Soru 1

Ay'ın atmosferinin yok denecek kadar az olması, 'Ay'ın Küçülmesi' teorisini destekleyen veriler arasındadır. Çünkü gazların uzaya kaçması için gereken 'kaçış hızı' Ay'ın hangi özelliği ile ilgilidir?

A

Dünya'ya olan uzaklığı

B

Ay'ın sıcaklığı

C

Kütle çekim kuvvetinin zayıflığı

D

Üzerindeki krater sayısı

Soru 2

Ay yüzeyindeki kraterlerin çoğu daireseldir. Meteorların yüzeye çarptığı açı ne kadar eğik olursa olsun kraterin dairesel olma eğiliminde olması hangi fiziksel gerçekle açıklanır?

A

Ay'ın dönüş hareketinin kraterleri yuvarlatması

B

Atmosferin meteorları dairesel bir yola sokması

C

Çarpma anındaki muazzam hızın yarattığı patlamanın bir şok dalgası gibi her yöne yayılması

D

Meteorların hepsinin mükemmel küre olması

Soru 3

Ay'da paraşütle iniş yapılamamasının nedeni, Dünya'daki bir paraşütçünün limit hıza ulaşmasını sağlayan hangi kuvvetin Ay'da sıfır olmasıdır?

A

Manyetik itme kuvveti

B

Merkezkaç kuvveti

C

Kütle çekim kuvveti

D

Hava direnci (Sürtünme kuvveti)

Soru 4

Ay yüzeyindeki 'Maria' adı verilen düzlükler, Ay'ın tarihindeki büyük lav akıntılarıyla oluşmuştur. Bu düzlüklerin üzerinde daha az krater bulunması, bize bu bölgelerin 'zamanı' hakkında hangi sentezi yaptırır?

A

Bu bölgelerin Ay'ın en eski kısımları olduğunu

B

Bu bölgelerin meteor çekmediğini

C

Bu bölgelerin lav akıntısı sonrası oluşmuş daha genç yüzeyler olduğunu

D

Bu bölgelerde atmosferin daha yoğun olduğunu

Soru 5

Ay'da bir ateş yakmak isteyen astronot, yanında getirdiği tüp oksijeni odunların üzerine sıktığında ateş yanar. Ancak oksijeni kestiği an ateş hemen söner. Bu durum Ay'ın hangi özelliğinin doğrudan sonucudur?

A

Yer çekiminin alevleri aşağı bastırması

B

Atmosferde yanmayı sürdürecek serbest oksijenin bulunmaması

C

Sıcaklığın çok yüksek olması

D

Ay tozunun ateşin üzerini kapatması

Soru 6

Ay yüzeyinde 'rüzgar' olmadığı bilinmektedir. Ancak Ay'a inen modülün (Apollo 11) iniş anı videolarında, yüzeydeki tozların sanki rüzgara kapılmış gibi her yöne dağıldığı görülür. Bu hareketin 'yapay' sebebi nedir?

A

Güneş rüzgarlarının aniden şiddetlenmesi

B

Ay'ın o bölgesindeki geçici fırtınalar

C

Ay'ın çekirdeğindeki doğal gaz çıkışları

D

Uzay aracının motorlarından çıkan egzoz gazlarının yarattığı basınçlı hava akımı

Soru 7

Eğer Ay'da, Dünya'dakine benzer bir azot-oksijen atmosferi olsaydı; ancak Ay'ın kütle çekimi bugünkü haliyle (az) kalsaydı, ne olması beklenirdi?

A

Gazlar düşük çekim nedeniyle yüzeyde tutunamaz ve hızla uzaya yayılırdı.

B

Ay'daki kraterlerin hepsi suyla dolardı.

C

Atmosfer her geçen gün daha da kalınlaşırdı.

D

Ay'ın rengi kırmızıya dönerdi.

Soru 8

Ay'da gökyüzü neden gündüz vaktinde bile simsiyahtır?

A

Yıldızların Ay'da daha sönük olması

B

Güneş ışığının Ay'a ulaşmadan sönmesi

C

Ay'ın ışığı tamamen emmesi

D

Işığı saçacak ve gökyüzünü aydınlatacak bir atmosfer tabakasının olmaması

Soru 9

Ay'ın uydusu olduğu Dünya, atmosferi sayesinde Güneş'ten gelen X ve Gama ışınlarını büyük oranda süzebilir. Ay yüzeyindeki bir cihazın, Dünya'dakinden daha hızlı bozulmasının (radyasyon hasarı) temel sebebi hangi seçenekte doğru kurgulanmıştır?

A

Ay'ın Dünya'ya göre çok soğuk olması

B

Yüksek enerjili ışınları süzebilecek koruyucu bir atmosfer tabakasının yokluğu

C

Yer çekiminin devreleri aşağı çekmesi

D

Ay tozunun cihazları paslandırması

Soru 10

Ay yüzeyinde sıcaklık gündüz +107 °C iken gece -173 °C civarındadır. Bir öğrenci bu veriyi kullanarak şu çıkarımı yapar: 'Ay'da ısıyı tutacak veya dağıtacak bir atmosfer olmadığı için sıcaklık sadece ışığın gelip gelmemesine bağlıdır.' Bu çıkarıma göre, Ay'da gölgeye giren bir astronotun kıyafeti nasıl bir zorlukla karşılaşır?

A

Atmosferik nem kıyafeti ıslatır.

B

Güneş ışığı kesildiği an ısıyı koruyacak bir hava katmanı olmadığından ani ve aşırı soğuma gerçekleşir.

C

Gölgede sıcaklık artacağı için terleme yapar.

D

Rüzgar kıyafeti gölgeden dışarı savurur.

Soru 11

Ay'ın kütlesi, Dünya'nın kütlesinden çok daha azdır. Eğer Ay'ın kütlesi Dünya kadar büyük olsaydı, Ay'ın mevcut fiziksel özelliklerinden hangisinin değişmesi en yüksek olasılık olurdu?

A

Yüzeyindeki kraterlerin rengi değişirdi.

B

Kütle çekimi artacağı için gaz moleküllerini tutabilir ve bir atmosfer katmanı oluşturabilirdi.

C

Ay'ın üzerinde hiç dağ oluşmazdı.

D

Ay, Dünya'nın etrafında dönmeyi bırakırdı.

Soru 12

Ay'da kurulan bir yaşam kapsülünün içindeki hava basıncı, Dünya'daki deniz seviyesi basıncına ayarlanmıştır. Kapsülün kapısı bir arıza nedeniyle açılırsa ne olur?

A

Hiçbir şey olmaz, basınçlar zaten eşittir.

B

İçerideki hava, dışarıdaki basınçsız ortama doğru şiddetle püskürerek boşalır.

C

Ay'ın yer çekimi havayı yerde tutar ve hava çıkmaz.

D

Dışarıdaki soğuk hava içeri dolar.

Soru 13

Ay'da kullanılan araçların tekerlekleri kauçuk/lastik yerine metal kafes veya tel örgüden yapılır. Bu tasarımın Ay'ın 'atmosfersiz ve tozlu' yapısıyla bağlantısı nedir?

A

Ay'da rüzgar olmadığı için lastiğin şişirilememesi

B

Aşırı sıcaklık farkları ve keskin regolit tozunun klasik lastiklere zarar verecek olması

C

Lastiklerin Ay'ın yer çekimiyle yukarı doğru uçması

D

Kauçuğun Ay'da çok ağırlaşması

Soru 14

Ay'ın atmosferinin olmayışı, 'Termodinamik' (ısı bilimi) açısından değerlendirildiğinde yüzeydeki tozların (regolit) ısı iletim hızı hakkında ne söylenebilir?

A

Hava olmadığı için tozlar sıvılaşarak ısıyı taşır.

B

Havasız ortam nedeniyle tozlar mükemmel bir yalıtkan gibi davranır; ısı alt katmanlara çok yavaş geçer.

C

Isıyı her yöne çok hızlı iletirler.

D

Tozlar Güneş enerjisini depolayıp gece boyu sıcak kalır.

Soru 15

Bir bilim kurgu yazarı, romanında Ay'da geçen bir sahneyi şöyle tasvir ediyor: 'Uzaktan gelen dev bir gök taşı, sessizce ufukta belirdi ve saniyeler sonra yüzeye çarptığında yeri sarsan dev bir ateş topu oluşturdu, ancak kulakları sağır edecek o beklenen patlama sesi hiç gelmedi.' Yazarın bu tasviri bilimsel açıdan nasıl değerlendirilmelidir?

A

Hatalıdır; çünkü patlamalar her zaman ses çıkarır.

B

Doğrudur; çünkü Ay yüzeyi sesi tamamen emen bir sünger yapısındadır.

C

Hatalıdır; çünkü Ay'ın yer çekimi sesi hapseder.

D

Doğrudur; çünkü Ay'da sesin iletilmesini sağlayacak bir gaz ortamı (atmosfer) yoktur.

Soru 16

Gelecekte Ay'da sürdürülebilir bir yaşam alanı kurmak isteyen bir mühendislik grubu, binaların camlarını Dünya'daki gibi dikey değil, çok kalın ve içbükey (içe doğru kavisli) tasarlamayı planlıyor. Bu tasarımın gerekçesi olarak; 'Ay'da atmosfer basıncı sıfıra yakın olduğu için iç basınç camları dışa doğru patlatmaya çalışacaktır' hipotezini sunuyorlar. Bu mühendislik yaklaşımı, Ay'ın hangi fiziksel eksikliğinin bir sonucudur?

A

Ay tozlarının cam yüzeyini aşındırma riski

B

Yüzeydeki kraterlerin düzensiz yapısı

C

Koruyucu bir atmosfer tabakasının ve açık hava basıncının yokluğu

D

Ay'ın yer çekiminin Dünya'dan az olması

Soru 17

Ay yüzeyindeki tozların (regolit) mikroskop altında incelendiğinde, Dünya'daki kum tanelerine göre çok daha keskin ve pürüzlü olduğu görülür. Bu 'mikroskobik keskinlik' Ay'daki hangi temel eksikliğin milyarlarca yıl süren bir sonucudur?

A

Ay tozunun sadece gök taşlarından oluşması

B

Yer çekiminin tozları dikey olarak bastırması

C

Su ve rüzgar erozyonunun olmaması nedeniyle fiziksel aşınmanın gerçekleşmemesi

D

Güneş ışığının tozları sertleştirmesi

Soru 18

Ay yüzeyindeki kraterlerin bazılarının milyarlarca yıl öncesinden, bazılarının ise çok yakın tarihten kaldığı bilinmektedir. Ay'da 'kraterlerin yaşını' belirlemede kullanılan en önemli kriterden biri kenarların keskinliğidir. Kenarları daha 'yumuşak' olan bir krater için hangisi söylenebilir?

A

Lavların soğumasıyla oluşan bir volkan ağzıdır.

B

Üzerinde çok fazla mikrometeor bombardımanı birikmiş eski bir yapıdır.

C

İçinde yoğun su birikintisi olan bir çukurdur.

D

Daha yeni oluşmuş bir kraterdir.

Soru 19

Gelecek planlamalarında, Ay'daki kraterlerin içine devasa teleskoplar yerleştirilmesi düşünülmektedir. Bu teleskopların Dünya'daki teleskoplardan çok daha net görüntüler elde edebilecek olmasının 'atmosferik' gerekçesi nedir?

A

Işığı kıran, emen veya dağıtan bir atmosfer tabakasının bulunmaması

B

Ay'ın Güneş'e her zaman daha yakın konumda olması

C

Kraterlerin doğal bir mercek görevi görmesi

D

Ay'ın teleskopları daha güçlü çeken bir manyetizmaya sahip olması

Soru 20

Ay yüzeyinden alınan kaya örneklerinde, Dünya'daki kayaların aksine 'oksitlenme' (paslanma) belirtilerine rastlanmamıştır. Bir biyolog ve jeolog ekibi bu durumu analiz ederken, Ay'daki hangi özelliğin kimyasal tepkimeleri sınırladığını söyleyebilir?

A

Krater derinliklerinin çok karanlık olması

B

Atmosferin yokluğu nedeniyle serbest oksijen ve nemin bulunmaması

C

Ay'ın ışık yansıtma kapasitesinin düşük olması

D

Ay'ın kendi ekseni etrafında yavaş dönmesi

Ay’ın Yapısı ve Özellikleri - Test 9

Hatalı Soru Bildirimi