Saltanatın fiilen ortadan kalktığını ve Cumhuriyet'e geçişin kesinleştiğini.

E

Boğazlar üzerinde tam ve koşulsuz Türk egemenliğinin kurulduğunu.

Soru 13

Millî Mücadele'nin diplomatik zaferleri arasında Gümrü Antlaşması, Ermenistan ile imzalanarak Doğu Cephesi'nde kazanılan ilk siyasi zafer olmuştur. Bu antlaşmanın, bağımsızlık mücadelesinin genel seyri üzerindeki en önemli etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

A

Batılı devletlerin Ermeni meselesi üzerinden Türkiye üzerindeki baskısını tamamen kaldırması.

B

Doğu Cephesi'ndeki askeri ve siyasi başarının, TBMM Hükûmeti'nin uluslararası tanınırlığını ve Batı Cephesi'ndeki moralini yükseltmesi.

C

Sovyet Rusya'nın Türkiye ile olan ilişkilerini olumsuz etkilemesi.

D

Ermenistan'ın Anadolu'dan tamamen çekilmesini ve Sevr Antlaşması'nı tanımasını sağlaması.

E

Misak-ı Millî'nin doğu sınırlarının tam anlamıyla bu antlaşmayla belirlenmesi.

Soru 14

Lozan Barış Antlaşması'nda kapitülasyonların kaldırılması, sadece ekonomik bağımsızlığın bir göstergesi olmakla kalmamış, aynı zamanda Türk toplumunda derin sosyo-psikolojik yansımalar da yaratmıştır. Bu yansımalar arasında aşağıdakilerden hangisi en belirgin olanıdır?

A

Yabancı okulların ve misyonerlik faaliyetlerinin tümüyle yasaklanması.

B

Uzun yıllar süren 'ikinci sınıf vatandaş' muamelesinin sona ermesiyle ulusal gurur ve özgüvenin pekişmesi.

C

Yabancı azınlıkların ekonomik hayattaki etkinliğini artırarak iç dengeleri bozması.

D

Osmanlı döneminden kalma yabancı sermayenin tamamen ülkeyi terk etmesine neden olması.

E

Türk hukuk sisteminin uluslararası alanda tamamen tanınmasının gecikmesine yol açması.

Soru 15

Lozan Barış Antlaşması'nın uluslararası hukuk açısından önemi, sadece Türkiye'nin bağımsızlığını tescil etmesiyle sınırlı değildir. Aynı zamanda, I. Dünya Savaşı sonrasında galip devletlerin dayatmalarına karşı bir ulusun kendi kaderini tayin hakkını ve ulusal egemenliğini savunduğu ilk örneklerden biri olması, hangi ilkenin küresel ölçekte güçlenmesine katkı sağlamıştır?

A

Self-determinasyon ve devletlerarası eşitlik ilkelerinin uluslararası hukukta yerleşik bir değer kazanmasına.

B

Uluslararası tahkim ve arabuluculuk mekanizmalarının güçlenmesi ilkesine.

C

Sömürgeciliğin yaygınlaşması ilkesine.

D

Mandater sistemin etkinliğinin artması ilkesine.

E

Büyük devletlerin küçük devletler üzerindeki hegemonik gücünün meşrulaşması ilkesine.

Soru 16

Mudanya Mütarekesi'nin, askeri bir zaferin ötesinde, yeni Türk devletinin diplomatik meşruiyetini uluslararası alanda güçlendirmesi, Sevr Antlaşması'nın fiilen geçersizliğini hangi kritik boyutta ispatlamıştır?

A

Doğu Trakya ve İstanbul'un savaş yapılmadan geri alınmasıyla ve Türk ordusunun bölgeye girişiyle.

B

Osmanlı Hükûmeti'nin temsil yetkisini tamamen sona erdirmesiyle.

C

Yunanistan'ın Anadolu'daki tüm iddialarından kesin olarak vazgeçmesini sağlamasıyla.

D

İtilaf Devletleri'nin Anadolu'dan tamamen çekilmesini sağlamasıyla.

E

Boğazlar'da Türk egemenliğini tam olarak tesis etmesiyle.

Soru 17

Lozan Barış Antlaşması'nın Misak-ı Millî sınırları dışındaki Hatay (İskenderun Sancağı) konusunda çözüm getirememesi ve bu durumun 1939'a kadar devam etmesi, diplomatik bir eksiklik olarak değil de, dönemin uluslararası güç dengeleri açısından nasıl değerlendirilmelidir?

A

Fransa'nın Suriye üzerindeki mandater yönetimi ve İngiltere'nin bölgedeki denge politikası nedeniyle geçici bir erteleme olarak görülmelidir.

B

Milletler Cemiyeti'nin bu konuda Türkiye aleyhine karar almasından dolayıdır.

C

İtalya'nın bölgeye yönelik yayılmacı politikalarının bir sonucudur.

D

Hatay halkının büyük çoğunluğunun Fransa ile kalma isteğinden kaynaklanmaktadır.

E

Türkiye'nin Hatay üzerindeki iddialarından tamamen vazgeçtiği anlamına gelir.

Soru 18

Lozan Barış Antlaşması'nın imzalanma sürecinde Boğazlar konusunda öngörülen uluslararası statü, tam bağımsızlık ilkesiyle çelişen bir unsur olarak değerlendirilse de, bu durumun dönemin uluslararası konjonktüründe 'zorunlu bir taviz' olarak kabul edilmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

A

Misak-ı Millî sınırları içerisinde Boğazlar'ın stratejik öneminin batılı devletler tarafından göz ardı edilmesi.

B

Sovyet Rusya'nın Akdeniz'e inme politikasına karşı İngiltere ve Fransa'nın Boğazlar'da güçlü bir konum arayışı.

C

Türkiye'nin Milletler Cemiyeti üyeliği için bu maddeyi kabul etmek zorunda kalması.

D

Yunanistan'ın Boğazlar üzerindeki tarihi iddialarını uluslararası platformda güçlendirmesi.

E

Türkiye'nin askeri gücünün henüz tüm taleplerini uluslararası alanda kabul ettirebilecek düzeyde olmaması ve savaş yorgunluğu.

Soru 19

Lozan Barış Antlaşması'nın Misak-ı Millî hedeflerinden Musul konusunda tam olarak başarı sağlayamaması, dönemin uluslararası jeopolitiği ve İngiltere'nin bölgedeki stratejik çıkarları açısından nasıl yorumlanmalıdır?

A

İngiltere'nin bölgedeki tek derdinin Musul petrolleri olması.

B

Milletler Cemiyeti'nin İngiltere lehine yanlı kararlar alması.

C

Musul halkının büyük çoğunluğunun İngiltere ile birleşme yönünde irade beyan etmesi.

D

Irak'ın o dönemde İngiliz mandası altında bulunması ve İngiltere'nin bölgedeki petrol kaynakları ve Hindistan yolu üzerindeki stratejik kontrol arzusu.

E

Türkiye'nin İngiltere ile tam bir uzlaşı ortamı sağlamak için bu konuda taviz vermesi.

Soru 20

Lozan Antlaşması'nda çözüme kavuşturulamayan Musul sorunu, daha sonra Milletler Cemiyeti'ne havale edilmiş ve 1926'da Ankara Antlaşması ile çözülmüştür. Bu sürecin Türkiye'nin bağımsızlığı ve bölgesel politikaları açısından temel dersi ne olmuştur?

A

Sınır sorunlarının sadece askeri güçle çözülebileceği.

B

Diplomasinin ve uluslararası hukukun, zorlu koşullarda dahi ulusal çıkarlar için sabırla kullanılması gerektiği.

C

İngiltere'nin bölgedeki tek ve mutlak güç olduğu gerçeğinin kabul edilmesi.

D

Uluslararası kuruluşların tarafsızlığına güvenilmesi gerektiği.

E

Milletler Cemiyeti'nin İngiltere'nin çıkarları doğrultusunda karar verdiğinin ispatı.

Milli Mücadele - Test 9

Hatalı Soru Bildirimi