Soru 1

Empati kurmak, sadece karşıdaki kişinin duygusunu anlamak değil, aynı zamanda bu anlayışı davranışa dönüştürebilmektir. Aşağıdaki eylemlerden hangisi empati duygusunun tam olarak 'davranışa' dönüştüğünü gösterir?

A

Zorluk yaşayan bir komşusunun yükünü görüp, hemen yardıma koşmak.

B

Kitaplardaki kahramanların hayatına hayran kalmak.

C

Görmediği halde başkasının hatasını eleştirmek.

D

Üzgün bir arkadaşını görüp içinden onun için üzülmek.

Soru 2

Sosyal bilgilerin temel amaçlarından biri olan 'etkin vatandaşlık', bireyin toplumdaki hangi davranışıyla en iyi şekilde hayat bulur?

A

Sadece sınavlarında başarılı olmaya çalışmak

B

Toplumsal bir sorunu fark edip, çözüm için yasal haklarını kullanarak harekete geçmek

C

Sadece yasaklara uymak

D

Haberleri her gün izlemek

Soru 3

Bir yerleşim yerindeki tarihi bir köprünün restorasyon (yenileme) çalışmaları sırasında, aslına uygun olmayan modern malzemeler kullanılması en çok hangisine zarar verir?

A

Belediyenin gelirine

B

Ulaşım hızına

C

Kültürel mirasın özgünlüğüne ve korunmasına

D

Köprünün dayanıklılığına

Soru 4

Kalıp yargıların 'toplumsal bütünleşmeyi' zayıflatmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A

Dayanışmayı artıracak bir rekabet ortamı yaratması.

B

Geleneklerin korunmasına yardımcı olması.

C

Farklılıkları bir zenginlik değil, tehdit veya eksiklik olarak göstermesi.

D

Bireylerin daha çok kitap okumasını sağlaması.

Soru 5

Aşağıdaki ifadelerden hangisi, 'Kalıp yargılar toplumsal barışın önündeki en büyük engeldir' tezini en güçlü şekilde destekler?

A

Kalıp yargılar bireylerin gerçek kimliklerini gizleyerek kutuplaşmaya ve düşmanlığa zemin hazırlar.

B

İnsanlar kalıp yargıları sayesinde kendilerini güvende hissederler.

C

Kalıp yargılar toplumun her kesiminde görülür.

D

Kalıp yargılar bazen işlerin daha hızlı yürümesini sağlar.

Soru 6

Eski Türklerdeki 'Töre' kavramının, toplumsal rollerin belirlenmesindeki etkisi düşünüldüğünde, törenin hangi özelliği toplumsal düzeni sağlıyordu?

A

Sadece savaş zamanlarında geçerli olması

B

Toplumun her ferdi için ortak ve adil sorumluluklar yüklemesi

C

Zamanla tamamen unutulması

D

Sadece yöneticileri kapsaması

Soru 7

Ön yargılar, sadece bireyler arası iletişimi değil, aynı zamanda toplumsal adaletin sağlanmasını da zorlaştırır. Aşağıdaki senaryolardan hangisi ön yargının adalet mekanizmasına olumsuz etkisini en iyi açıklar?

A

İnsanların kendi kültürlerine ait yemekleri diğerlerinden daha çok sevmesi.

B

Bir işverenin, akademik başarısı yüksek olan bir adayı sırf dış görünüşü veya kökeni nedeniyle mülakata çağırmaması.

C

Bir öğrencinin zorlandığı bir derse karşı ilgisiz kalması.

D

Bir kişinin tanımadığı birinden yardım istemekten çekinmesi.

Soru 8

Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'ne göre 'her çocuk görüşlerini serbestçe ifade etme hakkına sahiptir'. Okulda öğrenci meclisi kurularak çocuklara söz hakkı verilmesi bu maddenin hangi yönünü pratiğe döker?

A

Eğitim görme hakkını

B

Haberleşme özgürlüğünü

C

Özel hayatın gizliliğini

D

Katılım hakkı ve demokratik temsil bilincini

Soru 9

Kültürel süreklilikte 'din' ve 'dil' unsurları ayrılmaz bir bütündür. Bir millet dilini kaybederse dini kavramları anlamakta, dinini kaybederse de toplumsal ahlak ve yardımlaşma örüntülerinde zorluk yaşar. Bu metne göre kültürle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A

Kültür sadece dilden ibarettir.

B

Kültürel unsurlar birbirine sıkı sıkıya bağlı ve etkileşim içindedir.

C

Ekonomik güç kültürel unsurlardan daha önemlidir.

D

Kültür zamanla tamamen yok olan bir yapıdır.

Soru 10

Bir toplumda bireylerin üstlendiği rollerin karmaşıklığı, o toplumun gelişmişlik düzeyiyle doğru orantılıdır. Bu yargıya dayanarak modern toplumlarda rollerin doğası hakkında yapılabilecek en kapsamlı çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?

A

Geleneksel toplumlarda roller, modern toplumlara göre daha hızlı değişir.

B

Gelişmiş toplumlarda bireyler rollerini sadece biyolojik özelliklerine göre seçerler.

C

Toplumsal roller, bireyin özgürlüğünü her zaman kısıtlayan bir unsurdur.

D

Uzmanlaşma ve sosyal çeşitlilik, bireyin aynı anda taşıdığı rollerin niteliğini ve sayısını artırır.

Soru 11

Toplumsal yardımlaşmada 'gizlilik' prensibi (sağ elin verdiğini sol elin görmemesi), yardımlaşmanın hangi temel değerle yürütülmesi gerektiğini gösterir?

A

Sorumluluktan kaçınma

B

İnsan onuruna ve haysiyetine saygı

C

Kamuoyunda popüler olma

D

Ekonomik fayda sağlama

Soru 12

Milli kültüre ait bir geleneğin 'ticari bir reklam unsuru' haline getirilip özünden uzaklaştırılması, kültürel miras açısından ne gibi bir risk taşır?

A

Ekonomiyi canlandırarak kültürü güçlendirir.

B

Kültürel yozlaşmaya ve değerlerin içini boşaltmaya neden olur.

C

Teknolojinin kültüre katkısını artırır.

D

Geleneğin daha çok kişi tarafından bilinmesini sağlar.

Soru 13

Sosyal bir kulübe üye olan bir öğrencinin, 'hem eğleniyorum hem de yardıma muhtaç olanlar için bir şeyler yapmanın gururunu yaşıyorum' demesi, sosyal rollerin hangi yönüne vurgu yapar?

A

Bireysel başarıların toplumsal başarılardan önemli olduğuna

B

Rollerin bireyin psikososyal gelişimine ve tatminine katkı sağladığına

C

Rollerin her zaman maddi bir kazanç sağlaması gerektiğine

D

Sorumlulukların bireye ağır bir yük getirdiğine

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal bir grupta 'rol çatışması' (iki rolün gerekliliklerinin birbiriyle çelişmesi) durumuna örnektir?

A

Bir doktorun hastanede nöbet tutması.

B

Hem öğrenci hem de sporcu olan birinin antrenmana gitmesi.

C

Bir mühendisin hafta sonu ailesiyle pikniğe gitmesi.

D

Bir öğretmenin kendi çocuğunun girdiği sınavda gözetmen olması.

Soru 15

Zaman içinde bazı rollerimiz (evlat olmak gibi) sabit kalırken bazıları (müdür olmak gibi) sona erebilir. Ancak sabit kalan rollerimizin bile 'içeriği' zamanla değişir. Aşağıdakilerden hangisi bir rolün içeriğinin değişmesine örnektir?

A

Küçükken bakılan bir 'evlat' olan kişinin, büyüyünce anne-babasının bakımını üstlenen bir 'evlat' olması.

B

Bir futbolcunun maç sırasında kaptanlık bandını takması.

C

Okul birincisi olan bir öğrencinin madalya alması.

D

Birinin emekli olduktan sonra işini bırakması.

Soru 16

Bir bireyin, haksızlığa uğradığı bir durumda 'sessiz kalmak' yerine dilekçe hakkını kullanması, hangi toplumsal sürecin sağlıklı işlediğinin kanıtıdır?

A

Bireysel bencilliğin

B

Demokratik hak arama bilincinin

C

Geleneksel dayanışmanın

D

Kuşaklar arası çatışmanın

Soru 17

Sivil Toplum Kuruluşlarının (STK) faaliyetlerine katılmak, bireyin 'toplumsal sorunlara duyarlı olma' sorumluluğunu yerine getirmesini sağlar. Ancak bu katılımın sürekliliği için en temel gereksinim nedir?

A

Zorunlu bir yasal düzenleme

B

Devletten maaş almak

C

Gönüllülük bilinci ve toplumsal fayda arzusu

D

Sadece üniversite mezunu olmak

Soru 18

Atatürk’ün 'Yurtta sulh, cihanda sulh' ilkesi, toplumsal yaşamdaki hangi değerin küresel ölçeğe taşınmış halidir?

A

Toplumsal hoşgörü ve barış içinde yaşama arzusunun

B

Sadece askeri gücün

C

Bölgesel ayrımcılığın

D

Ekonomik bağımsızlığın

Soru 19

Bir çocuk hakları ihlali karşısında sessiz kalan bir toplum için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A

Ekonomik olarak çok gelişmiştir.

B

Herkesin özgürlüğüne saygı duymaktadır.

C

Geleneklerine bağlıdır.

D

Hak ve sorumluluk bilinci zayıflamıştır.

Soru 20

Kültürel unsurlar bir toplumun hafızasıdır. Ancak teknolojik gelişmeler bu unsurların bir kısmını 'pasifize' ederken bir kısmını 'dönüştürür'. Aşağıdakilerden hangisi kültürel bir ögenin teknoloji etkisiyle 'dönüştüğüne' (yok olmadığına, biçim değiştirdiğine) örnektir?

A

Bayram tebriklerinin el yazısı mektuplardan görüntülü aramaya geçmesi.

B

Bazı el sanatlarının yapan kişi kalmadığı için unutulması.

C

Eski daktiloların tamamen müzelik olması.

D

Modern tıbbın gelişmesiyle bitkisel tedavilere ilginin azalması.

Birey ve Toplum - Test 7

Hatalı Soru Bildirimi