Atom ve Periyodik Sistem - Test 7

9. Sınıf Kimya dersi müfredatına özel olarak hazırlanan Atom ve Periyodik Sistem - Test 7 ile atomun yapısı, periyodik cetvelin özellikleri ve elementlerin sınıflandırılması konularındaki bilgilerinizi pekiştirin. Bu içerik, güncel MEB Kazanım / Okul Sınavı testi çöz standartlarına ve müfredat formatına tam uyumlu şekilde tasarlanmıştır.

Test içerisindeki sorular, öğrencilerin kavramsal mantık kurma, grafik yorumlama ve analiz etme gibi temel becerilerini ölçmektedir. Okul yazılılarına hazırlık sürecinde eksiklerinizi tespit etmek ve bilgilerinizi tazelemek için 9. Sınıf Kimya testleri sizleri bekliyor. Kendini test et, eksiklerini tamamla ve başarıya ulaşmak için hemen çözmeye başla!

Soru

Süre

30 dk

Sınıf

9. Sınıf

Soru 1

Periyodik sistemdeki element grupları ve genel özellikleri ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

7A grubu elementleri doğada genellikle diatomik moleküller hâlinde bulunurlar.

8A grubu elementlerinin tamamının son katmanında 8 elektron bulunur.

2A grubu elementleri bileşiklerinde yalnızca $+2$ yükseltgenme basamağına sahip olurlar.

B grubu elementlerinin tamamı metal olup geçiş metalleri olarak adlandırılır.

1A grubu elementleri hidrojen hariç oda koşullarında bileşiklerinde $+1$ değerlik alan aktif metallerdir.

Soru 2

Atom kavramının tarihsel süreçteki gelişimi incelendiğinde atom modelleri belirli bilimsel deneyler doğrultusunda güncellenmiştir.

Aşağıda verilen atom modelleri ve bu modellerin ortaya koyduğu temel yenilik eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Bohr Atom Modeli — Elektronların çekirdek etrafında belirli enerjiye sahip katmanlarda bulunabileceğini açıklar.

Thomson Atom Modeli — Negatif yüklü taneciklerin pozitif yüklü gövde içinde homojen dağıldığını ifade eder.

Rutherford Atom Modeli — Atomun merkezinde çok küçük ve yoğun bir çekirdeğin bulunduğunu gösterir.

Dalton Atom Modeli — Maddenin en küçük yapı taşının bölünemez berk küreler olduğunu öne sürer.

Modern Atom Teorisi — Elektronların çekirdek etrafında belirli dairesel yörüngelerde sabit hızlarla döndüğünü kanıtlar.

Soru 3

Ernest Rutherford, ince altın levha üzerine pozitif yüklü alfa ($\alpha$) tanecikleri gönderdiği saçılma deneyi sonucunda atomun yapısına dair önemli çıkarımlar yapmıştır.

Buna göre Rutherford'un alfa saçılma deneyinin sonuçlarından hareketle ulaştığı aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

Çekirdek dışındaki boşlukta pozitif yüke eşit sayıda elektron bulunur.

Elektronlar çekirdek etrafında dairesel yörüngelerde belirli enerji düzeylerinde hareket ederler.

Atomun büyük bir kısmı boşluklu yapıdan oluşmaktadır.

Çekirdekteki pozitif yük miktarı bir elementin tüm atomlarında aynıdır.

Atomun kütlesinin çok büyük bir kısmı ve pozitif yükün tamamı merkezde çok küçük bir hacimde toplanmıştır.

Soru 4

İkinci periyotta yer alan $X$, $Y$ ve $Z$ elementleri ile ilgili aşağıdaki bilgiler verilmektedir:
- Atom yarıçapı en büyük olan $X$'tir.
- Elektronegatifliği en yüksek olan $Y$'dir.
- $Z$ elementinin oda koşullarında kararlı hiçbir bileşiği yoktur.

Buna göre $X$, $Y$ ve $Z$ elementlerinin atom numaralarının küçükten büyüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

$Z < Y < X$

$Y < X < Z$

$Y < Z < X$

$X < Y < Z$

$X < Z < Y$

Soru 5

Bohr atom modeli, tek elektronlu taneciklerin ($^{1}\text{H}$, $^{4}\text{He}^{+}$, $^{7}\text{Li}^{2+}$) spektrumlarını başarıyla açıklarken çok elektronlu atomların spektrumlarını açıklamada yetersiz kalmıştır.

Buna göre Bohr atom modelinin çok elektronlu sistemlerde yetersiz kalmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Elektronlar arası itme kuvvetlerini ve elektron-elektron etkileşimlerini hesaba katmaması

Uyarılmış atomların temel hâle geçerken foton yaydığını reddetmesi

Işığın yalnızca dalga karakterine sahip olduğunu kabul edip tanecik boyutunu yok sayması

Çekirdekte bulunan nötronların kütlesini ve çekim gücünü ihmal etmiş olması

Elektronların çekirdeğe düşmesini engelleyen merkezcil ivmeyi tanımlayamaması

Soru 6

Nötr bir $X$ atomu 2 elektron verdiğinde $X^{2+}$ katyonuna dönüşmektedir.

Bu süreç ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Taneciğin katman sayısı ve hacmi kesinlikle değişmez.

Taneciğin kimyasal özelliği tamamen aynı kalır.

Atomun çekirdeğindeki nötron sayısı 2 azalır.

Çekirdek çekim gücü değişmezken elektron başına düşen çekim kuvveti artar.

Atomun çekirdek yükü ve proton sayısı azalır.

Soru 7

$_{15}\text{P}^{3-}$, $_{16}\text{S}^{2-}$ ve $_{17}\text{Cl}^{-}$ iyonları incelenmektedir.

Bu iyonlar ile ilgili aşağıdaki kıyaslamalardan hangisi doğrudur?

Çekirdek yükü en büyük olan $\text{P}^{3-}$ iyonudur.

İyon yarıçapı en küçük olan $\text{P}^{3-}$ iyonudur.

İyon yarıçapları arasındaki ilişki $\text{P}^{3-} > \text{S}^{2-} > \text{Cl}^{-}$ şeklindedir.

Çekirdeğin elektron başına uyguladığı çekim kuvveti en az olan $\text{Cl}^{-}$ iyonudur.

Proton sayıları arasındaki ilişki $\text{P} > \text{S} > \text{Cl}$ şeklindedir.

Soru 8

İzoelektronik taneciklerin yarıçapları incelendiğinde çekirdek çekim gücünün tanecik boyutuna etkisi net bir şekilde gözlemlenir.

Buna göre $_{11}\text{Na}^{+}$, $_{12}\text{Mg}^{2+}$, $_{9}\text{F}^{-}$ ve $_{8}\text{O}^{2-}$ iyonlarının yarıçaplarının küçükten büyüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

$\text{O}^{2-} < \text{F}^{-} < \text{Na}^{+} < \text{Mg}^{2+}$

$\text{Mg}^{2+} < \text{Na}^{+} < \text{F}^{-} < \text{O}^{2-}$

$\text{Mg}^{2+} < \text{Na}^{+} < \text{O}^{2-} < \text{F}^{-}$

$\text{Na}^{+} < \text{Mg}^{2+} < \text{F}^{-} < \text{O}^{2-}$

$\text{F}^{-} < \text{O}^{2-} < \text{Mg}^{2+} < \text{Na}^{+}$

Soru 9

$X^{3+}$ iyonunun katman elektron dizilimi $2 - 8$ şeklindedir.

Buna göre nötr $X$ elementi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Periyodik sistemde bileşik oluştururken elektron alma eğilimi gösteren bir ametaldir.

Oda koşullarında katı hâlde bulunur ve elektrik akımını iletir.

Atom numarası 13'tür.

Periyodik sistemde 3. periyot 13. (3A) grupta yer alır.

Toprak metali olarak sınıflandırılır.

Soru 10

Nötr $X$, $Y$ ve $Z$ atomlarından $X$ ve $Y$ birbirinin izotopu, $Y$ ve $Z$ ise birbirinin izotonudur. $X^{2+}$ iyonu ile $Z^{3-}$ iyonunun elektron sayıları eşittir.

Buna göre $X$, $Y$ ve $Z$ atomlarının kütle numaraları arasındaki ilişki hakkında aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

$X$'in kütle numarası $Z$'ninkinden küçüktür.

$Z$'nin kütle numarası $X$'inkine eşittir.

$Y$'nin kütle numarası $Z$'ninkinden büyüktür.

$X$'in kütle numarası $Y$'ninkine eşittir.

$Z$'nin proton sayısı $X$'inkinden büyüktür.

Soru 11

Atom altı tanecik sayıları ve tanecikler arası ilişkileri inceleyen bir araştırmacı şu tanımları yapmaktadır:
1. Proton sayıları farklı, nötron sayıları aynı olan atomlar.
2. Proton ve nötron sayıları farklı, kütle numaraları aynı olan atomlar.
3. Elektron sayıları ve elektron dizilimleri aynı, proton sayıları farklı olan tanecikler.

Bu tanımlara karşılık gelen kavramlar aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

İzoton - İzobar - İzoelektronik

İzoton - İzotop - İzobar

İzotop - İzobar - İzoelektronik

İzotop - İzoton - İzobar

İzobar - İzoton - İzoelektronik

Soru 12

Nötr $^{35}_{17}\text{Cl}$ ve $^{37}_{17}\text{Cl}$ atomları ile ilgili;
I. Çekirdek yükleri
II. Kimyasal özellikleri
III. Fiziksel özellikleri

nicelik ve özelliklerinden hangileri aynıdır?

Yalnız I

I ve III

I, II ve III

I ve II

II ve III

Soru 13

İkinci periyotta yer alan ardışık atom numaralarına sahip $X$, $Y$ ve $Z$ başgrup elementlerinin 1. iyonlaşma enerjilerinin atom numarasıyla değişim grafiğinde $Y$ elementinin iyonlaşma enerjisinin hem $X$ hem de $Z$ elementininkinden daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir.

Buna göre $X$, $Y$ ve $Z$ elementleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

$Y$ elementinin elektron dizilimi küresel simetri özelliği gösterir.

$Z$ elementinin değerlik elektron sayısı $Y$'ninkinden küçüktür.

$Z$ elementi 8A grubunda yer alan bir soygazdır.

$Y$ elementinin atom yarıçapı $X$ ve $Z$'ninkinden büyüktür.

$X$ bir alkali metaldir, $Y$ ise toprak alkali metaldir.

Soru 14

$^{56}_{26}\text{Fe}^{3+}$ iyonu ile ilgili aşağıdaki niceliklerden hangisinin değeri 30'dur?

Çekirdekteki nötron sayısı

Çekirdek yükü

Nükleon sayısı

Toplam elektron sayısı

Toplam yüklü tanecik sayısı

Soru 15

Modern atom teorisinde, Bohr atom modelinde yer alan "yörünge" kavramı yerine "orbital" kavramı kullanılmıştır.

Buna göre yörünge ve orbital kavramları arasındaki temel farkla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Yörünge kavramında Heisenberg belirsizlik ilkesi dikkate alınmış, orbital kavramında ise bu ilke yok sayılmıştır.

Yörüngeler farklı geometrik şekillere sahipken, orbitaller yalnızca dairesel biçimdedir.

Yörünge elektronun bulunma olasılığının yüksek olduğu 3 boyutlu bölgeyi, orbital ise izlediği düzlemsel yolu temsil eder.

Yörünge elektronun 2 boyutlu düzlemsel hareketini ifade ederken, orbital elektronun çekirdek etrafında bulunma olasılığının yüksek olduğu 3 boyutlu hacimsel bölgedir.

Yörünge modeli elektronun dalga davranışını esas alırken, orbital modeli sadece tanecik davranışını esas alır.

Soru 16

Periyodik sistemde elektronegatiflik ile elektron ilgisi kavramları atomların elektronlarla olan etkileşimini tanımlamada kullanılır.

Bu iki nicelik arasındaki farklarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Elektronegatiflik deneysel olarak doğrudan ölçülebilirken, elektron ilgisi yalnızca bağıl bir ölçektir.

Elektronegatiflik kimyasal bir bağda elektronları çekme eğilimini ifade ederken, elektron ilgisi gaz hâlindeki nötr bir atomun elektron yakalaması sırasındaki enerji değişimidir.

Elektron ilgisi bağ elektronlarını çekme gücüyken, elektronegatiflik gaz hâlındaki atomun elektron alma ısısıdır.

Soygazların elektron ilgisi ve elektronegatifliği tüm periyodik cetveldeki en yüksek değerlere sahiptir.

Periyodik sistemde elektron ilgisi en yüksek olan element flor iken, elektronegatifliği en yüksek olan element klor elementidir.

Soru 17

Thomson atom modeli, Dalton atom modelinin eksiklerini deneysel bulgularla tamamlamak üzere geliştirilmiştir.

Buna göre Thomson atom modelinin Dalton atom modeline getirdiği en temel bilimsel katkı aşağıdakilerden hangisidir?

Atomun bölünemez bir küre olmadığı, yapısında daha küçük alt taneciklerin (elektronların) yer aldığının gösterilmesi

Atomların kimyasal tepkimelerde kütlelerini koruduğunun kanıtlanması

Atom spektrumlarının çizgisel nitelikte olduğunun açıklanması

Elektronların çekirdek etrafındaki kesikli enerji düzeylerinde bulunduğunun kanıtlanması

Atomun merkezinde yoğun bir çekirdeğin bulunduğunun gösterilmesi

Soru 18

Periyodik sistemdeki başgrup elementleri için genel eğilimler dikkate alındığında; aynı periyotta soldan sağa doğru gidildikçe meydana gelen değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Katman sayısı (periyot numarası) değişmez.

Çekirdek yükü ve katmandaki elektronlara uygulanan çekim gücü artar.

Atom çapı küçüldüğü için elementlerin oksitlerinin bazik karakteri artar.

Metalik özellik azalırken ametalik özellik artar.

Genellikle 1. iyonlaşma enerjisi ve elektronegatiflik artış gösterir.

Soru 19

Periyodik sistemde aynı grupta yukarıdan aşağıya ve aynı periyotta soldan sağa doğru gidildikçe Değişen periyodik özellikler incelenmektedir.

Buna göre periyodik özelliklerin değişimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Aynı periyotta soldan sağa gidildikçe genellikle elektronegatiflik artar ve ametalik aktiflik güçlenir.

Aynı grupta yukarıdan aşağıya inildikçe ilk iyonlaşma enerjisi genellikle azalır.

Aynı periyotta soldan sağa gidildikçe proton sayısı arttığından çekirdeğin elektron başına düşen çekim gücü artar.

Aynı grupta yukarıdan aşağıya inildikçe ametallerin tepkimeye girme eğilimi (ametalik aktiflik) artar.

Aynı grupta yukarıdan aşağıya inildikçe atom yarıçapı arttığı için metalik aktiflik artar.

Soru 20

Başgrup elemanı olan nötr bir $X$ atomunun ilk beş iyonlaşma enerjisi (İE) değerleri $\text{kJ/mol}$ cinsinden sırasıyla 738, 1450, 7730, 10540 ve 13600 şeklindedir.

Buna göre $X$ elementi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kararlı $X^{2+}$ iyonundan bir elektron koparmak için gereken enerji 1450 kJ/mol'dür.

Değerlik elektron sayısı 2'dir.

Bileşiklerinde $+2$ yükseltgenme basamağına sahip olur.

Toprak alkali metal sınıfında bulunur.

Periyodik sistemin 2. grubunda (2A) yer alır.

soru

Tüm soruları cevapladın mı?

Atom ve Periyodik Sistem - Test 7

Hatalı Soru Bildirimi