Yeni Nesil Sorularla Ücretsiz Online Test Çöz!
Online Test Çöz

Atom ve Periyodik Sistem - Test 8

9. Sınıf Kimya dersi kapsamında hazırlanan Atom ve Periyodik Sistem - Test 8 ile atom modelleri, katman elektron dizilimi ve periyodik cetveldeki eğilimler konularındaki bilgilerinizi pekiştirin. Test içeriğimiz, güncel MEB Kazanım / Okul Sınavı müfredatına ve soru standartlarına tam uyumlu şekilde sunulmaktadır.

Analitik düşünme, kavrama ve problem çözme becerilerinizi ölçecek bu çalışma sayesinde eksik olduğunuz noktaları kolayca tespit edebilirsiniz. Zengin Kimya testleri ile sınavlarınıza en iyi şekilde hazırlanmak için vakit kaybetmeden hemen çözmeye başla ve kendini test et!

Soru
20
Süre
30 dk
Sınıf
9. Sınıf
Soru 1
Kütle numaraları aynı, proton sayıları farklı olan taneciklere izobar; nötron sayıları aynı, proton sayıları farklı olan taneciklere izoton denir.

Buna göre; $^{40}_{19}\text{K}$, $^{40}_{20}\text{Ca}$ ve $^{39}_{19}\text{K}$ tanecik çiftleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A
^\({40}\)_\({19}\)K ve ^\({40}\)_\({20}\)Ca birbirinin izotopudur.
B
^\({40}\)_\({19}\)K ve ^\({40}\)_\({20}\)Ca taneciklerinin nötron sayıları eşittir.
C
^\({40}\)_\({20}\)Ca ve ^\({39}\)_\({19}\)K birbirinin izotonudur.
D
^\({39}\)_\({19}\)K ve ^\({40}\)_\({20}\)Ca izobar taneciklerdir.
E
^\({40}\)_\({19}\)K ve ^\({39}\)_\({19}\)K taneciklerinin fiziksel ve kimyasal özellikleri tamamen aynıdır.
Soru 2
Doğada klor elementinin $^{35}\text{Cl}$ ve $^{37}\text{Cl}$ olmak üzere iki kararlı izotopu vardır. Klorun ortalama atom kütlesi $35,5\text{ amu}$ olduğuna göre, doğada $^{35}\text{Cl}$ izotopunun bulunma yüzdesi kaçtır?
A
%50
B
%75
C
%80
D
%25
E
%20
Soru 3
^{31}_{15}\text{P}^{3-} iyonu ile ilgili,
I. Katman elektron dizilimi $2 - 8 - 8$ şeklindedir.
II. Çekirdeğinde 16 adet nötron bulundurur.
III. ^{40}_{18}\text{Ar} atomu ile izoelektroniktir.

yargılarından hangileri doğrudur?
A
II ve III
B
I, II ve III
C
I ve II
D
Yalnız II
E
Yalnız I
Soru 4
Periyodik sistemde periyodik özelliklerin değişimi incelenirken "elektron ilgisi" ve "elektronegatiflik" kavramları sıklıkla karıştırılmaktadır.

Bu iki kavram arasındaki temel fark ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A
Periyodik cetvelde elektron ilgisi en yüksek olan element Flor iken elektronegatifliği en yüksek olan element Klordur.
B
Elektronegatiflik kJ/mol cinsinden doğrudan ölçülebilir bir enerji iken elektron ilgisi birimsiz bağıl bir büyüklüktür.
C
Elektronegatiflik bağ elektronlarını çekme eğilimi iken elektron ilgisi gaz hâlindeki nötr bir atoma elektron eklendiğindeki enerji değişimidir.
D
Soy gazlar yüksek elektronegatiflik değerine sahipken elektron ilgileri sıfırdır.
E
Elektron ilgisi yalnızca moleküller için geçerliyken elektronegatiflik izolasyonlu tek bir atomun özelliğidir.
Soru 5
Periyodik sistemin 7A grubunda yer alan Flor (F$_2$), Klor (Cl$_2$), Brom (Br$_2$) ve İyot (I$_2$) elementlerinin oda koşullarındaki fiziksel hâlleri sırasıyla gaz, gaz, sıvı ve katıdır.

Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A
Aşağı inildikçe atomların iyonlaşma enerjisinin artarak moleküller arası hidrojen bağlarını güçlendirmesi
B
Grup boyunca aşağı inildikçe toplam elektron sayısının ve mol kütlesinin artmasıyla London kuvvetlerinin güçlenmesi
C
Flor molekülünün İyot molekülüne göre daha fazla değerlik elektronuna sahip olması
D
İyot molekülünün Flor molekülüne göre daha kuvvetli kovalent bağlar içermesi
E
Yukarıdan aşağıya inildikçe elementlerin elektronegatiflik değerlerinin artması
Soru 6
Aynı periyotta yer alan $X$, $Y$ ve $Z$ baş grup elementleri hakkında şu bilgiler verilmektedir:
• $X$: Metalik aktifliği en yüksek olan elementtir.
• $Y$: 1. iyonlaşma enerjisi en yüksek olan elementtir.
• $Z$: Bileşiklerinde yalnızca negatif yükseltgenme basamağı alabilen halojendir.

Buna göre bu elementlerin atom numaralarının küçükten büyüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?
A
X - Z - Y
B
X - Y - Z
C
Z - Y - X
D
Y - Z - X
E
Y - X - Z
Soru 7
Periyodik sistemin 3. periyodunda yer alan ardışık baş grup elementlerinin 1. iyonlaşma enerjilerinin atom numarasıyla değişimini gösteren grafikte iki yerde düşüş (sapma) gözlenmektedir.

Bu sapmaların temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A
İyonlaşma sırasında çekirdekteki nötron sayısının değişmesi
B
Baş grup elementlerinin metal veya ametal sınıfında yer alması
C
Katman sayısının periyot boyunca soldan sağa doğru sürekli artış göstermesi
D
Elektron ilgisi yüksek olan elementlerin iyonlaşma enerjisinin sıfıra yaklaşması
E
Tam dolu ve yarı dolu orbital kararlılığının (küresel simetri) elektron koparılmasını zorlaştırması
Soru 8
Dalton atom teorisinde yer alan aşağıdaki ifadelerden hangisi, modern atom teorisine göre günümüzde geçerliliğini yitirmiştir?
A
Farklı elementlerin atomları birbirinden farklı kütle ve özelliklere sahiptir.
B
Kimyasal tepkimelerde atom türü ve sayısı korunur.
C
Bir elementin bütün atomları kütle ve şekil bakımından tamamen özdeştir.
D
Madde, atom adı verilen son derece küçük taneciklerden oluşur.
E
Bileşikler, farklı element atomlarının belirli tam sayılı oranlarda birleşmesiyle oluşur.
Soru 9
Baş grup elementi olan nötr $X$ atomunun ilk beş iyonlaşma enerjisi ($IE$) değerleri $\text{kJ/mol}$ cinsinden verilmiştir:
• $IE_1 = 578$
• $IE_2 = 1817$
• $IE_3 = 2745$
• $IE_4 = 11578$
• $IE_5 = 14831$

Buna göre, $X$ elementi ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
A
3. iyonlaşma enerjisinden 4. iyonlaşma enerjisine geçişteki büyük artış, soy gaz elektron düzeninden elektron koparıldığını gösterir.
B
Periyodik sistemin 4A grubunda yer alır.
C
Toprak metalleri grubu üyesidir.
D
Değerlik elektron sayısı 3'tür.
E
Kararlı bileşiklerinde +3 yükseltgenme basamağına sahiptir.
Soru 10
İzoelektronik olan $^{15}\text{N}^{3-}$, $^{16}\text{O}^{2-}$, $^{19}\text{F}^-$, $^{23}\text{Na}^+$ ve $^{24}\text{Mg}^{2+}$ taneciklerinin yarıçapları karşılaştırılmaktadır.

Bu taneciklerin yarıçapları arasındaki ilişki ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A
En küçük yarıçapa sahip olan tanecik Mg$^{2+}$ iyonudur.
B
Çekirdek şarjı en küçük olan N$^{3-}$ iyonunun elektron başına düşen çekim kuvveti en azdır.
C
Proton sayısı arttıkça tanecik yarıçapı artmaktadır.
D
Anyonların yarıçapları, katyonların yarıçaplarından daha büyüktür.
E
Bütün taneciklerin elektron sayıları ve katman elektron dizilimleri aynıdır.
Soru 11
Bir $X$ elementinin nötr atomu ($X^0$), katyonu ($X^{2+}$) ve anyonu ($X^{2-}$) ile ilgili,
I. Çekirdek yükleri arasındaki ilişki $X^{2-} > X^0 > X^{2+}$ şeklindedir.
II. Yarıçapları arasındaki ilişki $X^{2-} > X^0 > X^{2+}$ şeklindedir.
III. Elektron başına düşen çekim kuvveti en büyük olan $X^{2+}$ iyonudur.

yargılarından hangileri doğrudur?
A
I ve III
B
Yalnız I
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Yalnız II
Soru 12
Periyodik sistemde elementlerin metalik ve ametalik aktifliklerinin değişimiyle ilgili,
I. Aynı periyotta soldan sağa doğru gidildikçe elektronegatiflik ve ametalik aktiflik genellikle artar.
II. Aynı grupta yukarıdan aşağıya doğru inildikçe atom yarıçapı arttığı için elektron verme eğilimi (metalik aktiflik) artar.
III. Metalik oksitler genellikle asidik, ametal oksitler ise her zaman bazik karakter gösterir.

yargılarından hangileri doğrudur?
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Soru 13
Atom modelinin tarihsel gelişiminde Thomson "Üzümlü Kek" modeli ile elektronun varlığını kanıtlamış, ancak çekirdekte proton kütlesine denk düşmeyen fazladan kütlenin sebebini açıklayamamıştır.

Thomson modelindeki bu kütle eksiğini açıklayan ve yüksüz nötron taneciğini keşfederek deneysel olarak kanıtlayan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
A
James Chadwick
B
John Dalton
C
Ernest Rutherford
D
Niels Bohr
E
Robert Millikan
Soru 14
Periyodik cetvelde aynı periyotta soldan sağa doğru gidildikçe değişen özellikler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A
Çekirdek yükü (proton sayısı) artar.
B
Değerlik elektron sayısı genellikle artar.
C
Katman sayısı (periyot numarası) değişmez.
D
Ametalik karakter genellikle artar.
E
Atom yarıçapı genellikle artar.
Soru 15
Nötr $X$ ve $Y$ atomları ile ilgili aşağıdaki bilgiler veriliyor:
• $X$ ve $Y$ birbirinin izotonudur.
• $X$ atomunun kütle numarası, $Y$ atomunun kütle numarasından 2 fazladır.
• $X^{2+}$ iyonunun elektron sayısı 18'dir.

Buna göre, $Y$ atomunun proton sayısı kaçtır?
A
18
B
24
C
22
D
16
E
20
Soru 16
Rutherford altın levha deneyinde α (alfa) parçacıklarının çoğunun sapmadan geçtiğini, çok az bir kısmının ise büyük açılarla saptığını gözlemlemiştir. Bohr ise atomda elektronların ancak belirli enerji düzeylerinde bulunabileceğini ileri sürmüştür.

Buna göre, Rutherford atom modelinin açıklamakta yetersiz kaldığı ve Bohr'un dairesel yörünge hipoteziyle çözüme kavuşturmayı hedeflediği temel olgu aşağıdakilerden hangisidir?
A
Çekirdekte protonların yanında nötron adı verilen yüksüz taneciklerin de bulunması zorunluluğu
B
Kimyasal tepkimelerde atomların kütlelerinin korunması ve sabit oranlar yasasına uyulması
C
İzoelektronik taneciklerin kimyasal özelliklerinin birbirinden tamamen farklı olması
D
İvmelenen elektronların ışıma yaparak çekirdeğe düşmesi gerektiği çelişkisi ve atomların çizgi spektrumları
E
Periyodik cetvelde elementlerin iyonlaşma enerjilerinin grup boyunca yukarıdan aşağıya azalması
Soru 17
Periyodik cetveldeki gruplar ve özellikleri ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
A
7A Grubu (Halojenler): Oda koşullarında iki atomlu (F2, Cl2, Br2, I2) moleküler yapıda bulunurlar.
B
3A Grubu (Toprak Metalleri): Gruba adını veren tüm elementler ametal özellikte olup elektrik akımını iletmezler.
C
8A Grubu (Soy Gazlar): Oda koşullarında tek atomlu gaz hâlinde bulunurlar, kimyasal tepkimelere karşı isteksizdirler.
D
1A Grubu (Alkali Metaller): Bileşiklerinde +1 yükseltgenme basamağı alırlar, su ile tepkimeye girerek H2 gazı açığa çıkarırlar.
E
2A Grubu (Toprak Alkali Metaller): Bileşiklerinde +2 yükseltgenme basamağı alırlar, aktif metallerdir.
Soru 18
Dmitri Mendeleyev periyodik tabloyu oluştururken elementleri atom kütlelerine göre sıralamış, ancak bazı element çiftlerinde düzensizlikler fark etmiştir. Daha sonra Henry Moseley, X-ışınları spektroskopisi deneyleriyle periyodik sistemdeki temel düzenleyici niceliği tespit etmiştir.

Moseley'in çalışması sonucunda günümüz modern periyodik yasasının temelini oluşturan ve elementlerin sıralanmasında esas alınan nicelik aşağıdakilerden hangisidir?
A
Atom numarası (proton sayısı)
B
Kütle numarası
C
Değerlik elektron sayısı
D
Ortalama atom kütlesi
E
Nötron sayısı
Soru 19
Nötr $X$, $Y$ ve $Z$ baş grup elementlerinin katman elektron dağılımları aşağıda verilmiştir:
• $X: 2 - 8 - 1$
• $Y: 2 - 8 - 7$
• $Z: 2 - 8 - 8 - 1$

Buna göre bu elementler hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A
X ve Z elementleri aynı periyotta yer alır.
B
Y elementi 3. periyot 7A grubunda yer alan bir metaldir.
C
Atom yarıçapı en büyük olan element Y'dir.
D
X'in birinci iyonlaşma enerjisi Y'ninkinden büyüktür.
E
X ve Z benzer kimyasal özellikler gösterir ve Z'nin atom yarıçapı X'inkinden büyüktür.
Soru 20
Temel hâldeki bir $H$ atomunun dışarıdan enerji alarak elektronunun daha yüksek bir enerji düzeyine geçmesine uyarılma (absorsiyon), üst enerji düzeyindeki elektronun alt enerji düzeyine inerken dışarıya ışın yaymasına ise emisyon (yayılma) denir.

Buna göre, Bohr atom modeline göre gerçekleşen uyarılma ve emisyon süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A
Emisyon olayı sırasında atom dışarıdan ısı veya ışık enerjisi yutarak enerjisini artırır.
B
Atomun ışık spektrumundaki çizgi desenleri elektronun çekirdeğe düşmesiyle ortaya çıkar.
C
Elektron üst enerji düzeyine geçerken atomun kimyasal türü ve çekirdeğinde bulunan proton sayısı değişir.
D
Elektron n=1 katmanından n=3 katmanına geçerken foton absorblar, n=3'ten n=1'e dönerken aynı enerjide foton yayar.
E
Uyarılmış atom temel hâldeki atoma göre daha kararlı ve düşük enerjilidir.
20
soru