Soru 1

Ay'ın kütlesi Dünya'nın yaklaşık %1.2'si kadardır. Kütle çekiminin bu kadar zayıf olması ile Ay'ın 'atmosfersiz' kalması arasındaki ilişkiyi kuran bir bilim insanı hangi sonuca ulaşır?

A

Düşük çekim kuvveti, gaz moleküllerini Ay yüzeyinde tutmaya yetmemiştir.

B

Ay'da çekim az olduğu için sadece ağır gazlar yüzeyde kalabilmiştir.

C

Yer çekimi azaldıkça atmosfer kalınlığı artar.

D

Ay'ın çekimi az olduğu için meteorlar yüzeye daha hızlı çarpar.

Soru 2

Bir astronot Ay'da özel bir deney düzeneği kuruyor. Şeffaf, sızdırmaz ve içi hava dolu bir fanusun içine bir mum yakıyor. Aynı anda fanusun dışına, Ay yüzeyine de başka bir mum koyup yakmaya çalışıyor. Bu deneyin sonucunda gözlemlenecek durum ve nedeni hangi seçenekte doğru analiz edilmiştir?

A

İki mum da yanmaya devam eder çünkü Güneş ışığı ısı sağlar.

B

İki mum da hemen söner çünkü Ay'da yer çekimi azdır.

C

Fanusun dışındaki mum yanmaz; çünkü yanma için gereken oksijen Ay'da bulunmaz.

D

Sadece dışarıdaki mum yanar çünkü hava basıncı düşüktür.

Soru 3

Ay'ın 'toz' (regolit) tabakası hakkında araştırma yapan bir öğrenci; bu tozun statik elektrikle yüklü olduğunu ve astronot kıyafetlerine adeta yapıştığını okuyor. Atmosferin yokluğu bu durumu nasıl destekler?

A

Hava nemi ve atmosferin yük dengeleyici etkisinin olmaması nedeniyle

B

Ay'ın yüzeyinin mıknatıs özelliği taşıması nedeniyle

C

Güneş ışığının tozları eritecek kadar sıcak olması nedeniyle

D

Tozların yer çekimiyle yukarı doğru itilmesi nedeniyle

Soru 4

Dünya atmosferi, uzaydan gelen meteorları sürtünme ile yakarak yok eden bir kalkan görevi görür. Ay'da ise atmosfer yok denecek kadar azdır. Bu durumun Ay'ın 'toprak' yapısı (regolit) üzerindeki etkisi nedir?

A

Toprağın içinde bol miktarda oksijen birikmesi

B

Sürekli meteor bombardımanı nedeniyle yüzeyin çok ince ve keskin bir tozla kaplanması

C

Yüzeyin sürekli ıslak ve çamurlu kalması

D

Yer altı lavlarının yüzeye çıkıp toprağı verimli hale getirmesi

Soru 5

Ay'da bir 'ozon tabakası' bulunsaydı, bu durum Ay'ın hangi özelliğini kökten değiştirirdi?

A

Ay'ın yer çekimi miktarını

B

Ay'ın kraterlerle dolup dolmamasını

C

Ay'ın Dünya etrafında dönüş hızını

D

Yüzeye ulaşan zararlı radyasyon miktarını ve ısı dengesini

Soru 6

Ay yüzeyindeki bazı kraterlerin kenarları çok dik ve sivriyken, diğerleri daha yuvarlak ve alçaktır. Bilim insanları bu farkı 'kraterin yaşı' ile ilişkilendirir. Atmosfer olmayan bir ortamda kraterlerin zamanla 'aşınmasının' sebebi hangisi olabilir?

A

Sürekli devam eden mikrometeor çarpışmalarının yüzeyi törpülemesi

B

Ay'daki şiddetli fırtınaların kayaları düzleştirmesi

C

Ay'ın kendi ekseni etrafında çok hızlı dönerek merkezkaç oluşturması

D

Astronotların yürümesiyle oluşan yapay aşınma

Soru 7

Ay'ın atmosferinin yok denecek kadar az olması, 'ses' dalgalarının iletimini imkansız kılar. İki astronot kaskları birbirine değmediği sürece birbirini duyamaz. Bu durum iletişim teknolojileri açısından nasıl bir zorunluluk doğurur?

A

Havasız ortamda da yayılabilen radyo dalgalarını kullanan telsizlere ihtiyaç duyarlar.

B

Yüksek sesle bağırmaları yeterli olacaktır.

C

Sadece el işaretleri ile anlaşmak zorundadırlar.

D

Astronotlar arasındaki kablolu telefon hatları tek çözümdür.

Soru 8

Bir bilim kurgu filminde astronot Ay'da kaskını çıkarıp bir süre nefes alabildiğini iddia etmektedir. Bu durumun bilimsel olarak imkansız olmasının yanı sıra, kaskı çıkardığı an karşılaşacağı diğer fiziksel tehlike nedir?

A

Tozların vücudu ağırlaştırması

B

Ay'ın aşırı yer çekimi nedeniyle yere yapışması

C

Sıfıra yakın atmosfer basıncı nedeniyle vücut dokularının zarar görmesi

D

Kendi sesini duyup sağır olması

Soru 9

Ay yüzeyindeki dağların yüksekliği 5000 metreyi aşabilmektedir. Dünya'daki dağların zamanla aşınarak alçalmasına rağmen Ay'daki dağların bu denli yüksek ve sivri kalması hangi eksiklikle ilgilidir?

A

Ay'ın çekirdek sıcaklığı

B

Rüzgar ve yağış gibi aşındırıcı hava olaylarının olmayışı

C

Magma tabakasının yokluğu

D

Ay'ın ışık kaynağı olmaması

Soru 10

Ay'da paraşütle iniş yapmak imkansızdır. Gelecekte Ay'a yapılacak kargo sevkiyatlarında iniş hızı nasıl kontrol edilebilir?

A

Sadece gece vaktinde iniş yaparak

B

Kargoları çok hafif malzemeden yaparak

C

Roket motorlarını ters yönde ateşleyerek (itki sistemi kullanarak)

D

Daha büyük ve geniş paraşütler tasarlanarak

Soru 11

Bir uzay mühendisi, Ay'da kullanılacak bir keşif aracının dış yüzeyini tasarlarken şu iki veriyi dikkate alıyor: 1. Ay'da atmosfer yoktur. 2. Ay'da gece-gündüz arası sıcaklık farkı yaklaşık 300 derecedir. Bu mühendisin, aracın dış kaplamasında 'aerodinamik (hava akışına uygun) yapı' yerine 'ısı yalıtımı ve radyasyon kalkanı'na odaklanmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A

Ay tozlarının aracı yavaşlatacak bir sürtünme oluşturması

B

Aracın sadece gece vakti çalışacak şekilde tasarlanması

C

Hava direncinin yokluğu nedeniyle şeklin önemsizleşmesi, ancak termal korumanın hayati olması

D

Ay'ın yer çekiminin aracın şeklini bozması

Soru 12

Ay yüzeyinde bulunan devasa kraterlerin bazılarının içinde küçük tepecikler (merkezi zirveler) bulunur. Jeologlar bu durumu şöyle açıklar: 'Çarpma anındaki enerji o kadar büyüktür ki, katı kayaçlar bir anlığına sıvı gibi davranıp yukarı doğru sıçrar ve donar.' Bu çıkarımdan yola çıkarak; Ay'da bu yapıların milyarlarca yıl korunması ile Dünya'daki kraterlerin hızla kaybolması arasındaki farkı belirleyen ana etken nedir?

A

Ay'daki yer çekiminin Dünya'dan çok daha güçlü olması

B

Ay'da yüzey şekillerini değiştirecek rüzgar ve su gibi dış etkenlerin bulunmaması

C

Dünya'nın iç çekirdeğinin daha sıcak olması

D

Ay'ın manyetik alanının yapıları dondurması

Soru 13

Ay'ın yüzeyinde su sıvı halde bulunamaz. Ya buharlaşır ya da donar. Bu durumun temel nedeni hangi seçenekte eksiksiz verilmiştir?

A

Ay'ın kütlesinin az olması

B

Hem koruyucu bir atmosferin hem de gerekli hava basıncının bulunmaması

C

Ay yüzeyinin sadece tozdan oluşması

D

Güneş ışığının suyu oksijene dönüştürmesi

Soru 14

Ay'ın 'deniz' (Maria) denilen karanlık bölgelerinin, açık renkli 'dağlık' bölgelere göre çok daha düz olmasının bilimsel gerekçesi nedir?

A

Ay denizlerinin aslında suyla dolu olması

B

Meteor çarpmalarıyla oluşan çukurların geçmişte lavlarla dolup donması

C

Bu bölgelerin yer çekiminin meteorları itmesi

D

Bu bölgelerin atmosferinin daha yoğun olması

Soru 15

Bir araştırmacı şu hipotezi kuruyor: 'Ay'da bir sera kurup içine yoğun bir gaz karışımı pompalarsak, bitkileri sadece Güneş'ten gelen radyasyondan korumamız yeterli olmaz; aynı zamanda bitkilerin rüzgar direnciyle karşılaşmamasına da dikkat etmeliyiz.' Bu hipotezin 'atmosfer-yaşam' ilişkisi açısından en mantıklı yorumu nedir?

A

Ay'da rüzgar olmadığı için hipotez tamamen yanlıştır.

B

Ay'ın yer çekimi rüzgar oluşumunu engeller.

C

Atmosferin oluşması, beraberinde hava hareketlerini (rüzgar) ve basınç dengelerini getirir.

D

Bitkiler Ay'da daha hızlı büyüdüğü için rüzgara ihtiyaç duyarlar.

Soru 16

Ay'da gökyüzü gündüz vaktinde bile simsiyah görünürken, Dünya'da mavidir. Bir sanatçı Ay'da bir manzara resmi çizecek olsa, 'ışığın dağılması' kuralını dikkate alarak aşağıdakilerden hangisini yapması en mantıklı olur?

A

Bulut kümeleri ekleyerek gerçekçiliği artırmak

B

Gölgeleri çok keskin, siyah ve net sınırlar kullanarak çizmek

C

Işık ve gölge geçişlerini çok yumuşak ve silik yapmak

D

Gökyüzünü parlak maviye boyamak

Soru 17

Ay'ın yüzeyinde rüzgar olmamasına rağmen, astronotların iniş yaptığı bölgelerdeki tozların motor ateşlemesiyle havalandığı ve çok uzaklara 'kurşun gibi' gittiği görülmüştür. Hava direnci olmayan bir ortamda tozların yavaşlamamasının temel nedeni nedir?

A

Ay'ın yer çekiminin tozları itmesi

B

Tozların yakıtla karışarak patlaması

C

Hareket halindeki nesneleri yavaşlatacak gaz moleküllerinin olmaması

D

Tozların havadan daha hafif olması

Soru 18

Dünya'ya yaklaşan bir meteorun atmosferde sürtünme etkisiyle yanarak 'yıldız kayması' görüntüsü oluşturması Ay'da gerçekleşmez. Ay'da yaşayan bir gözlemci meteorların yaklaştığını nasıl anlar?

A

Sürtünme olmadığı için ışık saçmazlar, sadece çarptıkları anda fark edilirler.

B

Meteorlar her zaman ses çıkararak gelirler.

C

Ay atmosferi meteorları her zaman havada durdurur.

D

Meteorlar Ay'da mavi renkte yanarlar.

Soru 19

Ay'da bir futbol maçı yapıldığını varsayalım. Topa vurulduğunda topun izlediği yol Dünya'dakinden farklı olacaktır. Atmosferin olmadığını düşünerek, topun hareketi hakkında hangi yorum yapılabilir?

A

Top havada falsolu (eğrisel) bir yol izleyemez çünkü hava direnci yoktur.

B

Atmosfer olmadığı için top hiç yere düşmez.

C

Top havada daha hızlı yavaşlar çünkü tozlar sürtünme yapar.

D

Top her zaman dik bir şekilde yukarı çıkar.

Soru 20

Ay'ın atmosferinin olmayışı nedeniyle Güneş ışınları doğrudan yüzeye ulaşır. Bu durum Ay'daki kayaçların 'kimyasal' yapısını nasıl etkiler?

A

Yağmur suları kayaçları eritir.

B

Radyasyonun doğrudan etkisiyle kayaçlar üzerinde 'uzay aşınması' gerçekleşir.

C

Kayaçlar atmosferdeki oksijenle paslanır.

D

Kayaçlar zamanla elmasa dönüşür.

Ay’ın Yapısı ve Özellikleri - Test 8

Hatalı Soru Bildirimi