Soru 1

Aşağıdaki ifadelerden hangisi, 'Kalıp yargılar toplumsal barışın önündeki en büyük engeldir' tezini en güçlü şekilde destekler?

A

Kalıp yargılar bazen işlerin daha hızlı yürümesini sağlar.

B

Kalıp yargılar bireylerin gerçek kimliklerini gizleyerek kutuplaşmaya ve düşmanlığa zemin hazırlar.

C

Kalıp yargılar toplumun her kesiminde görülür.

D

İnsanlar kalıp yargıları sayesinde kendilerini güvende hissederler.

Soru 2

Toplumsal yardımlaşmada 'gizlilik' prensibi (sağ elin verdiğini sol elin görmemesi), yardımlaşmanın hangi temel değerle yürütülmesi gerektiğini gösterir?

A

İnsan onuruna ve haysiyetine saygı

B

Kamuoyunda popüler olma

C

Sorumluluktan kaçınma

D

Ekonomik fayda sağlama

Soru 3

Bir bireyin, haksızlığa uğradığı bir durumda 'sessiz kalmak' yerine dilekçe hakkını kullanması, hangi toplumsal sürecin sağlıklı işlediğinin kanıtıdır?

A

Geleneksel dayanışmanın

B

Demokratik hak arama bilincinin

C

Kuşaklar arası çatışmanın

D

Bireysel bencilliğin

Soru 4

Sivil Toplum Kuruluşlarının (STK) faaliyetlerine katılmak, bireyin 'toplumsal sorunlara duyarlı olma' sorumluluğunu yerine getirmesini sağlar. Ancak bu katılımın sürekliliği için en temel gereksinim nedir?

A

Sadece üniversite mezunu olmak

B

Gönüllülük bilinci ve toplumsal fayda arzusu

C

Zorunlu bir yasal düzenleme

D

Devletten maaş almak

Soru 5

Bir toplumda bireylerin üstlendiği rollerin karmaşıklığı, o toplumun gelişmişlik düzeyiyle doğru orantılıdır. Bu yargıya dayanarak modern toplumlarda rollerin doğası hakkında yapılabilecek en kapsamlı çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?

A

Gelişmiş toplumlarda bireyler rollerini sadece biyolojik özelliklerine göre seçerler.

B

Geleneksel toplumlarda roller, modern toplumlara göre daha hızlı değişir.

C

Toplumsal roller, bireyin özgürlüğünü her zaman kısıtlayan bir unsurdur.

D

Uzmanlaşma ve sosyal çeşitlilik, bireyin aynı anda taşıdığı rollerin niteliğini ve sayısını artırır.

Soru 6

Kültürel unsurlar bir toplumun hafızasıdır. Ancak teknolojik gelişmeler bu unsurların bir kısmını 'pasifize' ederken bir kısmını 'dönüştürür'. Aşağıdakilerden hangisi kültürel bir ögenin teknoloji etkisiyle 'dönüştüğüne' (yok olmadığına, biçim değiştirdiğine) örnektir?

A

Bayram tebriklerinin el yazısı mektuplardan görüntülü aramaya geçmesi.

B

Eski daktiloların tamamen müzelik olması.

C

Bazı el sanatlarının yapan kişi kalmadığı için unutulması.

D

Modern tıbbın gelişmesiyle bitkisel tedavilere ilginin azalması.

Soru 7

Atatürk’ün 'Yurtta sulh, cihanda sulh' ilkesi, toplumsal yaşamdaki hangi değerin küresel ölçeğe taşınmış halidir?

A

Bölgesel ayrımcılığın

B

Toplumsal hoşgörü ve barış içinde yaşama arzusunun

C

Ekonomik bağımsızlığın

D

Sadece askeri gücün

Soru 8

Empati kurmak, sadece karşıdaki kişinin duygusunu anlamak değil, aynı zamanda bu anlayışı davranışa dönüştürebilmektir. Aşağıdaki eylemlerden hangisi empati duygusunun tam olarak 'davranışa' dönüştüğünü gösterir?

A

Üzgün bir arkadaşını görüp içinden onun için üzülmek.

B

Kitaplardaki kahramanların hayatına hayran kalmak.

C

Zorluk yaşayan bir komşusunun yükünü görüp, hemen yardıma koşmak.

D

Görmediği halde başkasının hatasını eleştirmek.

Soru 9

Bir çocuk hakları ihlali karşısında sessiz kalan bir toplum için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A

Hak ve sorumluluk bilinci zayıflamıştır.

B

Geleneklerine bağlıdır.

C

Ekonomik olarak çok gelişmiştir.

D

Herkesin özgürlüğüne saygı duymaktadır.

Soru 10

Sosyal bir kulübe üye olan bir öğrencinin, 'hem eğleniyorum hem de yardıma muhtaç olanlar için bir şeyler yapmanın gururunu yaşıyorum' demesi, sosyal rollerin hangi yönüne vurgu yapar?

A

Rollerin her zaman maddi bir kazanç sağlaması gerektiğine

B

Bireysel başarıların toplumsal başarılardan önemli olduğuna

C

Rollerin bireyin psikososyal gelişimine ve tatminine katkı sağladığına

D

Sorumlulukların bireye ağır bir yük getirdiğine

Soru 11

Kalıp yargıların 'toplumsal bütünleşmeyi' zayıflatmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A

Bireylerin daha çok kitap okumasını sağlaması.

B

Dayanışmayı artıracak bir rekabet ortamı yaratması.

C

Geleneklerin korunmasına yardımcı olması.

D

Farklılıkları bir zenginlik değil, tehdit veya eksiklik olarak göstermesi.

Soru 12

Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'ne göre 'her çocuk görüşlerini serbestçe ifade etme hakkına sahiptir'. Okulda öğrenci meclisi kurularak çocuklara söz hakkı verilmesi bu maddenin hangi yönünü pratiğe döker?

A

Eğitim görme hakkını

B

Katılım hakkı ve demokratik temsil bilincini

C

Haberleşme özgürlüğünü

D

Özel hayatın gizliliğini

Soru 13

Kültürel süreklilikte 'din' ve 'dil' unsurları ayrılmaz bir bütündür. Bir millet dilini kaybederse dini kavramları anlamakta, dinini kaybederse de toplumsal ahlak ve yardımlaşma örüntülerinde zorluk yaşar. Bu metne göre kültürle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A

Kültür sadece dilden ibarettir.

B

Kültür zamanla tamamen yok olan bir yapıdır.

C

Kültürel unsurlar birbirine sıkı sıkıya bağlı ve etkileşim içindedir.

D

Ekonomik güç kültürel unsurlardan daha önemlidir.

Soru 14

Ön yargılar, sadece bireyler arası iletişimi değil, aynı zamanda toplumsal adaletin sağlanmasını da zorlaştırır. Aşağıdaki senaryolardan hangisi ön yargının adalet mekanizmasına olumsuz etkisini en iyi açıklar?

A

Bir işverenin, akademik başarısı yüksek olan bir adayı sırf dış görünüşü veya kökeni nedeniyle mülakata çağırmaması.

B

Bir öğrencinin zorlandığı bir derse karşı ilgisiz kalması.

C

İnsanların kendi kültürlerine ait yemekleri diğerlerinden daha çok sevmesi.

D

Bir kişinin tanımadığı birinden yardım istemekten çekinmesi.

Soru 15

Eski Türklerdeki 'Töre' kavramının, toplumsal rollerin belirlenmesindeki etkisi düşünüldüğünde, törenin hangi özelliği toplumsal düzeni sağlıyordu?

A

Toplumun her ferdi için ortak ve adil sorumluluklar yüklemesi

B

Sadece yöneticileri kapsaması

C

Zamanla tamamen unutulması

D

Sadece savaş zamanlarında geçerli olması

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal bir grupta 'rol çatışması' (iki rolün gerekliliklerinin birbiriyle çelişmesi) durumuna örnektir?

A

Bir öğretmenin kendi çocuğunun girdiği sınavda gözetmen olması.

B

Hem öğrenci hem de sporcu olan birinin antrenmana gitmesi.

C

Bir mühendisin hafta sonu ailesiyle pikniğe gitmesi.

D

Bir doktorun hastanede nöbet tutması.

Soru 17

Milli kültüre ait bir geleneğin 'ticari bir reklam unsuru' haline getirilip özünden uzaklaştırılması, kültürel miras açısından ne gibi bir risk taşır?

A

Kültürel yozlaşmaya ve değerlerin içini boşaltmaya neden olur.

B

Ekonomiyi canlandırarak kültürü güçlendirir.

C

Geleneğin daha çok kişi tarafından bilinmesini sağlar.

D

Teknolojinin kültüre katkısını artırır.

Soru 18

Bir yerleşim yerindeki tarihi bir köprünün restorasyon (yenileme) çalışmaları sırasında, aslına uygun olmayan modern malzemeler kullanılması en çok hangisine zarar verir?

A

Köprünün dayanıklılığına

B

Belediyenin gelirine

C

Kültürel mirasın özgünlüğüne ve korunmasına

D

Ulaşım hızına

Soru 19

Zaman içinde bazı rollerimiz (evlat olmak gibi) sabit kalırken bazıları (müdür olmak gibi) sona erebilir. Ancak sabit kalan rollerimizin bile 'içeriği' zamanla değişir. Aşağıdakilerden hangisi bir rolün içeriğinin değişmesine örnektir?

A

Bir futbolcunun maç sırasında kaptanlık bandını takması.

B

Küçükken bakılan bir 'evlat' olan kişinin, büyüyünce anne-babasının bakımını üstlenen bir 'evlat' olması.

C

Birinin emekli olduktan sonra işini bırakması.

D

Okul birincisi olan bir öğrencinin madalya alması.

Soru 20

Sosyal bilgilerin temel amaçlarından biri olan 'etkin vatandaşlık', bireyin toplumdaki hangi davranışıyla en iyi şekilde hayat bulur?

A

Sadece sınavlarında başarılı olmaya çalışmak

B

Haberleri her gün izlemek

C

Sadece yasaklara uymak

D

Toplumsal bir sorunu fark edip, çözüm için yasal haklarını kullanarak harekete geçmek

Birey ve Toplum - Test 7

Hatalı Soru Bildirimi