Yeni Nesil Sorularla Ücretsiz Online Test Çöz!
Online Test Çöz

Avrasya'da İlk Türk İzleri ve Coğrafi Çevre - Test 9

Avrasya'da İlk Türk İzleri ve Coğrafi Çevre - Test 9 ile KPSS Tarih sınavına en iyi şekilde hazırlanın! Bu test; ilk Türk topluluklarının yaşadığı coğrafi çevre, Avrasya coğrafyasının Türk kültürüne etkileri ve ilk göç hareketleri gibi kritik konuları kapsamaktadır. Tamamen güncel müfredata uygun olarak hazırlanan bu içerik, MEB Kazanım / Okul Sınavı testi çöz arayışında olan adaylar için benzersiz bir kaynaktır.

Tarihsel coğrafya yorumlama, neden-sonuç ilişkisi kurma ve bilgi analiz becerilerinizi ölçen bu sorularla eksiklerinizi hızla kapatın. Platformumuzun sunduğu kaliteli Tarih testleri ve online test çöz imkanları ile sınav başarınızı garantileyin. Kendinizi hemen test etmek ve öğrenmeye başlamak için hemen çözmeye başla!

Soru
20
Süre
30 dk
Sınıf
KPSS Hazırlık
Soru 1
İlk Türk devletleri, göçebe yaşam tarzının bir sonucu olarak hayvancılıkla uğraşmış; ürettikleri et, deri, kürk ve silahları komşu ülkelere satarak karşılığında ipek, tahıl ve lüks tüketim malları almışlardır. İlk Türk devletlerinin bu ticari ilişkileri ve ekonomik yapısı göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A
Coğrafi çevrenin ekonomik faaliyetlerin yönünü doğrudan belirlediği
B
İpek Yolu üzerinde hakimiyet kurmanın dış politikanın odağı olduğu
C
Komşu devletlerle ticari anlaşmalar ve diplomatik ilişkiler kurulduğu
D
Kendi kendine yeten kapalı bir tarım ekonomisinin benimsendiği
E
Hayvancılığa dayalı ürünlerin dış ticarette önemli bir yer tuttuğu
Soru 2
Geniş Avrasya bozkırlarında, sert iklim koşulları ve doğal engellerin bulunmaması nedeniyle Türk boyları sürekli hareket halinde, bağımsız ve dinamik bir yaşam sürmüşlerdir. Bu coğrafi koşulların, İlk Türk devletlerinde aşağıdakilerden hangisinin ortaya çıkmasında doğrudan belirleyici olduğu savunulamaz?
A
Mutlak ve merkeziyetçi bir yönetim yapısının kurulmasında
B
Ülke topraklarının hanedanın ortak malı sayılmasında
C
İkili devlet teşkilatının uygulanmasında
D
Veraset sisteminde belirsizliklerin yaşanmasında
E
Boylar federasyonu şeklinde örgütlenilmesinde
Soru 3
İlk Türk devletlerinde ölen kişilerin gömüldüğü kurgan adı verilen mezarlara, kişinin atı, silahları ve değerli eşyaları da konulurdu. Ayrıca kahramanlığıyla bilinen kişilerin mezarlarının başına, hayattayken öldürdüğü düşman sayısı kadar balbal adı verilen taş heykeller dikilirdi. Kurganlarda bulunan bu unsurlar ve mezar başlarına dikilen balballar, ilk Türklerin dini inanışları hakkında aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
A
Doğa güçlerine inanmanın toplumsal hiyerarşiyi belirlediğinin
B
Ölümden sonraki yaşama inanıldığının ve ahiret kültürünün geliştiğinin
C
Tek tanrılı dinlerin etkisiyle putperestliğin tamamen terk edildiğinin
D
Sadece askeri başarıların dini törenlerle kutsandığının
E
Ölülerin mumyalanarak kutsal tapınaklarda muhafaza edildiğinin
Soru 4
İlk Türk devletlerinde toplumsal düzeni ve devlet işleyişini düzenleyen yazısız hukuk kurallarına töre denirdi. Töre kuralları dinamik bir yapıya sahip olup kurultay kararlarıyla değiştirilebilirdi ancak adalet, iyilik, eşitlik ve insanlık gibi temel ilkeleri asla değiştirilemezdi. Töre kurallarının kağan dahil herkes için bağlayıcı olması, ilk Türk devletlerinde aşağıdakilerden hangisinin varlığını kanıtlar?
A
Siyasi otoritenin hukuk kurallarının tamamen üzerinde olduğunu
B
Yazılı hukuk kurallarının çok erken dönemde geliştiğini
C
Hukukun üstünlüğü ilkesinin benimsendiğini
D
Törenin sadece askeri disiplini sağlamak için uygulandığını
E
Mutlak monarşik bir diktatörlüğün kurulduğunu
Soru 5
Avrasya bozkırlarında yapılan arkeolojik kazılarda İskitlere ait kurganlarda; altın ve gümüşten yapılmış, üzerinde birbiriyle mücadele eden yırtıcı hayvan figürleri (grifon, geyik, panter) bulunan süs eşyaları ile at koşum takımları ortaya çıkarılmıştır. Bu buluntulardan hareketle İskitler (Sakalar) hakkında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
A
Ahiret inancına sahip olup ölülerini kişisel eşyalarıyla gömdüklerine
B
Atı evcilleştirerek askeri ve günlük yaşamda etkin biçimde kullandıklarına
C
Yerleşik yaşam düzenine geçerek tarımsal üretimi temel geçim kaynağı haline getirdiklerine
D
Hayvan üslubunu sanat anlayışlarının merkezine yerleştirdiklerine
E
Maden işleme sanatında ve metalurjide ileri bir düzeyde olduklarına
Soru 6
Türk boyları arasında en kalabalık nüfusa sahip olan Oğuzlar (Uzlar), tarih boyunca hem Doğu Avrupa'da hem de Ön Asya'da büyük devletlerin kurulmasında rol oynamışlardır. Büyük Selçuklu, Anadolu Selçuklu ve Osmanlı gibi cihanşümul devletlerin kurucu unsuru olmuşlardır. Oğuzların Türk tarihindeki bu önemi ve oynadıkları rol, aşağıdakilerden hangisiyle doğrudan ilişkilendirilebilir?
A
Bizans ordusunda paralı askerlik yaparak devletleşememeleriyle
B
Maniheizm dinini benimseyerek yerleşik hayata öncülük etmeleriyle
C
Sadece askeri alanda kalıp kültürel eser bırakmamalarıyla
D
Büyük imparatorluklar kurarak Türk-İslam medeniyetinin temelini atmalarıyla
E
Orta Asya'dan hiç göç etmeyerek ana yurtta kalmalarıyla
Soru 7
I. Göktürk Devleti döneminde ülkenin batı kanadını yöneten İstemi Yabgu, İpek Yolu ticaretini kontrol altına alabilmek amacıyla önce Sasanilerle ittifak kurarak Ak Hun Devleti'ni ortadan kaldırmış, daha sonra ise güçlenen Sasanilere karşı Bizans İmparatorluğu ile diplomatik ilişkiler kurarak ittifak yapmıştır. İstemi Yabgu'nun bu diplomatik hamleleri, ilk Türk devletlerinin dış politikası hakkında aşağıdakilerden hangisini kanıtlar niteliktedir?
A
Batı Roma İmparatorluğu'nu tamamen ortadan kaldırmayı hedeflediğini
B
Siyasi ilişkilerde ideolojik ortaklıkların ön planda tutulduğunu
C
Ekonomik ve siyasi çıkarlar doğrultusunda pragmatik ittifaklar yapıldığını
D
Dini inanç birliğini sağlamaya yönelik ittifaklar kurulduğunu
E
İpek Yolu'nun kontrolünü tamamen Çin İmparatorluğu'na bıraktığını
Soru 8
Doğu Avrupa'da güçlü bir devlet kuran Hazarlar, Museviliği benimseyen tek Türk devleti olmalarına rağmen ülkelerinde Müslüman, Hristiyan, Musevi ve Şamanistlerin bir arada özgürce yaşamasına izin vermişlerdir. Davalara her dinden temsilcilerin katıldığı bir hakimler kurulu bakmıştır. Hazarların bu hoşgörülü yönetim anlayışı ve adalet sistemi, aşağıdakilerden hangisinin ortaya çıkmasına katkı sağlamıştır?
A
Museviliğin tüm Türk boyları arasında hızla yayılmasına
B
Ticaretin geliştiği ve güvenliğin sağlandığı bir barış dönemine
C
Ticari faaliyetlerin tamamen durma noktasına gelmesine
D
Siyasi birliğin tek bir din etrafında şekillenmesine
E
Bizans İmparatorluğu ile sürekli savaş halinde olunmasına
Soru 9
Asya Hun Devleti'nin kurucusu Mete Han, askeri ve siyasi açıdan Çin İmparatorluğu'na karşı kesin bir üstünlük kurmasına rağmen, Çin'i tamamen topraklarına katmak yerine onu vergiye bağlamayı tercih etmiştir. Mete Han'ın Çin'i tamamen egemenlik altına almak yerine vergiye bağlama politikasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Çin'in askeri teknolojisinden ve savunma duvarlarından çekinilmesi
B
İpek Yolu ticaretinin kesintisiz devam etmesinin sağlanması
C
Kalabalık Çin nüfusu içinde Türk benliğinin asimile olmasının önlenmesi
D
Bozkır kültürünün Çin coğrafyasında yayılmak istenmesi
E
Batı yönündeki fetih hareketlerine daha fazla ağırlık verilmesi
Soru 10
Uygurlar, Bögü Kağan döneminde Maniheizm dinini kabul ederek yerleşik hayata geçmişlerdir. Uygurların Mani dinini benimsemesinin, Türk kültür tarihinde meydana getirdiği aşağıdaki değişimlerden hangisi, doğrudan yerleşik hayata geçişin bir kanıtı değildir?
A
Kağan unvanı yerine "Ay Tengri" gibi unvanların kullanılması
B
Tarımsal üretimin artması ve sulama kanallarının yapılması
C
Şehir kültürünün (balık) ve mahalle düzeninin gelişmesi
D
Tapınak, saray ve ev gibi kalıcı mimari eserlerin inşa edilmesi
E
Matbaanın kullanılması ve kütüphanelerin oluşturulmesi
Soru 11
Bizans İmparatorluğu ordusunda ücretli askerlik yapan Peçenekler ve Uzlar (Oğuzlar), 1071 Malazgirt Savaşı sırasında karşılarındaki Büyük Selçuklu ordusunun kendileriyle aynı dili konuştuğunu ve aynı soydan geldiğini fark ederek Selçuklu safına geçmişlerdir. Peçenek ve Uzların Malazgirt Savaşı'nda taraf değiştirerek Selçuklu safına geçmeleri, aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?
A
Bizans İmparatorluğu'nun kendilerine toprak vermeyi reddetmesiyle
B
Bizans ordusundaki disiplinsizlikten rahatsız olmalarıyla
C
Soydaşlık ve ortak kültürel bağların milli bilinci uyandırmasıyla
D
Selçukluların kendilerine daha yüksek ücret teklif etmesiyle
E
İslamiyet'i kabul ederek cihat anlayışını benimsemeleriyle
Soru 12
Hem Asya'da hem de Avrupa'da devlet kuran Avarlar, İstanbul'u iki kez kuşatarak Bizans İmparatorluğu'na zor anlar yaşatmışlardır. Ayrıca Avrupa'daki kavimlerle yoğun etkileşime girerek onlara askeri alanda önemli yenilikler kazandırmışlardır. Avarların Avrupa askeri tarihine yaptığı en önemli katkı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Üzengi kullanımını öğreterek süvari taktiklerini geliştirmeleri
B
Düzenli ve profesyonel yaya ordusu sistemini kurmaları
C
Barut ve pusula gibi teknolojileri Avrupa'ya taşımaları
D
Kale kuşatma tekniklerini ve mancınık yapımını öğretmeleri
E
Denizcilik faaliyetlerini başlatarak donanma kurmaları
Soru 13
Büyük Bulgar Devleti'nin parçalanmasından sonra batıya göç eden Tuna Bulgarları Hristiyanlığı kabul ederek zamanla Slavlaşmış ve milli kimliklerini kaybetmişlerdir. Buna karşılık doğuya göç eden İtil (Volga) Bulgarları İslamiyet'i kabul etmiş ve ticari ilişkiler sayesinde kültürel benliklerini daha uzun süre korumuşlardır. Bulgarların bu tarihi gelişimi, aşağıdakilerden hangisinin kültürel kimliğin korunmasındaki rolünü açıkça ortaya koymaktadır?
A
Siyasi bağımsızlığın dini inançlardan tamamen bağımsız olduğunun
B
Coğrafi yakınlığın askeri ittifakları kolaylaştırdığının
C
Göçebe yaşam tarzının her koşulda sürdürülebildiğinin
D
Ticari ilişkilerin etnik yapıyı doğrudan değiştirdiğinin
E
Benimsenen dinin ve çevre kültürlerin asimilasyon üzerindeki etkisinin
Soru 14
IV. yüzyılın sonlarında Asya Hun Devleti'nin yıkılmasının ardından iklimsel değişimler, kuraklık ve dış baskılar nedeniyle batıya doğru hareket eden Türk boyları, önlerine çıkan kavimleri de batıya sürükleyerek Kavimler Göçü'nü başlatmıştır. Bu göç hareketinin Avrupa coğrafyasında meydana getirdiği aşağıdaki değişimlerden hangisi, doğrudan sosyo-politik yapının dönüşümüyle ilişkilendirilebilir?
A
Skolastik düşüncenin bilimsel gelişmeleri engellemesi
B
Feodalite rejiminin ortaya çıkması ve merkezi krallıkların zayıflaması
C
Hristiyanlığın barbar kavimler arasında hızla yayılması
D
Avrupa'nın bugünkü etnik yapısının temellerinin atılması
E
Roma İmparatorluğu'nun ikiye ayrılması ve Batı Roma'nın yıkılması
Soru 15
İlk Türk devletlerinde toplumsal yapı; oguş (aile), urug (aileler birliği), boy (kabile), budun (millet) ve il (devlet) şeklinde birbirine bağlı basamaklardan oluşmaktaydı. Türk toplumsal yapısını oluşturan bu basamaklar dikkate alındığında, devletin (İl) kurulması ve yaşatılmasıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
A
Aile kurumunun devlet teşkilatlanmasında hiçbir rolünün bulunmadığı
B
Sınıflı toplum yapısının devletin temelini oluşturduğu
C
Boyların bağımsızlıklarını kaybetmemek için devletleşmeye karşı çıktığı
D
Devletin, toplumsal unsurların organik bir şekilde birleşmesiyle oluştuğu
E
Siyasi yapının tamamen merkeziyetçi bir bürokrasiye dayandığı
Soru 16
İlk Türk devletlerinde hükümdara devleti yönetme yetkisinin Gök Tengri tarafından verildiğine inanılırdı. "Kut" adı verilen bu yetki kan yoluyla hanedanın tüm erkek üyelerine geçerdi. Kut inancının bu özelliği, Türk devletlerinde aşağıdakilerden hangisine doğrudan zemin hazırlamıştır?
A
Dini liderlerin devlet yönetiminde en üst kademeye gelmesine
B
Taht kavgalarının yaşanmasına ve devletlerin kısa sürede yıkılmasına
C
Kağanın yetkilerinin kurultay tarafından tamamen sınırlandırılmasına
D
Veraset sisteminin kesin ve değişmez kurallara bağlanmasına
E
Teokratik bir yönetim yapısının mutlak olarak yerleşmesine
Soru 17
Orhun Yazıtları'nda geçen: "İnsanoğlunun üzerine ecdadım Bumin Kağan ve İstemi Kağan oturmuş. Oturarak Türk milletinin ilini, töresini tutuvermiş, düzene sokuvermiş..." ifadelerinden hareketle, Türk devlet geleneğiyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?
A
Siyasi birliğin ve toplumsal düzenin sağlanmasının kağanın görevi olduğu
B
Devlet teşkilatlanmasında kurucu ataların mirasına saygı duyulduğu
C
Devletin kurumsallaşmasında törenin hayati bir öneme sahip olduğu
D
Kağanların halkı yönetme yetkisini ilahi bir meşruiyete dayandırdığı
E
Demokratik seçim usullerinin yönetimde belirleyici rol oynadığı
Soru 18
Mete Han tarafından kurulan ve Türk ordusunun temelini oluşturan onlu teşkilat sistemi, dünya askeri tarihine yön vermiş ve pek çok devlet tarafından örnek alınmıştır. Onlu teşkilat sisteminin, Türk askeri yapısına sağladığı en önemli katkı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Ordunun sevk, idare ve komuta zincirini hızlı ve etkin hale getirmesi
B
Savaşlarda sadece savunma stratejilerinin uygulanmasını kolaylaştırması
C
Ordu içinde etnik kökene dayalı ayrışmaları kesin olarak önlemesi
D
Askerlerin tamamının profesyonel ve ücretli hale getirilmesini sağlaması
E
Kuşatma savaşlarında kullanılan ağır silahların üretimini hızlandırması
Soru 19
İlk Türk devletlerinde devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı kurultaya (toy) kağanın yanı sıra hatun, hanedan üyeleri, boy beyleri ve askeri yöneticiler katılırdı. Kurultayda son söz kağana ait olmakla birlikte, kağan kurultayın kararlarını dikkate almak durumundaydı. Kurultay'ın bu yapısı ve işleyişi, ilk Türk devletlerinin yönetim anlayışı hakkında aşağıdakilerden hangisini gösterir?
A
Danışma meclisi niteliğinde olup katılımcı bir yönetim sergilendiğini
B
Dini kuralların devlet yönetiminde tek belirleyici unsur olduğunu
C
Kurultay üyelerinin halk tarafından doğrudan oylamayla seçildiğini
D
Kağanın kararlarının hiçbir şekilde sorgulanamayacağını
E
Kadınların siyasi ve idari mekanizmalardan tamamen dışlandığını
Soru 20
840 yılında Uygur Devleti'ni yıkarak Ötüken merkezli kendi devletlerini kuran Kırgızlar, dünya edebiyat tarihinin en uzun destanı olan Manas Destanı'nı ve Yenisey Irmağı boylarında diktikleri Yenisey Kitabeleri'ni bırakmışlardır. Kırgızlar hakkında verilen bu bilgilerden hareketle, aşağıdakilerden hangisi savunulamaz?
A
Sözlü edebiyat alanında son derece zengin bir mirasa sahip oldukları
B
Türk tarihinin ilk yazılı belgelerini kendilerinin oluşturduğu
C
Diğer Türk devletleriyle siyasi ve askeri mücadelelere giriştikleri
D
Orta Asya'da siyasi güç dengelerinin değişmesinde rol oynadıkları
E
Yazılı kültür ögelerini mezar taşları ve kitabelerde yaşattıkları
20
soru