Soru 1

Bir bireyin, haksızlığa uğradığı bir durumda 'sessiz kalmak' yerine dilekçe hakkını kullanması, hangi toplumsal sürecin sağlıklı işlediğinin kanıtıdır?

A

Geleneksel dayanışmanın

B

Kuşaklar arası çatışmanın

C

Bireysel bencilliğin

D

Demokratik hak arama bilincinin

Soru 2

Kültürel unsurlar bir toplumun hafızasıdır. Ancak teknolojik gelişmeler bu unsurların bir kısmını 'pasifize' ederken bir kısmını 'dönüştürür'. Aşağıdakilerden hangisi kültürel bir ögenin teknoloji etkisiyle 'dönüştüğüne' (yok olmadığına, biçim değiştirdiğine) örnektir?

A

Bazı el sanatlarının yapan kişi kalmadığı için unutulması.

B

Eski daktiloların tamamen müzelik olması.

C

Modern tıbbın gelişmesiyle bitkisel tedavilere ilginin azalması.

D

Bayram tebriklerinin el yazısı mektuplardan görüntülü aramaya geçmesi.

Soru 3

Empati kurmak, sadece karşıdaki kişinin duygusunu anlamak değil, aynı zamanda bu anlayışı davranışa dönüştürebilmektir. Aşağıdaki eylemlerden hangisi empati duygusunun tam olarak 'davranışa' dönüştüğünü gösterir?

A

Zorluk yaşayan bir komşusunun yükünü görüp, hemen yardıma koşmak.

B

Görmediği halde başkasının hatasını eleştirmek.

C

Üzgün bir arkadaşını görüp içinden onun için üzülmek.

D

Kitaplardaki kahramanların hayatına hayran kalmak.

Soru 4

Kalıp yargıların 'toplumsal bütünleşmeyi' zayıflatmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A

Bireylerin daha çok kitap okumasını sağlaması.

B

Farklılıkları bir zenginlik değil, tehdit veya eksiklik olarak göstermesi.

C

Dayanışmayı artıracak bir rekabet ortamı yaratması.

D

Geleneklerin korunmasına yardımcı olması.

Soru 5

Bir yerleşim yerindeki tarihi bir köprünün restorasyon (yenileme) çalışmaları sırasında, aslına uygun olmayan modern malzemeler kullanılması en çok hangisine zarar verir?

A

Kültürel mirasın özgünlüğüne ve korunmasına

B

Belediyenin gelirine

C

Köprünün dayanıklılığına

D

Ulaşım hızına

Soru 6

Sivil Toplum Kuruluşlarının (STK) faaliyetlerine katılmak, bireyin 'toplumsal sorunlara duyarlı olma' sorumluluğunu yerine getirmesini sağlar. Ancak bu katılımın sürekliliği için en temel gereksinim nedir?

A

Sadece üniversite mezunu olmak

B

Gönüllülük bilinci ve toplumsal fayda arzusu

C

Devletten maaş almak

D

Zorunlu bir yasal düzenleme

Soru 7

Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'ne göre 'her çocuk görüşlerini serbestçe ifade etme hakkına sahiptir'. Okulda öğrenci meclisi kurularak çocuklara söz hakkı verilmesi bu maddenin hangi yönünü pratiğe döker?

A

Haberleşme özgürlüğünü

B

Eğitim görme hakkını

C

Katılım hakkı ve demokratik temsil bilincini

D

Özel hayatın gizliliğini

Soru 8

Atatürk’ün 'Yurtta sulh, cihanda sulh' ilkesi, toplumsal yaşamdaki hangi değerin küresel ölçeğe taşınmış halidir?

A

Toplumsal hoşgörü ve barış içinde yaşama arzusunun

B

Ekonomik bağımsızlığın

C

Sadece askeri gücün

D

Bölgesel ayrımcılığın

Soru 9

Zaman içinde bazı rollerimiz (evlat olmak gibi) sabit kalırken bazıları (müdür olmak gibi) sona erebilir. Ancak sabit kalan rollerimizin bile 'içeriği' zamanla değişir. Aşağıdakilerden hangisi bir rolün içeriğinin değişmesine örnektir?

A

Okul birincisi olan bir öğrencinin madalya alması.

B

Birinin emekli olduktan sonra işini bırakması.

C

Küçükken bakılan bir 'evlat' olan kişinin, büyüyünce anne-babasının bakımını üstlenen bir 'evlat' olması.

D

Bir futbolcunun maç sırasında kaptanlık bandını takması.

Soru 10

Sosyal bir kulübe üye olan bir öğrencinin, 'hem eğleniyorum hem de yardıma muhtaç olanlar için bir şeyler yapmanın gururunu yaşıyorum' demesi, sosyal rollerin hangi yönüne vurgu yapar?

A

Rollerin bireyin psikososyal gelişimine ve tatminine katkı sağladığına

B

Bireysel başarıların toplumsal başarılardan önemli olduğuna

C

Sorumlulukların bireye ağır bir yük getirdiğine

D

Rollerin her zaman maddi bir kazanç sağlaması gerektiğine

Soru 11

Bir çocuk hakları ihlali karşısında sessiz kalan bir toplum için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A

Geleneklerine bağlıdır.

B

Hak ve sorumluluk bilinci zayıflamıştır.

C

Ekonomik olarak çok gelişmiştir.

D

Herkesin özgürlüğüne saygı duymaktadır.

Soru 12

Sosyal bilgilerin temel amaçlarından biri olan 'etkin vatandaşlık', bireyin toplumdaki hangi davranışıyla en iyi şekilde hayat bulur?

A

Sadece yasaklara uymak

B

Haberleri her gün izlemek

C

Sadece sınavlarında başarılı olmaya çalışmak

D

Toplumsal bir sorunu fark edip, çözüm için yasal haklarını kullanarak harekete geçmek

Soru 13

Eski Türklerdeki 'Töre' kavramının, toplumsal rollerin belirlenmesindeki etkisi düşünüldüğünde, törenin hangi özelliği toplumsal düzeni sağlıyordu?

A

Sadece yöneticileri kapsaması

B

Sadece savaş zamanlarında geçerli olması

C

Toplumun her ferdi için ortak ve adil sorumluluklar yüklemesi

D

Zamanla tamamen unutulması

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal bir grupta 'rol çatışması' (iki rolün gerekliliklerinin birbiriyle çelişmesi) durumuna örnektir?

A

Bir öğretmenin kendi çocuğunun girdiği sınavda gözetmen olması.

B

Bir doktorun hastanede nöbet tutması.

C

Bir mühendisin hafta sonu ailesiyle pikniğe gitmesi.

D

Hem öğrenci hem de sporcu olan birinin antrenmana gitmesi.

Soru 15

Toplumsal yardımlaşmada 'gizlilik' prensibi (sağ elin verdiğini sol elin görmemesi), yardımlaşmanın hangi temel değerle yürütülmesi gerektiğini gösterir?

A

Ekonomik fayda sağlama

B

Sorumluluktan kaçınma

C

İnsan onuruna ve haysiyetine saygı

D

Kamuoyunda popüler olma

Soru 16

Kültürel süreklilikte 'din' ve 'dil' unsurları ayrılmaz bir bütündür. Bir millet dilini kaybederse dini kavramları anlamakta, dinini kaybederse de toplumsal ahlak ve yardımlaşma örüntülerinde zorluk yaşar. Bu metne göre kültürle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A

Ekonomik güç kültürel unsurlardan daha önemlidir.

B

Kültürel unsurlar birbirine sıkı sıkıya bağlı ve etkileşim içindedir.

C

Kültür zamanla tamamen yok olan bir yapıdır.

D

Kültür sadece dilden ibarettir.

Soru 17

Bir toplumda bireylerin üstlendiği rollerin karmaşıklığı, o toplumun gelişmişlik düzeyiyle doğru orantılıdır. Bu yargıya dayanarak modern toplumlarda rollerin doğası hakkında yapılabilecek en kapsamlı çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?

A

Geleneksel toplumlarda roller, modern toplumlara göre daha hızlı değişir.

B

Gelişmiş toplumlarda bireyler rollerini sadece biyolojik özelliklerine göre seçerler.

C

Toplumsal roller, bireyin özgürlüğünü her zaman kısıtlayan bir unsurdur.

D

Uzmanlaşma ve sosyal çeşitlilik, bireyin aynı anda taşıdığı rollerin niteliğini ve sayısını artırır.

Soru 18

Ön yargılar, sadece bireyler arası iletişimi değil, aynı zamanda toplumsal adaletin sağlanmasını da zorlaştırır. Aşağıdaki senaryolardan hangisi ön yargının adalet mekanizmasına olumsuz etkisini en iyi açıklar?

A

İnsanların kendi kültürlerine ait yemekleri diğerlerinden daha çok sevmesi.

B

Bir kişinin tanımadığı birinden yardım istemekten çekinmesi.

C

Bir öğrencinin zorlandığı bir derse karşı ilgisiz kalması.

D

Bir işverenin, akademik başarısı yüksek olan bir adayı sırf dış görünüşü veya kökeni nedeniyle mülakata çağırmaması.

Soru 19

Aşağıdaki ifadelerden hangisi, 'Kalıp yargılar toplumsal barışın önündeki en büyük engeldir' tezini en güçlü şekilde destekler?

A

Kalıp yargılar bazen işlerin daha hızlı yürümesini sağlar.

B

İnsanlar kalıp yargıları sayesinde kendilerini güvende hissederler.

C

Kalıp yargılar bireylerin gerçek kimliklerini gizleyerek kutuplaşmaya ve düşmanlığa zemin hazırlar.

D

Kalıp yargılar toplumun her kesiminde görülür.

Soru 20

Milli kültüre ait bir geleneğin 'ticari bir reklam unsuru' haline getirilip özünden uzaklaştırılması, kültürel miras açısından ne gibi bir risk taşır?

A

Geleneğin daha çok kişi tarafından bilinmesini sağlar.

B

Kültürel yozlaşmaya ve değerlerin içini boşaltmaya neden olur.

C

Ekonomiyi canlandırarak kültürü güçlendirir.

D

Teknolojinin kültüre katkısını artırır.

Birey ve Toplum - Test 7

Hatalı Soru Bildirimi